Việc ứng dụng nhà kính trong nông nghiệp kết hợp công nghệ cao không chỉ giúp bà con nông dân chủ động hơn trong việc trồng trọt mà còn mang lại hiệu quả và năng suất cao hơn - Ảnh minh họa.

Khắc phục hạn chế làm nông nghiệp

Khi ứng dụng nhà kính, chi phí lao động sẽ giảm nhiều do kiểm soát được cỏ dại, giảm công chăm sóc làm cỏ và ứng dụng các thiết bị cảm biến tưới tự động, kiểm soát quá trình sinh trưởng và phát triển cây trồng, phù hợp với áp lực ngày càng thiếu lao động ở nông thôn; góp phần hạ giá thành sản phẩm, nâng cao năng lực cạnh tranh, chủ trang trại có thể ở nơi xa trong và ngoài nước vẫn kiểm soát hoạt động trang trại bình thường.

Nhà kính còn tạo tiểu khí hậu phù hợp với yêu cầu sinh thái cây trồng, năng suất cao, chất lượng tốt, chủ động thời vụ, tăng hệ số sử dụng đất, giảm chi phí vật tư nông nghiệp, tiết kiệm nước tưới; quản lý tốt sâu bệnh hại hơn do đó năng suất ít thiệt hại do sâu bệnh, kiểm soát phân bón và thuốc bảo vệ thực vật đảm bảo theo tiêu chuẩn an toàn thực phẩm.

Ngoài ra, nhà kính còn là một trong những hạ tầng canh tác ứng dụng công nghệ cao, do đó nếu sử dụng nhà kính đủ chuẩn sẽ tạo sự đồng bộ phát huy tác dụng các thiết bị công nghệ cao trong một trang trại, đặc biệt là tiếp cận nông nghiệp thông minh, như các giải pháp IoT, điều khiển tự động; kết hợp năng lượng mặt trời, ứng dụng công nghệ đèn LED, tích hợp công nghệ tài chính thông minh, robot, trí tuệ nhân tạo, đáp ứng quá trình sản xuất nông nghiệp ứng phó với biến đổi khí hậu, hội nhập quốc tế dựa trên cơ sở khoa học công nghệ.

Nông nghiệp và khoa học công nghệ không thể tách rời - Bài 1

Ứng dụng khoa học công nghệ tăng giá trị trong sản xuất nông nghiệp - Bài 2

Theo Sở NN&PTNT tỉnh Lâm Đồng, các con số tăng trưởng ấn tượng của nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao của Đà Lạt nói riêng và Lâm Đồng nói chung qua các năm phần lớn đều có “đóng góp” của nhà kính. Hiện mô hình nhà kính còn được kết hợp nhiều ứng dụng công nghệ thông minh khác, lắp đặt hệ thống kết nối vạn vật, thiết bị cảm biến điều khiển tự động, công nghệ đèn led tối ưu hóa quá trình sinh trưởng của cây hoa cắt cành; công nghệ thủy canh cách ly môi trường tự nhiên; xây dựng phòng thí nghiệm và sử dụng công nghệ cấy mô nhân giống chất lượng cao...

Việc ứng dụng nhà kính trong nông nghiệp kết hợp công nghệ cao không chỉ giúp bà con nông dân chủ động hơn trong việc trồng trọt mà còn mang lại hiệu quả và năng suất cao hơn hẳn so với phương pháp thông thường nên được nhiều người nghiên cứu và sử dụng.

Với mô hình sản xuất dưa lưới trong nhà kính, vợ chồng ông Huỳnh Việt Trung ở ấp Long Hòa, xã Tân Long, thị xã Ngã Năm, tỉnh Sóc Trăng, đã khiến nhiều người ngỡ ngàng, thán phục khi vùng đất nhiễm phèn, vùng trũng đã cho thành quả ngọt ngào.

Chia sẻ với báo chí, về mô hình trồng dưa lưới trong nhà kính của gia đình, ông Huỳnh Việt Trung cho biết: Ở vùng đất trũng và nhiễm phèn của xã Tân Long, trước đây làm nông nghiệp còn gặp nhiều khó khăn, nhưng 2 vợ chồng ông đã mạnh dạn ứng dụng nông nghiệp công nghệ cao để tăng giá trị kinh tế. Mô hình này hai vợ chồng tôi làm theo hình thức nông nghiệp tổng hợp, lấy ngắn nuôi dài. Đầu tiên vợ chồng tôi được Phòng Kinh tế hạ tầng thị xã Ngã Năm tập huấn và chuyển giao kỹ thuật trồng với 500m2 nhà lưới. Khi thực hiện thấy hiệu quả thì tôi cũng tăng diện tích lên. Để có nguồn hàng giao khách quanh năm thì mình làm trồng theo hình thức xoay vòng.

Ứng dụng phù hợp để phát triển kinh tế

Với tiềm năng lớn từ các loại cây trồng chất lượng cao và sự hỗ trợ mạnh mẽ từ công nghệ, nhà kính, nhà lưới chính là hướng đi mới cho nền nông nghiệp hiện đại. Đầu tư vào công nghệ này không chỉ giúp nâng cao thu nhập cho nông dân mà còn góp phần đưa nông sản Việt Nam vươn ra thị trường quốc tế.

Không chỉ đảm bảo năng suất, nhà kính còn giúp tiết kiệm nước nhờ hệ thống tưới nhỏ giọt tự động, giảm thiểu việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật. Với các loại cây trồng như hoa lan, mô hình này giúp hoa phát triển tốt hơn, giữ được màu sắc đẹp và chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu xuất khẩu.

Ngoài ra, việc trồng cây trong nhà kính còn giảm áp lực lên đất đai, giúp tận dụng hiệu quả không gian sản xuất và kéo dài vòng đời canh tác. Điều này phù hợp với các vùng đất khan hiếm diện tích trồng trọt.

Mặc dù mang lại nhiều lợi ích, chi phí đầu tư ban đầu cho hệ thống nhà kính, nhà lưới vẫn là trở ngại lớn đối với nhiều nông dân. Tuy nhiên, sự hỗ trợ từ các chương trình khuyến nông và các chính sách ưu đãi từ địa phương đã giúp nhiều hộ gia đình tiếp cận được mô hình này.

Việc sản xuất trong nhà lưới, nhà kính cần được xem xét lại hiệu quả cả về kinh tế, xã hội, môi trường và sức khoẻ của cộng đồng, không nên chạy theo phong trào - Ảnh minh họa.

Trong quá trình triển khai, các quy định về xây dựng nhà kính cũng đang được hoàn thiện, đặc biệt là yêu cầu về giấy phép xây dựng và tuân thủ các quy hoạch khu vực nông thôn. Những khu vực chưa có quy hoạch chi tiết có thể không cần xin giấy phép xây dựng, tuy nhiên những nơi đã có quy hoạch chi tiết vẫn yêu cầu các chủ đầu tư phải tuân thủ quy định để đảm bảo tính hợp pháp và hiệu quả lâu dài của công trình.

Theo các chuyên gia, vấn đề khuyến khích đầu tư để phát triển nông nghiệp công nghệ cao bằng việc sản xuất trong nhà lưới, nhà kính cần được xem xét lại hiệu quả cả về kinh tế, xã hội, môi trường và sức khoẻ của cộng đồng, không nên chạy theo phong trào. Nếu xét thấy phương pháp sản xuất này không phù hợp với đặc điểm địa hình, đất đai, khí hậu, cây trồng… thì không nên ứng dụng.

Bên cạnh đó, quy hoạch phát triển nhà kính, điều chỉnh hướng sản xuất để đảm bảo sự cân bằng sinh thái, ổn định môi trường. Ngoài ra, cần tuân thủ những nguyên tắc đảm bảo an toàn, bền vững, quy hoạch vùng canh tác, khoanh vùng từng vị trí được phép làm nhà kính.