Luật Báo chí (sửa đổi) được thông qua, thêm quy định về cơ quan báo chí chủ lực

Chủ tịch nước Lương Cường và các đại biểu tham gia Phiên họp. Ảnh: Quốc hội.

Sáng 10/12, Quốc hội khóa XV chính thức thông qua Luật Báo chí (sửa đổi), với 437/440 đại biểu biểu quyết tán thành (chiếm 92,39%). Luật sẽ có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026; riêng quy định mới về điều kiện cấp thẻ nhà báo lần đầu sẽ áp dụng từ năm 2027 nhằm bảo đảm thời gian chuẩn bị.

Luật Báo chí (sửa đổi) được xây dựng trên tinh thần thể chế hóa quan điểm của Đảng, đáp ứng yêu cầu thực tiễn của hoạt động báo chí trong thời đại số và khắc phục những bất cập của luật hiện hành.

So với các phiên bản thảo luận trước, dự thảo trình Quốc hội đã bỏ điều về đối tượng áp dụng để tránh trùng lặp, đồng thời bổ sung Điều 35 về gỡ bỏ thông tin vi phạm và thu hồi sản phẩm báo chí in, một nội dung quan trọng nhằm nâng cao trách nhiệm pháp lý và bảo đảm tính minh bạch trong xử lý sai phạm.

Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh trình bày Báo cáo tóm tắt việc tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo Luật Báo chí (sửa đổi).

Trước khi tiến hành biểu quyết, Quốc hội đã nghe Chủ nhiệm Ủy ban Văn hoá và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh trình bày báo cáo tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo Luật Báo chí (sửa đổi).

Quy định mới về cơ quan báo chí chủ lực

Dự thảo Luật sau khi được tiếp thu, chỉnh lý gồm 4 chương, 51 điều, đã bám sát các mục tiêu, quan điểm, chính sách lớn được Quốc hội thông qua, thể chế hóa kịp thời các chủ trương, đường lối của Đảng, đáp ứng yêu cầu thực tiễn của công tác quản lý và phát triển báo chí trong giai đoạn hiện nay.

Về các loại hình báo chí, tiếp thu ý kiến các đại biểu Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã chỉ đạo, chỉnh lý tên gọi loại hình “báo nói, báo hình” thành “phát thanh, truyền hình”.

Về cơ quan báo chí chủ lực đa phương tiện (Điều 15), tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã chỉ đạo, chỉnh lý cụm từ “cơ quan truyền thông chủ lực đa phương tiện” thành “cơ quan báo chí chủ lực đa phương tiện” để bảo đảm tính chính xác và phù hợp với phạm vi điều chỉnh của dự thảo Luật.

Về việc thí điểm mô hình tổ hợp hoặc tập đoàn báo chí chủ lực đa phương tiện tại Thủ đô Hà Nội và TPHCM, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho biết hiện Chính phủ đã chỉ đạo Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổng kết Quy hoạch phát triển và quản lý báo chí, dự kiến đề nghị cấp có thẩm quyền tiếp tục triển khai một số quan điểm của Quy hoạch và bổ sung quan điểm mới, trong đó có nội dung về việc Hà Nội và TPHCM được thành lập Cơ quan báo chí chủ lực đa phương tiện.

Trên cơ sở chỉ đạo và phê duyệt của cấp có thẩm quyền, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch sẽ cụ thể hóa các nội dung này trong Chiến lược phát triển và quản lý hệ thống báo chí, bảo đảm tính khả thi, đồng bộ và phù hợp với định hướng phát triển báo chí quốc gia.

Quốc hội thông qua Luật Báo chí (sửa đổi).

Nhiều điểm mới của Luật Báo chí (sửa đổi)

So với luật hiện hành, dự thảo Luật có những điểm mới cơ bản như: Xác định rõ các loại hình báo chí trong bối cảnh mới; bổ sung các chính sách phát triển báo chí và bảo đảm nguồn lực thực hiện, từ cơ chế tài chính đến đầu tư hạ tầng và ưu đãi thuế theo hướng khả thi hơn; làm rõ điều kiện hoạt động báo chí, cơ chế cấp phép và tổ chức bộ máy; xác định cơ quan báo chí chủ lực đa phương tiện, văn phòng đại diện, phóng viên thường trú.

Về hoạt động báo chí trên không gian mạng (Điều 29), tiếp thu ý kiến của đại biểu Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã chỉ đạo rà soát, chỉnh lý Điều 29 dự thảo Luật theo hướng quy định các biện pháp quản lý nhà nước đối với hoạt động báo chí trên không gian mạng bảo đảm tính chặt chẽ tương tự như đối với các loại hình báo chí truyền thống, đồng thời tích hợp dịch vụ trực tuyến, bảo đảm nguyên vẹn nội dung thông tin đã đăng, phát trên nền tảng số báo chí quốc gia.

Đồng thời, rà soát, bổ sung các quy định liên quan tới sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong hoạt động báo chí tại Điều 39 và các điều có liên quan; giao Chính phủ quy định chi tiết về trách nhiệm của cơ quan báo chí trong việc sử dụng hệ thống trí tuệ nhân tạo.

Về vấn đề các nền tảng xuyên biên giới phải trả phí bản quyền và chia sẻ doanh thu với cơ quan báo chí Việt Nam,… dự thảo Luật đã bổ sung khoản 2 Điều 39 quy định “cơ quan, tổ chức, cá nhân sử dụng tác phẩm báo chí phải thỏa thuận với cơ quan báo chí theo quy định pháp luật về sở hữu trí tuệ”.

Về cải chính trên báo chí (Điều 34), tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã chỉ đạo rà soát, bổ sung 1 điều mới quy định về gỡ bỏ thông tin vi phạm, thu hồi sản phẩm báo chí in tại Điều 35 dự thảo Luật và giao Chính phủ quy định chi tiết nội dung này.

Về các nội dung liên quan đến “kinh tế báo chí”, tiếp thu ý kiến của đại biểu Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã chỉ đạo rà soát, chỉnh lý các quy định liên quan đến đầu tư công, cơ chế tự chủ, những quy định về nguồn thu từ hoạt động kinh doanh của cơ quan báo chí tại Điều 9, Điều 20, Điều 23 dự thảo Luật.

Luật phân định rõ “Báo” và “Tạp chí”, nhằm khắc phục sự chồng lấn, bảo đảm tính minh bạch, ngăn chặn tình trạng "báo hóa" tạp chí và "báo hóa" tạp chí khoa học. Theo luật mới, "Tạp chí" là sản phẩm báo chí đăng tải tin, bài có tính chất chuyên biệt, chuyên ngành; chỉ cập nhật tin tức, sự kiện về hoạt động, lĩnh vực hoạt động của cơ quan chủ quản. Luật cũng tách bạch “Tạp chí khoa học” với các loại hình báo chí khác. Đây là nơi công bố kết quả nghiên cứu và nhân sự tại tạp chí khoa học không thuộc đối tượng xét cấp thẻ nhà báo.

Báo chí kết nối niềm tin giữa Đảng, Nhà nước và Nhân dân Văn hóa được giữ gìn và phát huy, nhận thức về chức năng nền tảng văn hóa đã được nâng cao; thể thao đã có ...

Báo chí là cầu nối giúp khái niệm “trung hòa carbon” trở nên gần gũi, dễ hiểu và có sức lan tỏa Việt Nam đã cam kết đạt mục tiêu phát thải ròng bằng “0” (Net Zero) vào năm 2050 tại Hội nghị COP26, mở ra giai ...

Báo chí không chỉ là người quan sát, mà còn đồng hành kiến tạo chính sách xanh Báo chí không chỉ là người quan sát, mà là người đồng hành kiến tạo chính sách xanh cùng doanh nghiệp và Nhà nước, để ...