Bà Nguyễn Thị Tươi phun thuốc trừ sâu để bảo vệ hoa vải sớm.

Ảnh hưởng của bão số 11 năm 2025 đã khiến hàng trăm ha vải trong xã bị ngập, nhiều diện tích ngâm lâu trong nước đã chết hoặc sinh trưởng kém. Thêm vào đó, diễn biến thời tiết bất thường với mùa đông ấm, đến muộn nên nhiều cây bật lộc, không ra hoa. Cùng Trưởng thôn Quất Du 2 Ngô Văn Nghĩa khảo sát vùng vải cho thấy, trong cùng một vườn quả, một số cây cành hoa vừa nhú, chớm nở, có cây chỉ bật lộc non mùa đỏ tía. Theo lời ông Nghĩa, toàn thôn có hơn 30 ha vải thiều, bà con chăm sóc theo quy trình VietGAP, GlobalGAP nên những vụ trước giá bán thường cao hơn so với sản phẩm cùng loại. Thế nhưng vụ này dự báo sẽ đạt sản lượng thấp hơn năm ngoái do một số vườn cây có bộ rễ yếu, thời tiết bất thuận.

Dưới nắng đông dịu dần, bà Nguyễn Thị Tươi, người dân trong thôn đang thăm vườn rồi dùng bơm thuốc trừ sâu để bảo vệ cành hoa mới ra. Ngưng tay, bà Tươi chia sẻ: “Gia đình tôi có gần 1 ha vải, năm ngoái thu được hơn 10 tấn quả, bán giá bình quân 18-25 nghìn đồng/kg, thời điểm đầu vụ cao hơn. Năm nay ước khoảng 70% số cây trong vườn ra hoa, thấp hơn so với năm ngoái. Tôi đang phải phun thuốc trừ sâu tơ, sâu xanh, sâu đo để bảo vệ lứa hoa vừa ra”. Không chỉ bà Tươi, nhiều hộ trong thôn, xã cũng lo lắng về mùa vải năm nay. Theo Phòng Kinh tế xã Phúc Hòa, toàn xã có khoảng 150 ha trong tổng số gần 1 nghìn ha vải thiều bị ảnh hưởng sinh trưởng, phát triển do mưa lũ hồi tháng 10/2025. Sau lũ rút, xã đã tập trung hướng dẫn nhà vườn thực hiện các biện pháp chăm sóc, khôi phục sản xuất như: Khơi thông rãnh tiêu thoát nước chống úng, bón phân hồi phục cây... Dù vậy, mùa vải thiều năm nay, cây vẫn chưa thể sinh trưởng, phát triển bình thường được.

Doanh thu từ vải mỗi năm đạt hàng trăm tỷ đồng, đóng góp lớn cho phát triển kinh tế của xã. Để bảo đảm cây vải thiều sinh trưởng ổn định trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt, ngành Nông nghiệp khuyến cáo bà con cần áp dụng đồng bộ nhiều biện pháp kỹ thuật. Trước hết, việc bón phân phải được điều chỉnh hợp lý, hạn chế phân đạm, ưu tiên sử dụng phân chuồng hoai mục, phân lân và kali nhằm tăng khả năng chống rét, thúc đẩy quá trình phân hóa mầm hoa và giúp cành cây thêm cứng cáp; nếu có điều kiện, nên bổ sung thêm canxi, magie và silic.

Cùng đó, cần giữ đất ở trạng thái khô tương đối, đặc biệt đối với cây vải, để kích thích mầm hoa và tránh hiện tượng bật lộc đông. Công tác phòng trừ sâu bệnh cũng phải được chú trọng ngay từ giai đoạn trước khi ra hoa, bởi thời tiết lạnh dễ phát sinh các loại bệnh như sương mai, thán thư, rệp sáp, sâu đục cành, sâu ăn lá. Khi xuất hiện lộc đông, nhà vườn cần xử lý kịp thời bằng các biện pháp tổng hợp như ngừng tưới nước, không bón phân, bấm bỏ lộc non để tập trung nuôi dưỡng mầm hoa. Ngoài ra, trong thời gian rét không nên cắt tỉa mạnh, thay vào đó cần giữ tán cây thông thoáng để hạn chế nấm bệnh, kiểm tra sớm nhằm phòng ngừa các bệnh hại rễ và thân.

Cán bộ Phòng Kinh tế xã (ngoài cùng bên trái) hướng dẫn người dân chăm sóc vải.

Năm nay do tác động của điều kiện thời tiết cũng như vụ thu hoạch năm trước (vải sai quả, cho sản lượng cao), một số vườn vải bị ảnh hưởng trong quá trình phân hóa mầm hoa. Vải hiện nay đang phát triển mầm hoa đối với trà vải sớm.

Thời điểm này là giai đoạn chăm sóc quan trọng đối với vải thiều sớm, có thể quyết định đến tỷ lệ ra hoa cao hoặc thấp, tác động đến sản lượng quả. Để hạn chế lộc đông và tạo điều kiện cho cây vải phân hóa mầm hoa, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Sở Nông nghiệp và Môi trường) đề nghị các xã, phường, trong đó có xã Phúc Hòa chỉ đạo cơ quan chuyên môn phân công cán bộ thường xuyên kiểm tra, thăm vườn, theo dõi sát diễn biến thời tiết; đồng thời hướng dẫn nhà vườn chủ động áp dụng các biện pháp kỹ thuật phù hợp với từng giai đoạn sinh trưởng. Việc theo dõi sâu bệnh hại cũng cần được chú trọng để phòng trừ kịp thời, đặc biệt là sâu róm, sâu đo, bệnh sương mai và thán thư.

Vải sớm Phúc Hòa từ lâu đã nổi tiếng trong và ngoài nước, được nhiều doanh nghiệp, thương nhân liên kết sản xuất, xuất khẩu sang thị trường các nước như: Trung Quốc, Nhật Bản, Mỹ, châu Âu, Hàn Quốc... Vì vậy, công tác chỉ đạo sản xuất được xã đặc biệt quan tâm. Các vùng sản xuất vải xuất khẩu được giám sát, theo dõi sát sao. Dù thiên tai và thời tiết bất thuận gây ra nhiều khó khăn song với sự vào cuộc của chính quyền, sự hỗ trợ của cơ quan chuyên môn cùng nỗ lực của người dân, vải thiều Phúc Hòa được kỳ vọng tiếp tục đón mùa quả ngọt, mang lại nguồn thu nhập đáng kể cho bà con.