Nông dân xóm Hồng Quang 1, xã Hưng Đạo, thành phố Cao Bằng trồng thử nghiệm 1 ha lúa hữu cơ giống Việt Lai 20, vụ xuân năm 2025.

Vụ xuân năm 2025 tại xóm Hồng Quang 1, xã Hưng Đạo, thành phố Cao Bằng, trên thửa ruộng thử nghiệm hơn 4.000 m² giống lúa Việt Lai 20 được bà Trần Thị Băng chăm sóc đúng quy trình kỹ thuật, ứng dụng các phương pháp canh tác tự nhiên, không sử dụng hóa chất, thuốc bảo vệ thực vật hay giống biến đổi gen. Trước kia, trên thửa ruộng này, bà Bằng vẫn quen sử dụng phân bón hóa học, nhưng từ khi được cán bộ Trung tâm Khuyến nông cùng Công ty Giống cây trồng Quốc Anh phối hợp với Công ty cổ phần Nông nghiệp kỹ thuật cao Hải Phòng giới thiệu giống mới theo quy trình sử dụng phân bón hữu cơ của Tập đoàn Quế Lâm đưa vào sản xuất đã cho hiệu quả rõ rệt. Bà Băng chia sẻ "Lúa giờ khỏe, đẻ nhánh đều, ít sâu bệnh hại, hạt chắc, năng suất cao, đất được cải thiện, tơi xốp”.

Một trong những yếu tố quan trọng tạo sự thành công của mô hình lúa hữu cơ là sự phối hợp chặt chẽ của "bốn nhà": Nhà nước, nhà nông, nhà khoa học, doanh nghiệp. Xã Hưng Đạo có 12 hộ tham gia canh tác thử nghiệm trên diện tích 1 ha giống lúa mới. Kết quả việc đưa giống lúa Việt Lai 20 vào trồng thử nghiệm theo mô hình hữu cơ cho thấy năng suất lúa ước đạt 85 tạ/ha, gần bằng giống lúa truyền thống, nhưng ưu thế rõ rệt về khả năng chống sâu bệnh hại, giảm thiểu chi phí thuốc bảo vệ thực vật, đặc biệt là sự hồi sinh của đất đai. Theo ông Lưu Minh Dưỡng, Phó Chủ tịch UBND xã Hưng Đạo, việc kết hợp giống lúa Việt Lai 20 cùng phân hữu cơ Quế Lâm là bước đột phá giúp nâng cao hiệu quả sản xuất, phù hợp với thổ nhưỡng địa phương. Việc trồng giống lúa mới theo quy trình canh tác hữu cơ giúp nông dân thay đổi tư duy canh tác, hướng đến nền nông nghiệp xanh, sạch, bền vững.

Các hộ tham gia sản xuất mô hình lúa hữu cơ đều khẳng định "Tham gia mô hình không chỉ hiệu quả kinh tế, mà đã cho nông dân nhiều kiến thức mới trong canh tác hiện đại, sử dụng phân bón đúng cách, đúng thời điểm để đạt hiệu quả cao nhất”.

Việc sử dụng giống lúa Việt Lai 20 cùng phân bón Quế Lâm được nhiều nơi trên địa bàn tỉnh Cao Bằng đón nhận, đưa vào sản xuất. Từ năm 2022, Công ty Giống cây trồng Quốc Anh đã cung ứng chục tấn giống cho 2 huyện Bảo Lạc, Bảo Lâm. Đến nay, Công ty đã thành lập 50 đại lý cung ứng giống và phân bón trên địa bàn tỉnh Cao Bằng, 6 tháng đầu năm 2025, Công ty đã bán hơn 12 tấn giống lúa Việt Lai 20, 400 tấn phân bón hữu cơ cho người dân trên địa bàn tỉnh. Ông Nguyễn Quốc Hương, đại diện Công ty Giống cây trồng Quốc Anh chia sẻ "Công ty không chỉ cung ứng giống mà còn đồng hành cùng nông dân trong mỗi vụ mùa, giúp nông dân canh tác hiệu quả, mang lại giá trị kinh tế”.

Lúa Việt Lai 20 trồng thử nghiệm cho năng suất ước đạt 85 tạ/ha, có khả năng chống sâu bệnh, giảm thiểu chi phí thuốc bảo vệ thực vật, tạo sự hồi sinh của đất.

Theo phân tích của chuyên gia kỹ thuật Tập đoàn Quế Lâm, quy trình sản xuất lúa hữu cơ, ít nhất sau 3 năm đất canh tác được hồi phục tự nhiên, khi đó lúa đạt hiệu quả cao, chi phí chăm sóc giảm, sản phẩm lúa sạch, an toàn. Ông Nguyễn Văn Bốn, Giám đốc kỹ thuật của Tập đoàn Quế Lâm nhận định "Trồng giống lúa hữu cơ khó khăn hơn so với trồng lúa sử dụng phân bón hóa học, tỉnh Cao Bằng cần có chính sách hỗ trợ nông dân mua giống, phân bón hữu cơ, cùng chính sách khuyến khích các doanh nghiệp tham gia liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm. Khi có nhà đầu tư, nông dân mới yên tâm sản xuất quy mô lớn, mở rộng vùng trồng lúa hữu cơ”.

Kết quả mô hình trồng lúa hữu cơ tại Cao Bằng cho thấy tiềm năng phát triển rất lớn, chính quyền địa phương xác định trồng lúa hữu cơ là hướng đi phù hợp, bền vững trong phát triển nông nghiệp xanh, sạch, hiệu quả. Để thực hiện mục tiêu đó, theo bà Nguyễn Thị Hòa, Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông và giống nông lâm nghiệp Cao Bằng, tỉnh Cao Bằng chỉ đạo các cơ quan chức năng phối hợp chặt chẽ đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động nông dân thay đổi thói quen sản xuất truyền thống, tích cực tham gia các lớp tập huấn về quy trình trồng lúa hữu cơ, sử dụng chế phẩm sinh học, ứng dụng công nghệ mới vào sản xuất. Tỉnh tạo điều kiện thành lập các tổ hợp tác, hợp tác xã sản xuất, tiêu thụ lúa hữu cơ, giúp nông dân yên tâm sản xuất. "Việc nhân rộng mô hình trồng lúa Việt Lai 20 kết hợp phân hữu cơ Quế Lâm, doanh nghiệp cần quan tâm hỗ trợ giá giống mới, phân bón hữu cơ, tạo điều kiện phát triển nông nghiệp xanh. Chính quyền địa phương cần phối hợp chặt chẽ với doanh nghiệp để hình thành vùng sản xuất hàng hóa đạt chuẩn an toàn, đáp ứng nhu cầu thị trường”. Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông và giống nông lâm nghiệp Cao Bằng Nguyễn Thị Hòa chia sẻ.

Triển khai mô hình trồng lúa hữu cơ tại Cao Bằng mang lại thu nhập cao hơn cho nông dân, góp phần bảo vệ tài nguyên đất đai, nguồn nước, duy trì hệ sinh thái tự nhiên. Khi người dân tích cực tham gia, được chính quyền đồng hành cùng xây dựng vùng sản xuất hữu cơ sẽ mở ra hướng canh tác mới, tạo động lực cho nền nông nghiệp phát triển theo hướng xanh, sạch, an toàn và bền vững.