ki-niem-15-voaa
Chủ nhật 22/11/2026 15:53Chủ nhật 22/11/2026 15:53 Hotline: 0326.050.977Hotline: 0326.050.977 Email: toasoan@tapchihuucovietnam.vnEmail: [email protected]

Tag

Tam Đảo - “Viên ngọc xanh” của Vĩnh Phúc

Tam Đảo - Những huyền thoại - Kỳ 1

Tăng
aa
Giảm
Chia sẻ Facebook
Bình luận
In bài viết
Tam Đảo, vùng đất huyền thoại gắn liền với Quốc Mẫu Tây Thiên và Phật giáo, mang đến cho du khách không chỉ vẻ đẹp thiên nhiên hùng vĩ mà còn cả những trải nghiệm tâm linh sâu sắc.
Tam Đảo - Những huyền thoại - Kỳ 1
Tam Đảo xưa - Ảnh tư liệu.

Tam Đảo là cách gọi ba đỉnh núi nổi lên giữa trời và đất Vĩnh Phúc, ba đỉnh núi ấy luôn có mây mù vây phủ, quấn quýt. Từ xa nhìn lại, trông giống ba hòn đảo bồng bềnh trong biển mây, thế nên thành tên gọi "Tam Đảo".

Dãy núi này nối tiếp nhau kéo dài tới 80km, gắn kết Vĩnh Phúc - Tuyên Quang - Thái Nguyên - Hà Nội. Từ Vĩnh Yên (Vĩnh Phúc) nhìn lên, dãy Tam Đảo sừng sững một bức trường thành thiên tạo xanh biếc vững chãi để Vĩnh Phúc nương tựa mà hướng về sông Hồng - nơi có ngã ba Hạc với điểm hợp nước đặc biệt của sông Hồng - Lô Giang - Đà Giang. Tam Đảo cũng là một địa danh hành chính của tỉnh Vĩnh Phúc: huyện Tam Đảo.

Tam Đảo - Những huyền thoại - Kỳ 1
Tam Đảo xưa - Ảnh tư liệu.

Tam Đảo sơn, tự bao đời đã được người Vĩnh Phúc tôn kính gọi là núi Mẹ, đối xứng với Tản Viên núi Cha nơi Ba Vì (Hà Nội) qua “minh đường” là dòng sông Cái - sông Hồng (sông Hồng). Núi Cha thờ Tản Viên sơn thánh, núi Mẹ gắn liền với huyền thoại về nàng Lăng Thị Tiêu - người con gái Tam Đảo - hiện thân của một trong bảy nàng tiên xuống núi chữa bệnh cứu dân lành, trừ bạo nghịch giúp nước. Nàng còn là người có công giúp Hùng Vương thứ 6 đánh thắng giặc Ân. Đất nước thanh bình, nàng đã cùng Hùng Chiêu Vương thứ 7 - chàng hoàng tử Lang Liêu hiếu thảo và tài ba kết duyên chồng vợ. Trở thành chính vương phi, bà vẫn cùng chồng giữ lối sống bình dị, hết sức chăm lo cho muôn dân được an lạc. Huyền sử còn ghi lại câu chuyện đức vua và vương phi dạy dân trồng lúa nước, dạy dân cửi canh, lễ tiết... Nhớ ơn trọng ấy, nhân dân dựng đền lập miếu, đời nối đời khói hương cung kính phụng thờ Quốc Mẫu.

Cùng với huyền thoại về Quốc Mẫu, nữ chúa Tam Đảo, còn có nhiều dấu tích cho thấy vùng Tây Thiên - Tam Đảo còn là một trong những “cái nôi” của Phật giáo Việt Nam. Thế nên, đến với Vĩnh Phúc, đến với vùng địa linh này, là “đến với Phật, về với Mẫu”. Rằng, khi Hùng Chiêu Vương Lang Liêu tìm đến Tam Đảo cầu Phật, ngài đã thấy trên sườn non, có chùa cổ ẩn hiện trong mây. Xem thế, đủ thấy Vĩnh Phúc là vùng địa linh, nhân kiệt, nơi sông núi quy tụ hùng khí linh thiêng của đất trời.

Bắt đầu từ km 1 - cột mốc chỉ đường của quốc lộ 2B dưới chân dốc Láp, phường Liên Bảo, thành phố Vĩnh Yên hướng về đại ngàn Tam Đảo. Quốc lộ 2B tựa sợi chỉ thêu đa sắc dẫn ta qua những địa danh thân thuộc: Này là dốc Láp có đình làng Yên Lập - nơi thờ bảy vị đại vương, bảy anh em họ Lỗ ở núi Đinh (Vĩnh Yên), những danh tướng có công lớn giúp nhà Trần đánh giặc Nguyên Mông cứu nước (1258); nơi Tản Đà Nguyễn Khắc Hiếu (1889 - 1939), họa sĩ Lưu Công Nhân (1930 - 2007) từng sống vào những năm tháng của thế kỷ XX. Kề bên, là chùa Hà - di tích lịch sử văn hóa tâm linh của vùng đất có tiếng với câu ca “Người xấu như ma, tắm nước chùa Hà lại đẹp như tiên”. Đây cũng là điểm Bác Hồ dừng chân khi Người lên thăm Vĩnh Phúc và làm việc ở Tam Đảo. Đối diện chùa Hà là Văn Miếu - nơi tôn vinh nền khoa bảng của đất và người Vĩnh Phúc… Theo quốc lộ 2B, qua trụ sở hành chính Huyện ủy, UBND huyện Tam Đảo; qua sân golf Tam Đảo với bóng núi lồng gương hồ Xạ Hương; qua trụ sở Ban quản lý Vườn quốc gia và Hạt Kiểm lâm Tam Đảo... tới hết km 12. Bắt đầu từ km 13 - nơi Hạt Kiểm lâm và Ban quản lý Vườn quốc gia Tam Đảo đứng chân, giữ màu xanh của rừng là khởi đầu cho chặng đường đèo dẫn lên thị trấn Tam Đảo.

Tam Đảo - Những huyền thoại - Kỳ 1
Tam Đảo ngày nay - Ảnh Lưu Ký.

Vào đầu thế kỷ XIX, thực dân Pháp, sau những cuộc điều nghiên đồng thời với Sa Pa, Đà Lạt, đã nhận thấy những giá trị độc đáo, đặc biệt về khí hậu, thổ nhưỡng, sinh thái nơi đây để quyết định xây dựng tại Tam Đảo, ở độ cao 930m (so với mặt nước biển) một khu nghỉ dưỡng cho các nhà cầm quyền Đông Dương và giới thượng lưu lúc bấy giờ. Quốc lộ 2B, từ đây, bắt đầu uốn lượn qua những khúc cua tay áo, bất chợt mất hút lại bất ngờ mở ra sau mỗi góc khuất của núi non. Một rừng lim nhiều năm tuổi, tán ken tán, tạo thành vòm xanh rì mát khởi đầu cho chặng đường đèo. Dưới tán lim, người dân bày mấy quầy giải khát bình dân nhỏ, phục vụ du khách trên đường rời phố lên rừng. Nếu muốn, trước khi lên đèo, bạn có thể dừng chân, ngả lưng đu đưa trên cánh võng đay dưới tán lim xanh, nghe ríu rít tiếng chim, nghe xôn xao cây lá... sẽ thấy những muộn phiền của cõi thế vốn nhiều phức tạp, chật vật bởi đua tranh, bươn trải như vơi tan, khuây khỏa.

Tam Đảo vào mùa tháng 6 sẽ ngát lừng hương hoa dẻ - thứ hoa “đặc trưng” của miền trung du, thứ hoa luôn làm xao xuyến ngất ngây con tim học trò tuổi cắp sách. Thuở ấu thơ, vào mùa hoa, trong cặp sách của tôi khi nào cũng có dăm bông hoa dẻ. Điểm đặc biệt của loài hoa này ấy là càng héo dường như hoa càng thơm. Hoa dẻ không kết nụ rồi nở hoa như thông thường, mà ngay khi trổ lộc bông hoa đã xòe thành nhiều thùy. Hoa uống sương, tắm nắng gió, lớn dần, cánh hoa từ màu xanh thẫm, chuyển dần xanh ngọc rồi ngả nhẹ màu hoàng anh… Ai hời hợt thoáng qua sẽ chẳng thể nào nhận ra vàng hoa khiêm nhường ẩn vào tầng tầng cây lá. Hoa dẻ không nở mà chín. Tháng 6 là mùa hoa dẻ chín rộ, tỏa ra mùi hương ngây ngất, thanh thoát mà quyến rũ lạ kỳ.

Tháng 6, tháng 7 hằng năm, khi cái nắng nóng nơi đồng bằng lên đỉnh điểm, rất oi bức, ngột ngạt, thì với Tam Đảo, luôn vẹn nguyên sự dịu mát của thiên nhiên. Đặc biệt, sau những cơn mưa đầu mùa, khi nắng hửng sáng những tán rừng, cả đại ngàn tầng tầng lớp lớp cây lá như được tắm gội, cứ thỏa thuê xanh, không gian nhẹ nhõm, trong trẻo, yên lành.

Bên sườn núi, tại đoạn km13 - km14, còn có ngôi đền Cậu tọa lạc. Theo truyền thuyết, cậu là em trai Quốc Mẫu Tây Thiên. Có lời truyền rằng Cậu rất linh thiêng, luôn phù hộ cứu giúp những cảnh đời khó khi tìm về cầu sự chở che nơi cửa Cậu. Đền Cậu cũng là một trong những điểm sinh hoạt tín ngưỡng tâm linh trong hệ thống hàng chục di tích thờ tự các vị thánh, thần do nhân dân quanh vùng tạo lập nên. Thẳm sâu trong tâm thức người dân nơi đây, đại ngàn Tam Đảo với Quốc Mẫu, Bà Chúa Thượng Ngàn, các Cô, Cậu, đức Thánh Trần, nhị vị Vương Cô, các vị sơn thần thổ địa… luôn là cha là mẹ, cũng là những bậc thần thánh oai linh với quyền năng siêu phàm chế ngự mọi tai ách, phù hộ độ trì, che chở ban phúc cho dân lành. Theo đó, hệ thống những đền, chùa, miếu - những di tích tín ngưỡng tâm linh mang đậm sắc thái văn hóa Việt - sẽ giúp du khách khi đến Tam Đảo không chỉ được đến với thiên nhiên hùng vĩ, tươi đẹp, với khí hậu đặc biệt trong lành, ôn hòa mà còn được đến với vũ trụ siêu nhiên huyền bí, được trở lại với buổi bình minh dân tộc một cách gần gũi mà rất thiêng liêng.

Kỳ 2: Dấu tích lịch sử và những điều trăn trở…

Hiệu quả mô hình thu gom chất thải chăn nuôi, sản xuất phân bón hữu cơ ở Vĩnh Phúc Hiệu quả mô hình thu gom chất thải chăn nuôi, sản xuất phân bón hữu cơ ở Vĩnh Phúc
Vĩnh Phúc triển khai chuyển đổi số nông nghiệp Vĩnh Phúc triển khai chuyển đổi số nông nghiệp
Vượt lên thách thức, nông nghiệp xã Văn Tiến bứt phá nhờ công nghệ Vượt lên thách thức, nông nghiệp xã Văn Tiến bứt phá nhờ công nghệ

Bài liên quan

Vượt lên thách thức, nông nghiệp xã Văn Tiến bứt phá nhờ công nghệ

Vượt lên thách thức, nông nghiệp xã Văn Tiến bứt phá nhờ công nghệ

Ứng dụng công nghệ cao đã giúp Văn Tiến, xã thuần nông tại huyện Yên Lạc, "thay da đổi thịt", mang lại thành tựu đáng kể trong sản xuất nông nghiệp và nâng cao thu nhập cho người dân.
Vĩnh Phúc triển khai chuyển đổi số nông nghiệp

Vĩnh Phúc triển khai chuyển đổi số nông nghiệp

Ngành Nông nghiệp Vĩnh Phúc, với phương châm 'Lấy người nông dân là trung tâm và động lực phát triển', đang triển khai hàng loạt giải pháp đồng bộ để thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện, khẳng định vai trò then chốt trong nền kinh tế.
Hiệu quả mô hình thu gom chất thải chăn nuôi, sản xuất phân bón hữu cơ ở Vĩnh Phúc

Hiệu quả mô hình thu gom chất thải chăn nuôi, sản xuất phân bón hữu cơ ở Vĩnh Phúc

Tại các địa phương có phong trào chăn nuôi phát triển mạnh trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc, trước đây, chất thải không được xử lý triệt để, gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng lớn cộng đồng dân cư. Đáng mừng là hiện nay, một số cơ sở thu gom chất thải chăn nuôi, sản xuất phân bón hữu cơ đã hình thành, góp phần giải quyết bài toán ô nhiễm môi trường tại địa phương này.
Dấu tích lịch sử và những điều trăn trở - Kỳ 2

Dấu tích lịch sử và những điều trăn trở - Kỳ 2

Tam Đảo, viên ngọc xanh giữa lòng Vĩnh Phúc, nơi thiên nhiên hùng vĩ hòa quyện cùng huyền thoại và văn hóa, đang cần được bảo vệ và trân trọng để mãi là điểm đến tuyệt vời.

CÁC TIN BÀI KHÁC

Lâm Đồng: Tăng cường bảo vệ môi trường trong sản xuất nông nghiệp

Lâm Đồng: Tăng cường bảo vệ môi trường trong sản xuất nông nghiệp

Công tác thu gom, xử lý bao gói thuốc bảo vệ thực vật (BVTV) sau sử dụng và tận dụng phụ phẩm cây trồng đang được tỉnh Lâm Đồng đẩy mạnh, nhằm hạn chế ô nhiễm môi trường trong sản xuất nông nghiệp. Tuy nhiên, tỷ lệ bao gói thuốc BVTV được thu gom, xử lý đúng quy định hiện mới đạt 42,7%, cho thấy vẫn còn nhiều thách thức trong quản lý chất thải nông nghiệp.
Chung tay giảm nhựa dùng một lần trong trường học

Chung tay giảm nhựa dùng một lần trong trường học

Từ việc hạn chế chai nước, cốc, hộp và túi nhựa dùng một lần đến phân loại, thu gom chất thải tái chế, UBND xã Quảng Tân, tỉnh Lâm Đồng đang thúc đẩy các giải pháp xây dựng môi trường học đường xanh, thân thiện. Không chỉ giảm rác thải phát sinh, hoạt động này còn hướng đến hình thành ý thức và thói quen bảo vệ môi trường cho học sinh ngay từ mái trường.
Nghệ An chủ động nguồn nước, mở rộng sản xuất giảm phát thải vụ Xuân 2027

Nghệ An chủ động nguồn nước, mở rộng sản xuất giảm phát thải vụ Xuân 2027

Chuẩn bị vụ Xuân 2027, Nghệ An yêu cầu chủ động phòng, chống hạn ngay từ đầu vụ, tổ chức sản xuất đúng thời vụ và tăng ứng dụng kỹ thuật. Cùng với bảo đảm diện tích, năng suất, tỉnh chú trọng nhân rộng mô hình lúa giảm phát thải, phát triển sản xuất theo tiêu chuẩn và liên kết tiêu thụ nông sản.
Đinh Văn Lâm Hà rà soát cơ sở chế biến cà phê, phòng ngừa ô nhiễm mùa vụ

Đinh Văn Lâm Hà rà soát cơ sở chế biến cà phê, phòng ngừa ô nhiễm mùa vụ

UBND xã Đinh Văn Lâm Hà, tỉnh Lâm Đồng yêu cầu rà soát toàn bộ cơ sở sơ chế, chế biến cà phê trong niên vụ 2026-2027, tập trung vào những cơ sở nằm trong khu dân cư hoặc từng bị phản ánh về ô nhiễm. Việc kiểm tra gắn với hướng dẫn khắc phục, xử lý vi phạm và vận động xây dựng lộ trình di dời đến địa điểm phù hợp.
Bài học từ một vụ cháy cửa hàng xe máy điện tại Tp. Huế

Bài học từ một vụ cháy cửa hàng xe máy điện tại Tp. Huế

Rạng sáng 11/11, một vụ cháy cửa hàng kinh doanh xe máy điện trên đường Hà Nội, TP Huế, làm 50 khung xe bị thiêu rụi, thiệt hại ước tính khoảng 540 triệu đồng..
Chế biến nông sản phải gắn với trách nhiệm môi trường

Chế biến nông sản phải gắn với trách nhiệm môi trường

Vụ đổ chất thải trái pháp luật tại một cơ sở chế biến xoài sấy khô ở Đồng Tháp đặt ra câu chuyện trách nhiệm môi trường trong sản xuất nông sản. Với doanh nghiệp xây dựng thương hiệu nông sản sạch, hữu cơ, chất lượng thành phẩm cần đi cùng việc kiểm soát những gì còn lại sau dây chuyền.
Bãi rác Thung 70 quá tải: Cần sớm có phương án bảo vệ môi trường

Bãi rác Thung 70 quá tải: Cần sớm có phương án bảo vệ môi trường

Các hố chôn lấp tại bãi rác Thung 70, xã Tân Phú, tỉnh Nghệ An cơ bản đã đầy sau hơn 15 năm hoạt động. Mùi hôi ảnh hưởng đến sinh hoạt, nguy cơ nước rỉ rác phát tán khiến người dân lo lắng về môi trường sống và nguồn nước. Địa phương đã kiến nghị tỉnh hỗ trợ xử lý do kinh phí khắc phục vượt khả năng cân đối của ngân sách xã.
Trâu, bò chết hàng loạt ở xã miền núi Nghệ An: Phát hiện vi khuẩn gây bệnh tụ huyết trùng

Trâu, bò chết hàng loạt ở xã miền núi Nghệ An: Phát hiện vi khuẩn gây bệnh tụ huyết trùng

Liên quan đến tình trạng trâu, bò chết bất thường hàng loạt tại xã miền núi Hữu Kiệm, tỉnh Nghệ An, kết quả xét nghiệm của cơ quan chức năng xác định mẫu bệnh phẩm trâu dương tính với vi khuẩn Pasteurella multocida, tác nhân gây bệnh tụ huyết trùng ở gia súc.
Nghệ An: Trâu bò chết hàng loạt chưa rõ nguyên nhân, người dân bất an, lo lắng

Nghệ An: Trâu bò chết hàng loạt chưa rõ nguyên nhân, người dân bất an, lo lắng

Hàng chục con gia súc trên địa bàn xã miền núi Hữu Kiệm (tỉnh Nghệ An) bất ngờ xuất hiện các triệu chứng bất thường rồi chết hàng loạt. Sự việc khiến người chăn nuôi địa phương bất an, lo lắng.
Siết kiểm soát ô nhiễm môi trường, thúc đẩy chăn nuôi công nghệ cao và bền vững

Siết kiểm soát ô nhiễm môi trường, thúc đẩy chăn nuôi công nghệ cao và bền vững

Trước nguy cơ ô nhiễm từ hoạt động chăn nuôi, tỉnh Gia Lai yêu cầu siết chặt quản lý môi trường, kiểm tra các cơ sở có nguy cơ cao, đồng thời khuyến khích ứng dụng công nghệ tiên tiến, xử lý chất thải và phát triển mô hình chăn nuôi tuần hoàn.
Gieo tình yêu thiên nhiên, giữ màu xanh rừng

Gieo tình yêu thiên nhiên, giữ màu xanh rừng

Khi trẻ em biết trân trọng từng cây xanh, yêu quý các loài động vật và hiểu được vai trò của hệ sinh thái, ý thức bảo vệ rừng sẽ dần trở thành hành động tự giác.
Hành động đẹp bảo tồn thiên nhiên của một người dân xứ Huế

Hành động đẹp bảo tồn thiên nhiên của một người dân xứ Huế

Cá thể Vạc hoa quý hiếm được một người dân tại Huế tự nguyện giao nộp, lan tỏa ý thức bảo vệ động vật hoang dã, gìn giữ hệ sinh thái và đa dạng sinh học...
XEM THÊM
dam-ca-mau-chi-vi-hoa
Based on MasterCMS Ultimate Edition 2026 v2.9
Quay về đầu trang
Giao diện máy tính