Lâm Đồng: Xã Đạ Tẻh 3 rà soát lại chất lượng nông thôn mới theo bộ tiêu chí mới

Nước sạch là nền tảng cốt lõi cho nông nghiệp bền vững, nông thôn văn minh (ảnh minh họa)

Những kết quả bước đầu sau sáp nhập

Thực hiện Nghị quyết số 08/NQ-HĐND ngày 31/7/2025 về Chương trình giám sát năm 2026 và Nghị quyết số 17/NQ-TTHĐND ngày 12/5/2026 về thành lập Đoàn giám sát chuyên đề, Thường trực HĐND xã Đạ Tẻh 3 đã tiến hành giám sát việc triển khai Chương trình xây dựng nông thôn mới (NTM) giai đoạn 2025-2026.

Theo đánh giá, sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, UBND xã đã kịp thời kiện toàn Ban Chỉ đạo thực hiện các Chương trình mục tiêu quốc gia, phân công rõ nhiệm vụ cho từng thành viên phụ trách lĩnh vực, địa bàn và nhóm tiêu chí. Công tác chỉ đạo, điều hành cơ bản được duy trì thường xuyên, bám sát các văn bản hướng dẫn của Trung ương và của tỉnh.

Công tác tuyên truyền được triển khai đồng bộ qua hệ thống truyền thanh cơ sở, họp thôn, sinh hoạt chi bộ, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể, góp phần nâng cao nhận thức của cán bộ, đảng viên và nhân dân. Nhiều hộ dân đã tích cực tham gia chỉnh trang cảnh quan, vệ sinh môi trường, đóng góp ngày công xây dựng công trình cộng đồng.

Kết quả thực hiện tiêu chí, có sự chuyển tiếp giữa hai giai đoạn:

Giai đoạn từ 01/07/2025 đến 15/02/2026, đánh giá theo Quyết định số 318/QĐ-TTg về Bộ tiêu chí quốc gia xã NTM giai đoạn 2021-2025, xã Đạ Tẻh 3 tự đánh giá đạt 18/19 tiêu chí xã NTM nâng cao, chỉ còn tiêu chí số 1 về Quy hoạch chưa đạt.

Giai đoạn từ 15/02/2026 đến tháng 06/2026, chuyển sang đánh giá theo Quyết định số 51/QĐ-TTg ngày 29/12/2025 về Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới giai đoạn 2026-2030, kết quả rà soát cho thấy xã mới đạt 01/10 tiêu chí lớn, là Tiêu chí 9 về Hệ thống chính trị và Hành chính công.

Xét theo chỉ tiêu thành phần, trong 6 tháng đầu năm 2026, xã đạt 29/47 chỉ tiêu, bao gồm các chỉ tiêu về hệ thống chính trị, cải cách hành chính công, hạ tầng điện, thủy lợi, tỷ lệ nghèo đa chiều, xóa nhà tạm. Còn lại 18/47 chỉ tiêu chưa đạt.

Một số lĩnh vực được duy trì tương đối ổn định như điện nông thôn, giáo dục, y tế, quốc phòng an ninh. Diện mạo nông thôn có chuyển biến tích cực, đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân từng bước được nâng lên.

Về huy động nguồn lực, từ 01/07/2025 đến nay, UBND xã đã tập trung rà soát các nguồn kinh phí năm 2025 chưa giải ngân hết để đề xuất chuyển nguồn sang năm 2026, đồng thời rà soát thực trạng cơ sở hạ tầng, tổng hợp nhu cầu đăng ký danh mục công trình, xây dựng phương án phân bổ vốn sát thực tế.

Những điểm nghẽn cần tháo gỡ từ góc nhìn nông nghiệp hữu cơ

Bên cạnh kết quả đạt được, Đoàn giám sát cũng thẳng thắn chỉ ra nhiều hạn chế.

Một số tiêu chí đã đạt theo Bộ tiêu chí mới 2026-2030 có tính bền vững chưa cao, kết quả còn ở mức tiệm cận. Kết cấu hạ tầng nông thôn tuy được quan tâm nhưng chưa đáp ứng yêu cầu phát triển, nguồn vốn đầu tư chưa đáp ứng nhu cầu thực tế.

Đáng chú ý, tỷ lệ hộ dân được sử dụng nước sạch đạt quy chuẩn từ hệ thống cấp nước tập trung còn thấp. Theo kết quả rà soát của UBND xã, hiện mới đạt 37,05%, tương đương 990/2.673 hộ. Đây là một trong những chỉ tiêu cốt lõi của nông thôn mới nâng cao và là điều kiện tiên quyết để phát triển nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp an toàn.

Trong lĩnh vực kinh tế nông thôn, công tác phát triển sản xuất theo chuỗi giá trị còn hạn chế. Quy mô sản xuất của nhiều hộ còn nhỏ lẻ, phân tán. Hoạt động của một số tổ hợp tác, hợp tác xã chưa thực sự phát huy hiệu quả liên kết sản xuất - tiêu thụ; việc ứng dụng công nghệ cao, xây dựng sản phẩm OCOP và mở rộng thị trường còn chậm. Việc ứng dụng công nghệ số trong sản xuất, kinh doanh, quảng bá sản phẩm còn hạn chế.

Về môi trường, một số khu vực sản xuất vẫn còn tình trạng vỏ bao bì thuốc bảo vệ thực vật sau sử dụng chưa được thu gom kịp thời, tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng sức khỏe cộng đồng - vấn đề đặc biệt được quan tâm trong định hướng phát triển nông nghiệp hữu cơ.

Các chỉ tiêu chưa đạt tập trung ở các nhóm: Quy hoạch, Phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội nông thôn, Thu nhập, Tổ chức sản xuất, Nước sạch tập trung, Chuyển đổi số nông thôn và Hệ thống camera AI giám sát an ninh.

Tăng tốc khắc phục 18 chỉ tiêu chưa đạt, ưu tiên nước sạch, sản xuất hữu cơ và chuyển đổi số nông thôn

Từ kết quả giám sát, Thường trực HĐND xã Đạ Tẻh 3 yêu cầu UBND xã và các cơ quan liên quan tập trung triển khai các nhiệm vụ trọng tâm:

Đối với UBND xã: Xây dựng kế hoạch, lộ trình chi tiết khắc phục 18 chỉ tiêu thành phần chưa đạt theo Bộ tiêu chí NTM giai đoạn 2026-2030, phân công rõ trách nhiệm cán bộ, công chức phụ trách từng tiêu chí, gắn với thi đua khen thưởng.

Ưu tiên lồng ghép các chương trình, dự án để sửa chữa, nâng cấp các tuyến đường giao thông xuống cấp và đặc biệt là đầu tư mở rộng hệ thống cấp nước sạch tập trung, phấn đấu nâng tỷ lệ sử dụng nước sạch vượt mức 37,05% hiện nay.

Về phát triển kinh tế và môi trường, cần nâng cao hiệu quả hoạt động của HTX, tổ hợp tác; hỗ trợ liên kết bao tiêu sản phẩm nông nghiệp và phát triển sản phẩm OCOP theo hướng hữu cơ, an toàn. Đẩy mạnh thu gom, xử lý rác thải sinh hoạt và vỏ bao bì thuốc bảo vệ thực vật, hướng tới nền sản xuất sạch.

Đẩy mạnh chuyển đổi số, tuyên truyền, hướng dẫn người dân tăng cường sử dụng dịch vụ công trực tuyến và tham gia các nền tảng số kinh tế - xã hội.

Đối với Ủy ban MTTQ và các đoàn thể: Tăng cường vận động đoàn viên, hội viên và nhân dân phát huy vai trò chủ thể trong xây dựng NTM; tham gia bảo vệ môi trường, chỉnh trang đường làng ngõ xóm. Phát huy vai trò giám sát, phản biện xã hội và hoạt động của Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng đối với các công trình NTM.

Các Ban HĐND và đại biểu HĐND xã: Tăng cường giám sát việc thực hiện các kiến nghị, thường xuyên nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của cử tri về Chương trình NTM để kịp thời phản ánh.

Theo Thông báo, UBND xã có trách nhiệm xây dựng kế hoạch khắc phục các tồn tại, hạn chế và báo cáo kết quả thực hiện về Thường trực HĐND xã trước ngày 15/12/2026.

Kết luận giám sát của HĐND xã Đạ Tẻh 3 cho thấy một cách tiếp cận thẳng thắn, thực chất, không chạy theo thành tích. Việc chuyển từ 18/19 tiêu chí theo bộ tiêu chí cũ sang chỉ còn 01/10 tiêu chí lớn theo bộ tiêu chí mới 2026-2030 là minh chứng cho yêu cầu ngày càng cao của chương trình nông thôn mới. Đây cũng là cơ hội để Đạ Tẻh 3 cơ cấu lại sản xuất theo hướng hữu cơ, tuần hoàn, lấy chất lượng môi trường sống và thu nhập bền vững của người dân làm thước đo./.