Trung Quốc thử nghiệm lúa lai khổng lồ nhằm tăng sản lượng lương thực

Giống lúa lai mới được phát triển từ sự kết hợp giữa lúa mì và lúa mạch đen, tạo ra loại cây có khả năng thích nghi với điều kiện đất nghèo dinh dưỡng và nhiệt độ khắc nghiệt

Theo nhóm nghiên cứu thuộc Viện Khoa học Nông nghiệp Trung Quốc, giống cây lai mới có chiều cao vượt trội, bộ rễ phát triển mạnh và khả năng chịu hạn cao hơn đáng kể so với lúa mì thông thường. Các thử nghiệm đang được tiến hành tại khu vực Tân Cương và một số vùng khô hạn ở Tây Bắc Trung Quốc, nơi lượng mưa hàng năm thấp nhưng quỹ đất rộng lớn. Giống lai này được phát triển từ sự kết hợp giữa lúa mì và lúa mạch đen, tạo ra loại cây có khả năng thích nghi với điều kiện đất nghèo dinh dưỡng và nhiệt độ khắc nghiệt. Các nhà nghiên cứu cho biết cây có thể đạt chiều cao tới gần 2 m, cao hơn khoảng 50% so với nhiều giống lúa mì phổ biến hiện nay. Bộ rễ ăn sâu giúp cây hấp thụ nước hiệu quả hơn trong điều kiện khan hiếm nguồn tưới.

Trung Quốc hiện phải đối mặt với áp lực đảm bảo nguồn cung lương thực cho dân số hơn 1,4 tỷ người, trong khi diện tích đất nông nghiệp bị thu hẹp do đô thị hóa và sa mạc hóa. Khoảng 27% diện tích đất của nước này bị ảnh hưởng bởi sa mạc hóa ở các mức độ khác nhau, chủ yếu tập trung tại miền Bắc và Tây Bắc. Nhóm nghiên cứu kỳ vọng giống cây mới có thể mở rộng khả năng canh tác tại các vùng đất bán khô hạn, đồng thời giảm phụ thuộc vào các khu vực sản xuất truyền thống vốn chịu áp lực ngày càng lớn từ hạn hán và biến đổi khí hậu. Theo các nhà khoa học, cây lai mới cũng có tiềm năng cải thiện năng suất thức ăn chăn nuôi nhờ sinh khối lớn hơn.

Cũng xuất hiện những lo ngại khi áp dụng giống lúa lai mới này, bởi chưa được kiểm nghiệm thực tế trong thời gian đủ dài và tìm ra giải pháp chống chọi với sâu bệnh

Trong nhiều năm qua, Trung Quốc đã đẩy mạnh các chương trình cải tạo đất và ứng dụng công nghệ sinh học nhằm tăng sản lượng nông nghiệp. Bắc Kinh coi an ninh lương thực là ưu tiên chiến lược trong bối cảnh cạnh tranh thương mại và biến động nguồn cung toàn cầu. Năm 2025, sản lượng ngũ cốc của Trung Quốc vượt 700 triệu tấn, mức cao kỷ lục nhờ mở rộng diện tích gieo trồng và ứng dụng giống mới. Tuy nhiên, một số ý kiến cho rằng việc thương mại hóa giống cây lai quy mô lớn vẫn cần thêm thời gian để đánh giá tính ổn định năng suất, chất lượng hạt và hiệu quả kinh tế. Điều kiện khí hậu cực đoan tại các vùng sa mạc cũng đặt ra thách thức lớn đối với hệ thống tưới tiêu và quản lý đất đai.

Dù vậy, dự án được xem là bước đi đáng chú ý trong chiến lược khai thác các vùng đất khô hạn để phục vụ sản xuất nông nghiệp, trong bối cảnh nhu cầu lương thực toàn cầu tiếp tục gia tăng.