Môi trường, nhận thức và sinh kế - Kỳ 2: Khi truyền thông làm thay đổi nhận thức, hành vi

Hình ảnh các em học sinh được xem video tuyên truyền về rác thải nhựa trong 15 phút sinh hoạt đầu buổi.

Đầu tiên ngay khi bắt tay vào các hoạt động truyền thông chúng tôi tiến hành làm việc với các bên liên quan, tạo sự đồng thuận, kêu gọi sự tham gia đồng hành của nhà trường, phụ huynh và các tổ chức chính trị, xã hội ở địa phương với phương châm “Sáng kiến cá nhân, hành động tập thể”, nhiều hoạt động truyền thông đã được triển khai đồng loạt trong nhà trường như chiếu video về rác thải nhựa qua hệ thống tivi của 19/19 lớp, đưa nội dung tuyên truyền về tác hại của rác thải nhựa vào nội dung sinh hoạt trong 15 phút sinh hoạt đầu buổi vào các ngày thứ 3 và thứ 5 trong tuần và được duy trì đều đặn trong các tháng, nội dung tuyên truyền bằng video, vừa dễ nhớ, dễ thực hiện, hình ảnh trực quan, sinh động gắn với các bộ phim hoạt hình tạo sự thích thú, tò mò cho các em học sinh.

Để làm tư liệu tuyên truyền tới ba mẹ, người thân chúng tôi đã phát tờ rơi cho các em học sinh, các thông tin trong tờ rơi được thiết kế trực quan, sinh động qua tờ rơi cho các em biết rằng vì sao chúng ta phải hạn chế sử dụng đồ nhựa, cũng như tác hại của rác thải nhựa đối với sinh kế, môi trường và mọi sự sống trên trái đất, hoạt động được các em học sinh hồ hởi đón nhận trong sự tò mò, thích thú cùng nhau tìm hiểu.

Hình ảnh các em học sinh đọc thông tin trong tờ rơi truyền thông

Để tạo tính lan tỏa trong các hoạt động tuyên truyền, các hoạt động ngoại khóa cũng được tổ chức với chủ đề “ Ngày hội truyền thông nâng cao nhận thức về tác hại của rác thải nhựa” bằng hình thức tuyên truyền sáng tạo như nhảy Flashmob bài “Việt Nam tái chế”, “Này này phân loại rác đi nào”…, sân khấu hóa tiểu phẩm “ Gia đình Phú Ông nói không với rác thải nhựa”, kết thúc buổi tuyên truyền chúng tôi kêu gọi các em học sinh trong Liên đội hãy cùng nhau thực hiện thông điệp “Học sinh THCS Quảng Phú nói không với rác thải nhựa”.

Những hình ảnh của Ngày hội truyền thông nâng cao nhận thức về tác hại của rác thải nhựa

Để hạn chế lượng rác thải nhựa đổ ra biển các hoạt động tập huấn, hướng dẫn phân loại rác tại nguồn đã được tổ chức như: đối với rác thải hữu cơ thì chúng ta có thể ủ ngay tại gia đình ở các bãi đất trống, đào hố chôn lấp làm phân bón hữu cơ cho cây trồng, đối với loại rác nào thì chúng ta cũng không được đốt vì sẽ gây nên tình trạng ô nhiễm không khí, đối với rác thải nhựa thì chúng ta thu gom bán để được xử lý đúng cách hoặc tái chế nhằm kéo dài vòng đời sử dụng của nhựa, đồng thời tuyên truyền tới các em hạn chế sử dụng tối ưu nhất các sản phẩm có nguồn gốc từ nhựa mà thay vào đó là sử dụng các sản phẩm xanh thân thiện với môi trường.

Hình ảnh giáo viên hướng dẫn học sinh phân loại rác thải tại nguồn và tuyên truyền về tác hại của rác thải nhựa trong sinh hoạt dưới cờ

Để giúp các em học sinh biết cách tái sử dụng rác thải nhựa chở thành các vật dụng có ích trong đời sống, các tiết dạy Stem tái chế rác thải nhựa đã được tổ chức đồng loạt ở 19/19 lớp với số tiết dạy bình quân 3 tiết/1 lớp nhiều em học sinh đã biết tận dụng các hộp, chai lọ tạo thành các bình hoa, các vật dụng có ích trong đời sống, tạo thành phong trào mang tính lan tỏa tạo hiệu ứng xã hội tích cực có tính giáo dục cao, khích thích sự tìm tòi, sáng tạo từ các em học sinh.

Những hình ảnh về tiết dạy Stem tái chế rác thải nhựa được các em học sinh hưởng ứng tham gia

Với phương châm học mà chơi, chơi mà học chúng tôi đã tạo sân chơi cho các em học sinh được giao lưu, học hỏi, chia sẻ, khơi dậy sự tìm tòi, sáng tạo, tạo tính truyền thông hai chiều từ phía các em học sinh các cuộc thi tuyên truyền về rác thải nhựa đã được tổ chức như cuộc thi biểu diễn thời trang tái chế trong hội thi “ Nét đẹp Đội viên”, … thu hút sự tham gia đông đảo từ các em học sinh với nhiều sản phẩm đầy tính sáng tạo về nội dung, đẹp về hình thức, nhiều bài tuyên truyền, thuyết minh có tính giáo dục cao, nhiều thông điệp có tính lan tỏa được các em học sinh kêu gọi mọi người hưởng ứng tham gia như “ Hãy hành động vì đại dương xanh”, “Bảo vệ môi trường là bảo vệ sự sống của muôn loài”….

Hình ảnh các em học sinh tham gia hội thi biểu diễn thời trang tái chế và triễn lãm tranh vẽ về rác thải nhựa.

Bên cạnh các hoạt động truyền thông nâng cao nhận thức, các chiến dịch đổi rác thải nhựa lấy cây xanh, thu gom rác thải nhựa gây quỹ hành động, các chiến dịch chung tay làm sạch bờ biển cũng thường xuyên liên tục được thực hiện, hoạt động đã thu hút sự tham gia của các đồng chí Đoàn viên thanh niên, các em học sinh trong theo tinh thần tự nguyện, tự giác.

Hình ảnh Chi Đoàn, các em học sinh tham gia các chiến dịch

Có thể nói, chỉ trong một thời gian đẩy mạnh hoạt động truyền thông đã làm thay đổi nhận thức, hành vi trong học sinh và phụ huynh theo chia sẽ của em Lê Anh Thơ học sinh lớp 7A cho biết “ Khi được tham gia các hoạt động truyền thông dạy cho em biết rằng rác thải nhựa phải mất hàng trăm năm, thậm chí là hàng năm mới phân hủy, đó là một trong những nguyên nhân tạo nên sự tác động của biến đổi khí hậu, khiến đa dạng sinh học đang bị suy giảm, đe dọa tới sinh kế của ngư dân địa phương” và theo chị Nguyễn Thị Thủy phụ huynh của em Trần Việt Phong lớp 6A chia sẽ “Hàng ngày thấy cháu thường mang bình nước cá nhân đi học, và khuyên mẹ nên mua các sản phẩm xanh thân thiện với môi trường để sử dụng thay cho các hộp nhựa, hỏi sao vậy Bi cháu trả lời phải làm như vậy để giảm thiểu ô nhiễm trắng, tôi rất vui và mong rằng nhà trường sẽ có nhiều hoạt động hơn nữa trong việc giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho các em và có nhiều sáng kiến xanh thay cho các sản phẩm nhựa vừa góp phần vào công tác bảo vệ môi trường, vừa tạo sinh kế công ăn việc làm cho ngư dân ven biển”

Để tổ chức được các hoạt động truyền thông trên là nhờ sự quan tâm ủng hộ từ cấp ủy Chi bộ nhà trường, tạo sự đồng thuận chung tay hành động của phụ huynh học sinh, các tổ chức Đoàn ở địa phương. Sự chung sức đồng lòng đó chính là động lực, là nguồn động viên để chúng tôi tiếp tục theo đuổi ước mơ góp phần làm cho biển Quảng Phú xanh hơn, cho cá tôm đầy khoang, cho muối Ròon vươn xa, cho kinh tế- xã hội ở địa phương vươn mình trong kỷ nguyên mới.