22 hộ dân xóm Pác Cam, xã Hoà An (Cao Bằng) tham gia mô hình nuôi gà thương phẩm gắn với liên kết tiêu thụ được Trung tâm Khuyến nông và Giống nông lâm nghiệp Cao Bằng hỗ trợ 1.100 con gà ri lai.

Bỏ lợn để nuôi gà thương phẩm

Xóm Pác Cam, xã Hòa An nằm nép mình bên những vạt đồi xanh mướt. Hàng rào cây xanh hai bên đường bê tông nhỏ vào nhà bà Đặng Thị Nghiệp được cắt tỉa gọn gàng. Bà Nghiệp, người phụ nữ dân tộc Tày, tuổi ngoài năm mươi, làn da sạm nắng, đôi tay chai sần đang quét dọn khu chuồng trại nuôi lợn cũ được sửa lại cao ráo, sạch sẽ để chăn nuôi lứa gà mới.

Gia đình bà Nghiệp từ trước đến nay sống chủ yếu dựa vào chăn nuôi lợn, gà. Nhưng đợt dịch tả lợn châu Phi vừa qua khiến gia đình bà thiệt hại nặng. "Mất lợn, buồn lắm. Bao nhiêu công sức, vốn liếng đổ cả vào đó. Muốn nuôi lại nhưng sợ dịch tái phát thì lại mất trắng”. Giọng trầm buồn, bà Nghiệp chia sẻ.

Giữa lúc loay hoay chưa biết tính sao, đầu tháng 6/2025, Trung tâm Khuyến nông và Giống nông lâm nghiệp tỉnh Cao Bằng triển khai mô hình chăn nuôi gà thương phẩm gắn với liên kết tiêu thụ sản phẩm tại xóm. Gia đình bà Nghiệp là một trong 22 hộ được chọn tham gia mô hình. "Lúc đầu cũng chỉ nghĩ là nuôi thêm con gà để bù đắp vào thôi. Khi được tham gia mô hình, được cán bộ tập huấn, hướng dẫn cặn kẽ, tôi thấy đây chính là hướng đi mình cần tìm”. Giọng bà Nghiệp vui trở lại.

Mô hình nuôi gà thương phẩm gắn với liên kết tiêu thụ sản phẩm được triển khai tại xóm Pác Cam, xã Hòa An (Cao Bằng) cho hiệu quả kinh tế.

Tại khu chuồng gà, gần 60 con gà ri lai và gà giống địa phương lông mượt, mào đỏ, chân vàng, khỏe mạnh. Bà Nghiệp khoe "Đây là lứa đầu tiên tôi nuôi theo mô hình. Được hỗ trợ con giống, một phần thức ăn, thuốc men, lại được học kỹ thuật nên mình yên tâm lắm”.

Bà kể, trước đây nuôi gà cũng chỉ theo kinh nghiệm, cho ăn ngô, thóc, gà hay bị bệnh, chậm lớn. Giờ đã biết vệ sinh chuồng trại, rắc vôi bột, phun thuốc khử trùng định kỳ để diệt mầm bệnh. "Cứ định kỳ là tôi vệ sinh chuồng trại sạch sẽ. Gà được tiêm vắc-xin phòng bệnh đầy đủ. Thấy con nào có dấu hiệu không bình thường là tôi báo cho cán bộ thú y xã để kịp thời xử lý”. Bà Nghiệp chia sẻ.

Tuân thủ đúng quy trình kỹ thuật chăn nuôi, đàn gà của gia đình bà Nghiệp lớn nhanh, khỏe mạnh. "Nuôi gà theo cách này vừa an toàn, ít rủi ro dịch bệnh, đầu ra ổn định, đảm bảo thu nhập cho gia đình”. Bà Nghiệp nói.

Cùng xóm Pác Cam có chị Đàm Thị Thoa cũng tham gia mô hình chăn nuôi gà. Với chị Thoa, tham gia mô hình được hỗ trợ về vật chất, tiếp cận với những kiến thức khoa học kỹ thuật chăn nuôi mới.

Chị Thoa cho biết "Gia đình tôi cũng có nhiều năm nuôi gà, nhưng chỉ nuôi theo kinh nghiệm truyền thống thả rông. Tham gia mô hình, được cán bộ Trung tâm Khuyến nông và Giống nông lâm nghiệp tỉnh Cao Bằng tập huấn kỹ thuật, tôi tiếp thu được nhiều kiến thức chăn nuôi tiên tiến”. Theo Thoa, chăm sóc gà phải phù hợp với từng giai đoạn sinh trưởng, khi gà còn nhỏ phải úm cẩn thận, cho ăn hoàn toàn bằng cám công nghiệp để gà có đủ chất, phát triển khung xương. Đến thời kỳ gà lớn hơn có thể phối trộn thêm bột ngô, cám, thân chuối băm nhỏ, các loại rau củ quả…. "Phải chú ý phòng bệnh. Để tăng sức đề kháng cho gà, tôi thường trộn một số thuốc phòng bệnh vào thức ăn, nước uống để chăn gà”. Chị Thoa cho hay. Mô hình nuôi gà thương phẩm không chỉ giúp gia đình chị Thoa chuyển đổi cơ cấu vật nuôi trong bối cảnh dịch bệnh, đã mở ra hướng chăn nuôi bền vững và hiệu quả.

Cùng với việc vệ sinh sạch sẽ, tiêm phòng vắc-xin đầy đủ, người chăn nuôi thường xuyên phun khử trùng chuồng trại.

Vai trò của khoa học kỹ thuật

Bà Nguyễn Thị Thương, Trưởng xóm Pác Cam cho biết, xóm Pác Cam có 84 hộ dân phần lớn đều sống dựa vào chăn nuôi. Khi dịch tả lợn châu Phi xảy ra nhiều hộ gia đình bị thiệt hại nặng, đời sống gặp nhiều khó khăn. Được tỉnh quan tâm triển khai mô hình nuôi gà thương phẩm tại xóm, người dân phấn khởi lắm. Mô hình rất thiết thực, đúng với cái người dân đang cần.

Theo bà Thương, nhờ tận dụng lợi thế về đất đai và kinh nghiệm sẵn có, nhiều hộ đã chủ động tăng đàn gia cầm. Đến nay, tổng đàn gia cầm của cả xóm có 9.000 con. Trong đó, sau hơn 2 tháng nuôi, 1.100 con gà lai do Trung tâm Khuyến nông và Giống nông lâm nghiệp hỗ trợ trọng lượng mỗi con đạt khoảng 1 kg.

Thực hiện mô hình chăn nuôi gà, đội ngũ cán bộ khuyến nông đóng vai trò quan trọng trong định hướng, hỗ trợ kỹ thuật, phòng dịch bệnh. Năm 2025, Trung tâm Khuyến nông và Giống nông lâm nghiệp Cao Bằng triển khai hai mô hình chăn nuôi gà, gồm: Mô hình ứng dụng an toàn sinh học trong chăn nuôi gà đẻ trứng tại xã Hạnh Phúc hỗ trợ 1.500 con gà giống cho 24 hộ dân tham gia; Mô hình nuôi gà thương phẩm gắn với liên kết tiêu thụ sản phẩm tại xã Hòa An hỗ trợ 1.100 con gà ri lai cho 22 hộ dân xóm Pác Cam tham gia.

Kỹ sư Hoàng Thị Hảo, Trưởng phòng Chăn nuôi và Thủy sản, Trung tâm Khuyến nông và Giống nông lâm nghiệp Cao Bằng cho biết, để thực hiện mô hình thành công, yếu tố quan trọng nhất phải thay đổi được tư duy, tập quán chăn nuôi cũ của người dân. "Trung tâm không chỉ cấp con giống, thức ăn, quan trọng hơn phải trang bị cho người chăn nuôi kiến thức. 100% hộ tham gia mô hình đều được tập huấn kỹ thuật. Cán bộ Trung tâm thường xuyên theo dõi, hướng dẫn cụ thể từng khâu”. Bà Hảo nói.

Để đàn gà phát triển tốt, bà Hảo khuyến cáo, chăn nuôi trong mùa mưa ẩm, thời tiết thay đổi thất thường, người chăn nuôi đặc biệt lưu ý, phải chọn con giống có nguồn gốc rõ ràng, khỏe mạnh; chuồng trại phải luôn khô thoáng, sạch sẽ, phun khử trùng và quan tâm đến nhiệt độ và độ ẩm; đàn vật nuôi phải được tiêm vắc-xin phòng bệnh đầy đủ và bổ sung vitamin trong thức ăn để tăng sức đề kháng cho đàn gà.