Hình minh họa - Nguồn: Freepik.

Thế giới hiện là "ngôi nhà chung" của khoảng 8,3 tỷ người, nhưng hàng triệu người trong số đó vẫn chưa có đủ thực phẩm dinh dưỡng để ăn hàng ngày. Khi nỗi lo về an ninh lương thực ngày càng lớn, các nhà khoa học bắt đầu tìm kiếm giải pháp bên ngoài đất liền. Một nghiên cứu mới dẫn đầu bởi Viện Nghiên cứu Nhiệt đới Smithsonian (STRI) ở Panama cho thấy đại dương có thể đóng vai trò lớn hơn nhiều so với chúng ta tưởng.

Các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng việc phục hồi các quần thể cá rạn san hô có thể làm tăng đáng kể lượng hải sản sạch được khai thác mỗi năm, đủ để nuôi sống hàng triệu người. Nghiên cứu cho thấy nhiều quần thể cá rạn san hô đã bị đánh bắt cạn kiệt và đang cho sản lượng thấp hơn rất nhiều so với mức chúng có thể cung cấp về lâu dài. Bằng cách cho phép các "kho cá" này được tái tạo, các rạn san hô có thể giúp giải quyết nạn đói trên quy mô toàn cầu. Nghiên cứu cũng cho thấy bằng cách cho phép các rạng san hô này phục hồi sản lượng cá có thể tăng lên nhiều lần và có thể giúp giải quyết nạn đói trên quy mô toàn cầu.

Cái giá của việc đánh bắt cạn kiệt

"Nghiên cứu của chúng tôi đã tính toán cụ thể xem chúng ta đang mất đi bao nhiêu thực phẩm do việc đánh bắt quá mức. Từ đó, chúng tôi ước tính được lượng thực phẩm khổng lồ có thể thu lại được nếu chịu khó phục hồi đàn cá và quản lý việc đánh bắt ở mức bền vững,", Giáo sư Jessica Zamborain-Mason tại Đại học Khoa học và Công nghệ King Abdullah (KAUST), tác giả chính của bài báo trên tạp chí PNAS, giải thích. Theo kết quả này, nếu các rạn san hô khỏe mạnh hơn, chúng sẽ cung cấp một lượng hải sản dồi dào hơn hẳn cho con người mà không lo bị cạn kiệt tài nguyên.

Tăng thêm 50% nguồn cung cá bền vững

Các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng: nếu các quần thể cá được phục hồi, các rạn san hô trên toàn thế giới có thể tăng sản lượng cá bền vững lên gần 50%. Sự gia tăng này tương đương với việc có thêm từ 20.000 đến 162 triệu khẩu phần cá mỗi năm cho mỗi quốc gia. Lượng thực phẩm này đủ để đáp ứng nhu cầu tiêu thụ hải sản khuyến nghị cho hàng triệu người (khoảng 227g cá/người/tuần). Tin vui là lợi ích lớn nhất sẽ thuộc về những nơi đang cần nhất: các quốc gia đang đối mặt với nạn đói nghiêm trọng và thiếu hụt dinh dưỡng. Các khu vực ở châu Phi và Đông Nam Á sẽ được hưởng lợi nhiều nhất. Đặc biệt, Indonesia được xác định là quốc gia có tiềm năng tăng trưởng nguồn cung thực phẩm lớn nhất từ việc phục hồi nghề cá rạn san hô.

Nạn đói và sự phục hồi rạn san hô có mối liên hệ chặt chẽ

"Có mối tương quan tích cực giữa tiềm năng gia tăng số lượng khẩu phần cá của các quốc gia với sự phục hồi nguồn lợi thủy sản và chỉ số nạn đói toàn cầu của họ. Do đó, các quốc gia có chỉ số suy dinh dưỡng cao hơn có thể được hưởng lợi nhiều hơn từ sự phục hồi nguồn cá rạn san hô", nhà khoa học Sean Connolly thuộc Viện STRI và đồng tác giả của nghiên cứu cho biết.

Mối liên hệ này cho thấy việc phục hồi nghề cá rạn san hô có thể mang lại lợi ích dinh dưỡng lớn nhất ở những nơi cần thiết nhất. Để đi đến những kết luận này, các nhà nghiên cứu đã phân tích dữ liệu từ các khu vực rạn san hô trên khắp thế giới. Nghiên cứu bao gồm các vùng lãnh thổ ở các quốc gia như Cộng hòa Dominica, Panama, Jamaica, Kenya, Mauritius, Oman, Jamaica, Madagascar, Philippines và Indonesia, cùng nhiều quốc gia khác.

Sử dụng các mô hình thống kê, nhóm nghiên cứu đã ước tính quần thể cá hiện tại và dự đoán mức độ gia tăng của chúng nếu các rạn san hô bị đánh bắt quá mức được quản lý hiệu quả hơn. Họ đã tính toán xem các quần thể cá cần phải phát triển lớn đến mức nào để đạt được "sản lượng bền vững tối đa" và "sản lượng khá tốt", cũng như thời gian phục hồi có thể mất bao lâu dưới các quy định đánh bắt khác nhau. Tùy thuộc vào mức độ suy giảm của các rạn san hô và mức độ nghiêm ngặt của việc hạn chế đánh bắt, thời gian phục hồi được ước tính dao động từ trung bình 6 - 50 năm.

Từ bảo tồn đến an ninh lương thực

Các nhà nghiên cứu nhấn mạnh rằng việc phục hồi nghề cá rạn san hô không chỉ đơn thuần là bảo vệ thiên nhiên hay hệ sinh thái. Nghiên cứu cho thấy việc xây dựng lại đàn cá có thể trực tiếp cải thiện bữa ăn hàng ngày và giúp giảm nạn đói. Để đạt được những lợi ích này, cần có sự quản lý nghề cá hiệu quả, cho phép đàn cá có cơ hội lớn lên và sinh sôi thay vì bị đánh bắt liên tục đến mức cạn kiệt. Tuy nhiên, trong thời gian chờ đợi biển hồi phục (giai đoạn tái thiết), ngư dân sẽ mất đi nguồn thu nhập. Do đó, thành công của quá trình này phụ thuộc rất lớn vào việc cung cấp các sinh kế thay thế cho cộng đồng ngư dân, cùng với sự hợp tác và hỗ trợ quốc tế. Bước tiếp theo, các nhà khoa học cho biết, là phát triển các chiến lược vừa bảo vệ biển, vừa hỗ trợ cuộc sống của những người phụ thuộc vào biển.

"Kết quả nghiên cứu của chúng tôi củng cố thêm một điều: Việc giám sát và quản lý nghề cá rạn san hô hiệu quả mang lại những lợi ích to lớn và đo đếm được. Nó không chỉ là chuyện bảo tồn môi trường, mà còn là vấn đề sống còn đối với an ninh lương thực và sức khỏe cộng đồng", bà Zamborain-Mason kết luận.