Cây mận cổ bung nở trên một nếp nhà Tây Bắc chào xuân Bính Ngọ. Ảnh: Bảo Hân

Sắc xuân bừng nở trong sương

Trong những cơn gió mùa cuối cùng, từ các bản làng xa xôi, đến những phố phường tấp nập vùng Tây Bắc những ngày này, nơi nào cũng thấy xuân đang đến trên những cành đào khoe sắc trước cửa.

Chị Phạm Thị Phương, chủ khách sạn Arengo Sapa ở phường Sa Pa (tỉnh Lào Cai) bật mí, đến với Tây Bắc mùa xuân, cây đào trước nhà như lời chào mời. Người xứ đào thường chọn những gốc cây lâu năm căng tràn sức sống để đón xuân.

Với đặc điểm khí hậu và thổ nhưỡng phù hợp, các chuyên gia đánh giá cây đào Sa Pa là những giống hoa đẹp nhất Việt Nam. Lên Sa Pa mùa xuân có thể phân biệt rõ đào phai đơn cánh, bích đào và bạch đào khác nhau về sắc màu nhưng cánh xếp từng tầng, đào Pháp ấn tượng bởi những sọc tia đỏ chạy dài từ đài hoa đến cánh hoa. Càng trong băng giá, bão tuyết, cây đào Sa Pa càng rực rỡ.

Đào Sa Pa là một trong những giống hoa đẹp nhất Việt Nam. Ảnh: Bảo Hân

Từ thành phố Sa Pa mù sương, đến những cung đường Tây Bắc mảnh như sợi chỉ giữa ngút ngàn mây trời, nơi nào cũng thấy hoa mơ, mận, đào khoe sắc. Mỗi khúc đường cong nép vào khe núi nhìn ra thung lũng thăm thẳm, mỗi phiên chợ vùng cao đều trở thành nơi bày cành đào, mận khoe sắc cho khách phương xa lựa chọn.

Cùng với nhiều người, anh Đỗ Tuấn Anh (khách du lịch đến từ Hà Nội) giữ thói quen dịp cận Tết lại lên đường đi Tây Bắc chọn đào chơi Tết. Năm nay, cung đường của anh Tuấn Anh lựa chọn là tuyến Sa Pa - đèo Ô Quy Hồ - đèo Khau Phạ, quốc lộ 32 và ưu tiên chọn đào Sa Pa vì đẹp và bền, có thể chơi đến hết tháng Giêng.

“Đào và mận thường được bà con bày bán ven đường đã rất đẹp. Nhưng những người kỹ tính thường vào sâu trong bản lựa chọn những gốc đào, mận lâu năm có đặc điểm rêu mốc bám vào thân. Những gốc và cành quý này nhiều khi có tiền cũng không mua được mà phải “mua” được lòng tin và sự mến quý của bà con”, anh Đỗ Tuấn Anh chia sẻ.

Giữ mãi sắc xuân Tây Bắc

Gốc mận hàng chục năm của gia đình chị Thào Thị Sung ở bản Khâu Vai 6, xã Bình Lư (tỉnh Lai Châu) đang thời kỳ bung hoa trắng ngần. Cả cây mận nhìn từ xa như những “bông tuyết” trời Âu, lại gần thì càng ngắm càng đẹp khi những đụn hoa xen với nụ và lộc tua tủa, dấu hiệu cho thấy có thể chơi đến sau Tết Âm lịch.

Theo gia chủ, gốc mận này đang có “đại gia” dưới xuôi trả hàng chục triệu, còn trong trường hợp không mua được cả cây, khách vẫn sẵn sàng trả giá vài triệu cho 1 cành mận… Nhưng chị Thào Thị Sung và gia đình quyết định không bán mà dồn sức chăm bẵm để những gốc mận, gốc lê, cây đào… trong khuôn viên sẽ thành điểm nhấn khi gia đình xây dựng homestay làm du lịch cộng đồng.

“Nhờ được những chuyên gia, lãnh đạo xã tuyên truyền việc làm du lịch cộng đồng, chúng tôi càng hiểu việc gìn giữ những giá trị cổ truyền từ nếp nhà, đến gốc cây, phong tục mới là nét độc đáo để phát triển bền vững”, chị Thào Thị Sung nói.

Ông Lương Việt Thảo, Chủ tịch UBND xã Bình Lư khẳng định, những rừng đào, rừng mơ, mận, hoa lê nguyên sơ cùng với nếp sống của bà con đang được bảo tồn. Sau thời gian tuyên truyền, người dân vùng cao đã hiểu làm giàu bằng du lịch phải biết giữ gìn, phát huy những nét đặc trưng của núi rừng tại những bản làng. Đây chính là hướng phát triển bền vững cho vùng cao.

Bà Nguyễn Thị Thu Hiền, Giám đốc Khu du lịch Ô Quy Hồ (tỉnh Lai Châu) cho biết thêm: "Hơn 50ha khu du lịch chúng tôi dành phần lớn bảo tồn giữ lại những rừng đào, rừng mơ, mận, lê cổ của núi rừng Tây Bắc. Đây vừa là nguồn gen quý, vừa là gia sản để phát triển du lịch lâu dài, cùng với những công trình hiện đại đủ quy chuẩn đón khách quốc tế".

Vẻ đẹp hoang sơ chính là sức hút của Tây Bắc hiện đại, phát triển. Ảnh: Bảo Hân

Đi trên Tây Bắc mù sương, từ Lai Châu, Lào Cai cho đến Sơn La, Điện Biên… bên những khung cảnh rực rỡ ven đường, những cánh rừng đào, rừng lê, rừng mơ, mận nguyên sinh vẫn âm thầm gìn giữ trước “cơn lốc” chơi cành đào kiểu phá rừng chặt từ gốc.

Ông Nghiêm Văn Tuấn, Chủ tịch UBND phường Chiềng An (tỉnh Sơn La) cho biết, người dân bản Tòng Xét có rừng mơ cổ hơn trăm năm rộng 80ha đang cùng với chính quyền triển khai định hướng phát triển thành điểm du lịch cộng đồng, gìn giữ những "báu vật" riêng có của địa phương.

Câu chuyện của những cành đào, cành mận được gìn giữ ví như những nàng tiên ẩn mình trong đại ngàn Tây Bắc đang nói lên tiềm năng phát triển của Tây Bắc nói chung cả về du lịch lẫn sinh kế lâu dài.