Lâm Đồng tăng cường quản lý, bảo vệ và phát triển rừng đặc dụng, rừng phòng hộ

Năm 2026, các Ban quản lý rừng đặc dụng, rừng phòng hộ đã chủ động triển khai nhiệm vụ quản lý, bảo vệ diện tích rừng được giao

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng, toàn tỉnh hiện có 1.146.237 ha đất quy hoạch lâm nghiệp, chiếm 47,29% diện tích tự nhiên. Trong đó, diện tích đất có rừng đạt hơn 1,112 triệu ha, gồm 151.087,67 ha rừng đặc dụng, 324.467,66 ha rừng phòng hộ và 562.671,74 ha rừng sản xuất. Tỷ lệ che phủ rừng năm 2025 đạt 45,91%.

Trong năm 2026, các Ban quản lý rừng đặc dụng, rừng phòng hộ đã chủ động triển khai nhiệm vụ quản lý, bảo vệ diện tích rừng được giao; tăng cường tuần tra, kiểm tra, kịp thời phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật về lâm nghiệp. Công tác phòng cháy, chữa cháy rừng được thực hiện theo phương án đã phê duyệt, chú trọng tổ chức trực và kiểm tra tại những khu vực trọng điểm có nguy cơ xảy ra cháy rừng.

Cùng với đó, các hoạt động trồng rừng, khoanh nuôi xúc tiến tái sinh, phục hồi rừng và quản lý rừng bền vững tiếp tục được triển khai theo kế hoạch. Công tác bảo tồn đa dạng sinh học, bảo vệ sinh cảnh tự nhiên, cứu hộ và tái thả động vật hoang dã cũng được các đơn vị quan tâm thực hiện.

Việc phát huy giá trị đa dụng của hệ sinh thái rừng từng bước được chú trọng thông qua phát triển du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí, thực hiện chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng và hỗ trợ sinh kế cho cộng đồng vùng đệm. Đây được xem là những giải pháp góp phần nâng cao giá trị kinh tế, môi trường và xã hội của tài nguyên rừng.

Đáng chú ý, ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số trong quản lý, bảo vệ rừng đang từng bước được đẩy mạnh. Các đơn vị đã sử dụng hệ thống thông tin địa lý (GIS), bản đồ hiện trạng rừng, cơ sở dữ liệu tài nguyên rừng và các công cụ hỗ trợ tuần tra, giám sát. Tuy nhiên, mức độ ứng dụng công nghệ giữa các đơn vị vẫn chưa đồng đều.

Về tổ chức bộ máy, sau khi thực hiện sắp xếp chính quyền địa phương hai cấp, hoạt động của các Ban quản lý rừng cơ bản được duy trì ổn định. Công tác chỉ đạo, điều hành, phân công nhiệm vụ và phối hợp với các cơ quan chức năng, chính quyền cấp xã từng bước được kiện toàn.

Thực hiện phương án sắp xếp, tổ chức lại các đơn vị sự nghiệp công lập, ngày 6/11/2026, UBND tỉnh Lâm Đồng đã ban hành quyết định thành lập Ban Quản lý rừng phòng hộ Nam Lâm Đồng và Ban Quản lý rừng phòng hộ Bình Thuận trực thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường. Hai đơn vị được thành lập trên cơ sở sắp xếp, tổ chức lại 5 Ban Quản lý rừng phòng hộ gồm: Đam B’ri, Nam Huoai, Lê Hồng Phong, Đức Linh và Sông Móng - Ka Pét.

Thiếu nhân lực, kinh phí vẫn là những khó khăn lớn

Bên cạnh kết quả đạt được, công tác quản lý, bảo vệ rừng vẫn còn nhiều khó khăn, nhất là trong bối cảnh địa bàn quản lý rộng, địa hình phức tạp và lực lượng bảo vệ rừng còn thiếu.

Theo đánh giá của Sở Nông nghiệp và Môi trường, khối lượng công việc ngày càng lớn nhưng lực lượng trực tiếp làm nhiệm vụ bảo vệ rừng còn hạn chế cả về số lượng và năng lực. Nguồn kinh phí đầu tư cho quản lý, bảo vệ, phục hồi rừng, bảo tồn đa dạng sinh học và ứng dụng công nghệ chưa đáp ứng yêu cầu thực tế.

Đặc biệt, lực lượng bảo vệ rừng tại các Ban quản lý chủ yếu làm việc theo chế độ hợp đồng lao động, chưa có thang, bảng lương và các chế độ phụ cấp đặc thù như độc hại, thâm niên, ưu đãi nghề. Một số khoản hỗ trợ như chi phí điện thoại, làm thêm giờ và trực đêm cũng chưa được bảo đảm.

Trong khi đó, công việc thường xuyên phải thực hiện cả ngày lẫn đêm, điều kiện làm việc nặng nhọc, nguy hiểm và đòi hỏi trách nhiệm cao, nhưng thu nhập còn thấp. Điều này gây khó khăn trong tuyển dụng, thu hút và duy trì lực lượng, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả quản lý, bảo vệ rừng.

Ngoài ra, tình trạng gia tăng dân số cơ học, di dân không theo kế hoạch, sinh sống trong rừng và ven rừng cũng tạo thêm áp lực. Nhu cầu đất sản xuất tăng do điều kiện đất đai phù hợp với nhiều loại cây trồng, giá nông sản tăng và lợi ích từ việc mua bán, sang nhượng đất trái phép đã tác động không nhỏ đến tài nguyên rừng.

Hướng đến nâng cao hiệu quả quản lý rừng năm 2027

Trong năm 2027, tỉnh Lâm Đồng xác định tiếp tục tăng cường quản lý, bảo vệ rừng đặc dụng, rừng phòng hộ; kiểm tra, kiểm soát chặt chẽ diện tích rừng và đất lâm nghiệp, kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật về lâm nghiệp và đất đai.

Địa phương cũng sẽ chủ động xây dựng, triển khai các phương án phòng cháy, chữa cháy rừng tại những khu vực trọng điểm; rà soát, kiện toàn tổ chức bộ máy, bố trí nhân lực phù hợp và nâng cao hiệu quả hoạt động của các Ban quản lý rừng.

Cùng với nhiệm vụ bảo vệ diện tích rừng hiện có, công tác bảo tồn đa dạng sinh học, phục hồi hệ sinh thái, bảo vệ các loài động vật, thực vật rừng nguy cấp, quý, hiếm và phát huy giá trị đa dụng của hệ sinh thái rừng sẽ tiếp tục được đẩy mạnh.

Tỉnh cũng định hướng tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số, hoàn thiện cơ sở dữ liệu về tài nguyên rừng, ranh giới và chủ rừng phục vụ công tác quản lý, giám sát và điều hành.

Để tháo gỡ những khó khăn hiện nay, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng kiến nghị Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm tham mưu ban hành quy trình kỹ thuật, định mức kinh tế - kỹ thuật đối với hoạt động phòng cháy, chữa cháy rừng, đặc biệt là các biện pháp và quy trình giảm vật liệu cháy trong rừng.

Đồng thời, đề nghị quan tâm bố trí kinh phí, trang thiết bị, nhân lực phục vụ công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng; nghiên cứu cơ chế, chính sách phù hợp đối với lực lượng bảo vệ rừng làm việc theo hợp đồng lao động, trong đó chú trọng tiền lương, phụ cấp và các khoản hỗ trợ.

Việc tháo gỡ những vướng mắc về cơ chế, nguồn lực và tổ chức bộ máy được kỳ vọng sẽ góp phần ổn định lực lượng bảo vệ rừng, nâng cao hiệu quả quản lý tài nguyên rừng, bảo tồn đa dạng sinh học và phát triển lâm nghiệp bền vững trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng./.