Lâm Đồng: Nhiều công trình thủy lợi tại xã Quảng Tân hư hỏng, không đủ nước tưới trong mùa khô

Hồ thuỷ lợi Đắk Ngo thuộc xã Quảng Tân, tỉnh Lâm Đồng

Cụ thể, theo phản ánh: “Hiện nay ở thôn 1, 2, 3 có 4 hồ đập nhưng các năm trước bên Công ty thủy lợi về tu sửa và nâng cấp nhưng lại làm sai thiết kế ban đầu, đã hạ mặt tràn hồ chứa nước xuống thấp mỗi hồ xuống hàng chục nghìn m3 nước, đến nay về mùa khô không đảm bảo nước tưới cho bà con đồng thời đề nghị nâng trả lại mặt tràn như cũ và đề nghị thanh tra lại nhóm kỹ thuật và chủ đầu tư nâng cấp hồ đập này có dấu hiệu làm không hiệu quả”.

Lý giải về nội dung trên, Công ty TNHH MTV khai thác công trình thủy lợi Đắk Nông cho biết, hồ số 1, hồ số 2, hồ số 3 và hồ số 4 thuộc xã Đắk Ngo cũ (nay sau sáp nhập là xã Quảng Tân) được UBND tỉnh Đắk Nông cũ (nay sau sáp nhập là UBND tỉnh Lâm Đồng) giao cho Công ty quản lý, khai thác và bảo vệ tại Quyết định số 2283/QĐ-UBND ngày 12/12/2016.

Hiện trạng, các công trình khi bàn giao về Công ty thì đã và đang xuống cấp, nhất là hạng mục tràn xả lũ với kết cấu nền đất bị xói lở nghiêm trọng tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn cao. Do đó, Công ty đã tổng hợp trình cấp có thẩm quyền phê duyệt sửa chữa các hạng mục công trình năm 2018-2019 để đảm bảo an toàn công trình. Quá trình sửa chữa tràn xả lũ thì cao trình ngưỡng tràn giữ nguyên theo hiện trạng, các thông số kỹ thuật hiện trạng công trình và thông số thiết kế sửa chữa công trình được thể hiện đầy đủ trong các Quyết định phê duyệt báo cáo kinh tế kỹ thuật xây dựng công trình của Sở nông nghiệp và Phát triển nông thôn (nay là Sở Nông nghiệp và Môi trường).

Công dân có ý kiến về quá trình sửa chữa tràn xả lũ thì làm sai thiết kế ban đầu hạ cao trình ngưỡng tràn, Công ty TNHH MTV khai thác công trình thủy lợi Đắk Nông đề nghị, công dân cung cấp hồ sơ, số liệu cụ thể để chứng minh việc hạ thấp ngưỡng tràn trong quá trình sửa chữa kiên cố tràn đất bằng kết cấu tràn xả lũ bằng bê tông để đưa vào sử dụng từ năm 2018-2019.

Việc hồ chứa cạn nước vào cuối mùa khô xảy ra gần đây nguyên nhân chính là từ cuối năm 2023 đến nay giá nông sản (cà phê, tiêu, sầu riêng) tăng cao gấp 2-3 lần so với giá cũ nên người dân chăm tưới cây trồng, lượng nước tưới nhiều, diện tích mật độ cây trồng cần tưới tăng và một phần hàng năm dung tích hồ cũng giảm ít do ảnh hưởng của bồi lắng bùn đất.

Để đảm bảo nguồn nước tại từng hồ chứa phục vụ tưới, hàng năm Công ty chỉ rà soát, lấy diện tích cây trồng trong phạm vi khả năng cung cấp nước tưới của hồ chứa vào mùa khô để ký hợp đồng cung cấp sản phẩm, dịch vụ công ích với UBND xã. Tuy nhiên, thực tế có nhiều diện tích cây trồng của các hộ dân nằm ngoài phạm vi diện tích tưới hợp đồng, dẫn đến nguồn nước hồ chứa cạn kiệt vào cuối vụ. Do đó, nhằm đảm bảo nguồn nước tưới vào cuối mùa khô thì thời gian tới Công ty (trực tiếp là Chi nhánh Tuy Đức trực thuộc Công ty) sẽ phối hợp với UBND xã cùng các hộ dân để đắp nâng cao ngưỡng tràn (có thể nâng cao đến cột nước lũ thiết kế) để tăng dung tích hồ chứa vào cuối mùa mưa.

Các nội dung ý kiến phản ánh của một số hộ dân liên quan cao trình ngưỡng tràn trước và sau khi nâng cấp, Công ty TNHH MTV khai thác công trình thủy lợi Đắk Nông cho rằng, đây chỉ là ý kiến phát biểu tại hiện trường mà không cung cấp hồ sơ, số liệu để chứng minh.

Ngoài ra, công dân cũng có ý kiến phản ánh và đề nghị xử lý vi phạm lòng hồ, do đó Công ty TNHH MTV khai thác công trình thủy lợi Đắk Nông đã đề nghị UBND xã Quảng Tân kiểm tra, xử lý các trường hợp lấn chiếm vi phạm phạm vi bảo vệ công trình thuỷ lợi theo quy định tại Điều 21, Điều 22, Nghị định 114/2018/NĐ-CP ngày 04/9/2018 và Nghị định 03/2022/NĐ-CP ngày 06/01/2022 của Chính phủ. Việc xử lý lấn chiếm lòng hồ mới đảm bảo việc đắp nâng cao ngưỡng tràn tăng dung tích hồ cuối mùa mưa (có thể đắp bằng cao trình mực nước lũ thiết kế) để không bị ngập ảnh hưởng đến cây trồng các hộ dân đã trồng trong phạm vi bảo vệ công trình thuỷ lợi, đặc biệt là khu vực lòng hồ chứa để tránh phát sinh kiện cáo, tranh chấp.

Đối với kiến nghị công dân đề nghị nạo vét lòng hồ để tăng dung tích nước hồ chứa thì Công ty sẽ tổng hợp đề xuất cấp có thẩm quyền xem xét cho chủ trương và bố trí các nguồn vốn để thực hiện trong giai đoạn trung hạn 2026-2030./.