Malaysia tìm kiếm khả năng áp dụng mô hình của Trung Quốc nhằm gia tăng năng suất lúa gạo

Phát biểu tại sự kiện Laman Padi trong khuôn khổ Triển lãm MAHA 2026, Bộ trưởng Nông nghiệp và An ninh Lương thực Malaysia Mohamad Sabu nhấn mạnh mục tiêu 80% được đặt ra trong Chính sách Nông sản Quốc gia đến năm 2030

Bộ trưởng Nông nghiệp và An ninh Lương thực Malaysia, ông Mohamad Sabu, hôm 31/8 cho biết nước này cần nâng tỷ lệ tự cung tự cấp gạo lên ít nhất 80%, bởi mức dưới 60% hiện nay không đủ để đảm bảo an ninh lương thực quốc gia. Phát biểu tại sự kiện Laman Padi trong khuôn khổ Triển lãm Nông nghiệp, Làm vườn và Nông nghiệp Du lịch Malaysia (MAHA) 2026 tổ chức tại Serdang, ông nhấn mạnh mục tiêu 80% được đặt ra trong Chính sách Nông sản Quốc gia đến năm 2030.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy Malaysia vẫn còn cách xa mục tiêu này. Theo số liệu chính thức, tỷ lệ tự cung tự cấp gạo của nước này đã giảm từ 56,2% năm 2023 xuống còn 52,9% năm 2024. Cùng giai đoạn, sản lượng lúa giảm 5,3%, xuống còn 2,06 triệu tấn, trong khi diện tích trồng lúa cũng thu hẹp 5,6%, còn khoảng 579.700 ha. Tình trạng già hóa lực lượng nông dân cùng thời tiết ngày càng thất thường đã tác động tiêu cực đến sản lượng gạo trong nước, khiến Malaysia ngày càng phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu từ các nước láng giềng Đông Nam Á.

Tình trạng già hóa lực lượng nông dân cùng thời tiết ngày càng thất thường khiến Malaysia ngày càng phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu từ các nước láng giềng Đông Nam Á

Để cải thiện tình hình, ông Mohamad cho biết Bộ Nông nghiệp sẽ tiếp tục hoàn thiện hệ sinh thái ngành lúa gạo, khuyến khích doanh nghiệp và các bên có năng lực mở rộng diện tích canh tác với sự phối hợp cung cấp đất phù hợp từ chính quyền các bang. Ông cũng cho biết ngành sẽ đẩy mạnh ứng dụng công nghệ nhằm tăng năng suất, củng cố chuỗi cung ứng, khuyến khích đổi mới sáng tạo và mở rộng cơ hội tạo giá trị trong toàn chuỗi sản xuất.

Ông Mohamad cho biết Bộ Nông nghiệp sẽ tiếp tục hoàn thiện hệ sinh thái ngành lúa gạo, khuyến khích doanh nghiệp và các bên có năng lực mở rộng diện tích canh tác với sự phối hợp cung cấp đất phù hợp từ chính quyền các bang

Một hướng đi đáng chú ý được ông Mohamad đề cập là mô hình tích hợp nuôi tôm càng xanh nước ngọt trong ruộng lúa, nhằm tạo ra hai nguồn thu từ cùng một diện tích đất nông nghiệp. Ý tưởng này được ông hình thành sau chuyến thăm một khu ruộng lúa kết hợp nuôi tôm càng xanh tại thành phố Vu Hồ, tỉnh An Huy, Trung Quốc, hồi tháng 8. Theo ông, tại khu ruộng này, tôm càng xanh được nuôi cùng lúa, mang lại hai nguồn thu, một từ lúa và một từ tôm, trong khi con giống tôm càng xanh được đưa từ Malaysia sang để lai tạo và ương nuôi tại Trung Quốc.

Mô hình "một mảnh đất - hai nguồn thu" kết hợp canh tác lúa nước và tôm càng xanh từ Trung Quốc hiện đang được áp dụng thử nghiệm tại Cà Mau, Việt Nam

Ông Mohamad cho rằng Malaysia cần chủ động hơn trong việc khai thác tiềm năng của mô hình kết hợp lúa và tôm càng, bởi hình thức này đến nay mới chỉ được triển khai ở quy mô nhỏ. Ông cũng lưu ý rằng, dù Malaysia có điều kiện thời tiết thuận lợi hơn Trung Quốc để nuôi tôm càng xanh quanh năm, tiềm năng nhân rộng mô hình vẫn cần được đánh giá thêm về mặt kỹ thuật và kinh tế trước khi áp dụng đại trà.

Dù Malaysia có điều kiện thời tiết thuận lợi hơn Trung Quốc để nuôi tôm càng xanh quanh năm, tiềm năng nhân rộng mô hình vẫn cần được đánh giá thêm về mặt kỹ thuật và kinh tế trước khi áp dụng đại trà

Việc thúc đẩy mô hình sản xuất kép được xem là một trong những giải pháp giúp Malaysia tối ưu hóa hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp trong bối cảnh diện tích canh tác lúa liên tục thu hẹp, đồng thời góp phần đa dạng hóa thu nhập cho nông dân và giảm áp lực phụ thuộc vào nhập khẩu gạo trong dài hạn.