Lễ hội chọi trâu truyền thống Đồ Sơn (ảnh:Kim Huệ)

Sau một thời gian tạm ngừng, lễ hội được khôi phục từ năm 1990 và được tổ chức liên tục từ đó đến nay. Qua 37 năm, công tác quản lý và tổ chức ngày càng được hoàn thiện về quy mô, nâng tầm về chất lượng, vừa giữ nguyên được các yếu tố dân gian bản địa, vừa tạo nên một sản phẩm du lịch độc đáo, hấp dẫn du khách trong và ngoài nước.

Năm 2026, Lễ hội chọi trâu truyền thống Đồ Sơn - VTV chính thức khôi phục trọn vẹn cả hai vòng đấu (vòng đấu loại và vòng chung kết) theo đúng tập tục truyền thống và hồ sơ di sản đã được phê duyệt. Hoạt động này được thực hiện theo Công văn số 12/BVHTTDL-VHCSGĐTV ngày 05/01/2026 của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch và Công văn số 288/VP-VX ngày 09/01/2026 của Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng.

Ông Phạm Hoàng Tuấn - PCT UBND phường Đồ Sơn - Trưởng Ban tổ chức Lễ hội thông tin cho báo chí (ảnh:Kim Huệ)

Mục đích của việc tổ chức lễ hội nhằm giáo dục, bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống, đồng thời thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Đây cũng là hành động thiết thực nhằm thực hiện thắng lợi Nghị quyết số 33-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI và Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững.

Để mùa giải diễn ra an toàn, Ủy ban nhân dân phường Đồ Sơn đã ban hành hệ thống văn bản quản lý chặt chẽ theo Nghị định 110/2018/NĐ-CP của Chính phủ. Các văn bản cốt lõi bao gồm Kế hoạch số 131/KH-UBND về tổ chức lễ hội, Quyết định số 592/QĐ-UBND kiện toàn Ban tổ chức, và Quyết định số 591/QĐ-UBND phê duyệt Quy chế tổ chức, cùng các phương án siết chặt an ninh trật tự, an toàn giao thông và vệ sinh an toàn thực phẩm.

Ban tổ chức lễ hội phối hợp chặt chẽ với Trung tâm Thể thao - Đài Truyền hình Việt Nam, Báo Hải Phòng và Đài Phát thanh và Truyền hình Hải Phòng để thống nhất công tác truyền thông. Các đơn vị như Viễn thông Hải Phòng và Điện lực Hải Phòng cũng tham gia hỗ trợ đường truyền, nguồn điện ổn định phục vụ cho công tác truyền hình trực tiếp, đồng thời địa phương sẽ đẩy mạnh tuyên truyền trên các trang thông tin điện tử diện rộng.

Về cơ sở vật chất, hệ thống sân bãi được gia cố chắc chắn bằng rào cọc bê tông và lưới B40 nhằm đảm bảo an toàn tuyệt đối cho khán giả. Phía Bắc và phía Nam sân vận động được bố trí hai cổng thoát trâu chuyên dụng gắn lốp ô tô giảm chấn, ở giữa sân có hai cửa thoát hiểm cho lực lượng phục vụ, đồng thời Ban tổ chức cũng tiến hành xây dựng thêm các trại trâu và triển khai mua bảo hiểm thân thể cho du khách tham bái.

Bên cạnh các kháp đấu chính, lễ hội năm nay hứa hẹn mang lại không khí sôi động với nhiều hoạt động phụ trợ hấp dẫn. Ban tổ chức đã làm việc với các đơn vị liên quan để triển khai không gian trưng bày các sản phẩm OCOP đặc trưng của vùng miền và tổ chức Ngày hội ẩm thực nhằm giới thiệu các món ăn đặc sản Đồ Sơn tới du khách.

Tổng số lượng trâu tham gia vòng đấu loại năm 2026 là 32 trâu, được phân bổ đều cho bốn đình, đền trên địa bàn phường bao gồm đền Nghè, đình Ngọc Xuyên, đình Nam và đình Ngọc Hải. Ngoài ra, bốn ông chủ trâu có trâu đạt giải Nhất, Nhì và đồng giải Ba tại kỳ lễ hội năm 2025 cũng được đặc cách đăng ký tham gia thẳng một suất cho mùa giải năm nay.

Công tác đánh số trâu được quy định đồng bộ để phục vụ quản lý: đền Nghè quản lý trâu từ số 01 đến 08; đình Ngọc Xuyên quản lý từ số 09 đến 17; đình Nam quản lý từ số 18 đến 25; đình Ngọc Hải quản lý từ số 26 đến 32. Toàn bộ danh sách đăng ký của các chủ trâu phải hoàn thiện và gửi về Thường trực Ban tổ chức lễ hội phường trước ngày 05/6/2026 (tức ngày 20/4 Âm lịch).

Nhằm bảo đảm an toàn tuyệt đối, Ban tổ chức sẽ tiến hành kiểm tra chất lượng lâm sàng của các "ông trâu" hai lần trước khi bước vào các vòng đấu chính thức. Những trâu không đáp ứng tiêu chuẩn quy chế hoặc có biểu hiện hung dữ, tấn công người sẽ bị cương quyết loại bỏ khỏi danh sách thi đấu và yêu cầu các đình, đền phải có phương án trâu dự phòng thay thế kịp thời.

Quy chế chăm sóc và huấn luyện trâu được siết chặt khi yêu cầu các chủ trâu phải bố trí người chăn dắt thường xuyên, bịt đầu sừng trâu trong quá trình di chuyển và chỉ tổ chức tập luyện tại các vị trí xa khu dân cư. Tuyệt đối không tập trung đông người, không cho người già và trẻ em tiếp cận khu vực huấn luyện, nếu trâu có biểu hiện bất thường phải lập tức báo cáo để Ban tổ chức xử lý.

Chi tiết lịch trình phần Lễ và phần Hội

Vòng đấu loại của lễ hội diễn ra từ ngày 14/7/2026 đến ngày 22/7/2026 (tức từ ngày 01/6 đến 09/6 Âm lịch). Trong đó, Phần Lễ dâng hương khai hội tổ chức ngày 14/7, Lễ Tế Thần linh sáng ngày 20/7 và Lễ Thần linh đêm 20/7 tại các đình, đền; Phần Hội chính thức khai mạc vào lúc 07h30 ngày 21/7/2026 tại Sân vận động trung tâm phường để chọn ra 16 trâu thắng trận vào vòng chung kết.

Vòng chung kết được tổ chức trang trọng từ ngày 11/9/2026 đến ngày 26/9/2026 (tức từ ngày 01/8 đến 16/8 Âm lịch). Giai đoạn này gồm nhiều nghi lễ tâm linh cốt lõi như Lễ dâng hương thượng cờ ngày 11/9, Lễ Rước nước tại đền Nghè ngày 17/9, Lễ Tế Thần linh sáng ngày 18/9, Lễ Thần linh đêm ngày 18/9, Lễ Hiến sinh trâu vô địch và Lễ Tạ thần ngày 20/9, khép lại bằng Lễ Tống thần ngày 26/9.

Phần Hội của vòng chung kết - tâm điểm mong chờ của người hâm mộ - sẽ bắt đầu vào hồi 07h30 ngày 19/9/2026 (tức ngày 09/8 Âm lịch) tại Sân vận động trung tâm phường Đồ Sơn. Đây là nơi diễn ra các trận tranh tài nảy lửa, gay cấn và dũng mãnh của 16 "ông trâu" xuất sắc nhất để tìm ra ngôi vương của mùa giải 2026.

Những điểm mới đột phá và cơ cấu giải thưởng

Điểm mới quan trọng trong quy chế kỹ thuật năm nay là điều chỉnh thời gian xác định kết quả đối với các cặp trâu vào sân nhưng không thi đấu. Sau 10 phút (tăng 5 phút so với quy chế cũ) nếu cặp trâu không chịu chọi và không bỏ chạy, Tổ trọng tài sẽ cho dừng trận đấu và tiến hành phân định thắng thua bằng hình thức bốc thăm công khai ngay tại sân.

Cơ cấu bắt cặp kháp đấu cho mùa giải năm sau cũng được cải tiến rõ rệt nhằm tăng tính hấp dẫn. Theo quy chế mới, tại vòng đấu loại của năm kế tiếp, kháp đấu thứ nhất sẽ là cuộc đối đầu trực diện giữa trâu đạt giải Nhất và trâu đạt giải Nhì năm trước; kháp đấu thứ hai sẽ là màn chạm trán giữa hai trâu đồng giải Ba.

Để nâng cao chất lượng phục vụ và giảm tải cho khán đài, Ban tổ chức sẽ lắp đặt hệ thống màn hình LED có kích thước lớn hơn tại các vị trí thuận lợi phía ngoài Sân vận động trung tâm phường. Tiện ích này giúp những du khách và nhân dân không có điều kiện vào sân trực tiếp vẫn có thể thưởng thức trọn vẹn không khí sôi động và các miếng đánh đẹp mắt của lễ hội.

Cơ cấu giải thưởng năm 2026 mang lại giá trị khích lệ lớn cho các nghệ nhân và chủ trâu với tổng giá trị giải thưởng hấp dẫn (dự kiến). Chủ trâu có trâu đạt giải Nhất sẽ nhận phần thưởng trị giá 100 triệu đồng; giải Nhì nhận 70 triệu đồng; hai giải đồng giải Ba nhận 30 triệu đồng mỗi giải, cùng với hệ thống các giải thưởng phụ khác dành cho các trâu tham gia ngày hội.