Tôm càng xanh đang cho hiệu quả kinh tế cao hơn 4-5 lần so với mô hình nuôi cá - lúa truyền thống.

Hiệu quả nhờ chuyển đổi mô hình nuôi tôm

Năm 1013, xã Quang Trung (nay là phường Quang Trung) khi thực hiện dồn điền đổi thửa và phát triển mô hình cá - lúa nhưng hiệu quả kinh tế không cao. Đến năm 2022, Hội Nông dân thị xã Bỉm Sơn đã phối hợp với Trung tâm Khuyến nông tỉnh Thanh Hóa và Hội Nông dân tỉnh triển khai thí điểm mô hình nuôi tôm càng xanh kết hợp cấy lúa.

Đến nay, sau 3 năm triển khia mô hình đã cho thấy hiệu quả kinh tế rõ rệt, giá trị kinh tế cao hơn 4 đến 5 lần so với mô hình cá - lúa trước đây. Hộ gia đình ông Trần Xuân Hạnh, Tổ dân phố 1, phường Quang Trung là một trong số các hộ tham gia nuôi tôm càng xanh thí điểm trên lúa với diện tích 5.300m². Những năm trước mô hình cá lúa chỉ cho thu nhập khoảng 30 triệu đồng/ năm. Tuy nhiên, khi chuyển đổi sang mô hình nuôi tôm càng xanh trên lúa nước thì thu nhập khoảng 150 triệu đồng/năm.

Theo ông Hạnh thị trường tiêu thụ tôm càng xanh khá rộng và tính ổn định cao. Trong khi đó, thức ăn chính là cám lúa, cám ngô cùng cá rô phi xay nhuyễn với giá thành rẻ. Một khó số khăn khi nuôi tôm càng xanh như ô nhiễm nguồn nước, hệ thống kênh mương nhỏ cần được nâng cấp, chưa chủ động được nguồn giống vì phụ thuộc vào các tỉnh phía Nam.

Cũng thành công như mô hình nuôi tôm càng xanh kết hợp cấy lúa của ông Hạnh, hộ ông Mai Văn Sỹ tại phường Quang Trung đang nuôi tôm càng xanh ở diện tích hơn 2.000m², sau khi trừ chi phí, mỗi năm gia đình ông Sỹ thu nhập gần 100 triệu đồng.

Hộ gia đình ông Mai Văn Sỹ thu nhập hàng trăm triệu đồng từ việc nuôi tôm càng xanh kết hợp cấy lúa.

Hiện nay, Tổ hợp tác nuôi tôm càng xanh phường Quang Trung với tổng diện tích nuôi 20.000m², sản lượng hàng năm đạt gần 3 tấn. Ông Hạnh cho biết, riêng Tổ dân phố 1 có tới 50ha đất nuôi trồng thủy sản, tiềm năng mở rộng mô hình còn rất lớn. Thời gian tới, ông tiếp tục vận động các hộ nuôi tôm càng xanh nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế, mở rộng quy mô sản xuất, tạo sản lượng lớn để tham gia các chuỗi cung ứng khi đã đạt chứng nhận VietGAP.

Theo bà Tống Thị Hồng Liên - Phó Chủ tịch Hội Nông dân phường Quang Trung cho biết: Mô hình nuôi tôm càng xanh kết hợp cấy lúa cho hiệu quả rõ rệt sau 3 năm triển khai. Mô hình này đã được Trung tâm Khuyến nông tỉnh đánh giá, tổng kết. Các hộ tham gia đã nắm vững kỹ thuật nuôi, đây là lợi thế quan trọng. Việc đạt chứng nhận VietGAP sẽ mở ra cơ hội để đưa sản phẩm vào siêu thị và các hệ thống phân phối lớn. Do đó, địa phương định hướng mở rộng diện tích nuôi, khuyến khích các hộ có đất nuôi trồng thủy sản kém hiệu quả chuyển đổi vật nuôi.

Làm chủ kỹ thuật để mở rộng sản xuất

Theo ông Hạnh cho biết, một năm tôm càng xanh sẽ nuôi được 2 vụ, vụ chính vào mùa hè, vụ này tôm sẽ sinh trưởng và phát triển tốt hơn nhờ thức ăn tự nhiên từ ruộng lúa. Tôm càng xanh là loài thủy sản ăn chìm nên xác định lượng thức ăn phù hợp là yếu tố rất quan trọng. Nếu cho ăn dư thừa sẽ gây ô nhiễm môi trường nước, còn thiếu thức ăn tôm có thể ăn lẫn nhau. Mật độ nuôi thích hợp nhất là khoảng 5 con/m².

Nuôi tôm càng xanh kết hợp cấy lúa đạt chuẩn VietGap đang mở ra cơ hội làm giàu bền vững cho các hộ nông dân tại phường Quang Trung.

Vào mùa mưa môi trường nước thường thừa axit, cần thường xuyên kiểm tra độ pH, duy trì ở mức tiêu chuẩn từ 7,5 - 8,5. Nếu pH vượt ngưỡng cho phép cần xử lý bằng nước vôi pha loãng. Trong thời gian tôm lột cần kiểm tra độ cứng vỏ, mức độ lột đồng đều nếu chưa đạt yêu cầu cần bổ sung khoáng chất kịp thời.

“Khi tôm được 3 tháng tuổi cần phải bẻ càng, việc này phải thực hiện thủ công. Khi bẻ đúng đốt càng sẽ giúp tôm phát triển thân, hạn chế tôm dùng càng tấn công và ăn thịt lẫn nhau, nâng cao năng suất và sản lượng tôm.” - ông Hạnh chia sẻ kinh nghiệm.

Ông Trần Xuân Hạnh cho biết thêm, năm 2013, Hội Nông dân đã hỗ trợ gia đình ông nuôi thử nghiệm 12.000 con tôm giống trên diện tích 0,5ha, năm đầu thu lãi 50 triệu đồng sau khi trừ chi phí. Thấy hiệu quả gia đình tiếp tục mở rộng diện tích, đầu tư trang thiết bị máy móc, vận động các hộ liên kết thành lập Tổ hợp tác.

Thức ăn của tôm là cám ngô, gạo được xay nhuyễn cùng cá rô phi có giá thành thấp.

Theo ông Vũ Tiến Dũng - Phó Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh Thanh Hóa cho biết: Hội Nông dân phường Quang Trung cần tiếp tục tuyên truyền, hướng dẫn và nhân rộng mô hình nuôi tôm càng xanh, hỗ trợ hội viên nâng cao kỹ thuật, tuân thủ quy trình sản xuất an toàn, bền vững. Các hộ trong Tổ hợp tác cần nâng cao trình độ, chủ động áp dụng VietGAP, tham gia các mô hình khuyến nông, góp phần nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị sản phẩm. Hội Nông dân tỉnh sẽ tiếp tục đồng hành, hỗ trợ kỹ thuật, kết nối nguồn lực, quảng bá sản phẩm.