Gỡ “nút thắt” tín dụng xanh, mở dòng vốn cho nông nghiệp tăng trưởng bền vững

Ông Hồ Xuân Hùng - Chủ tịch Tổng hội Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam phát biểu khai mạc.

Trong khuôn khổ chương trình, Tổng hội cũng đã phối hợp với một số bộ, ban, ngành liên quan tổ chức Hội thảo “Tín dụng xanh cho doanh nghiệp và nhà nông” nhằm thúc đẩy xu hướng sản xuất xanh, nông nghiệp tuần hoàn, giảm phát thải và gia tăng năng lực tiếp cận nguồn vốn ưu đãi cho doanh nghiệp và người nông dân.

Phát biểu khai mạc, ông Hồ Xuân Hùng - Chủ tịch Tổng hội Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam cho biết: Trong bối cảnh Việt Nam đang triển khai mạnh mẽ Chiến lược tăng trưởng xanh, cam kết phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050 và chuyển đổi mô hình nông nghiệp theo hướng bền vững, việc huy động các nguồn lực tín dụng xanh đóng vai trò hết sức quan trọng.

Thực tế hiện nay, nhu cầu vốn của doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ nông dân cho các mô hình sản xuất nông nghiệp thân thiện môi trường, tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải ngày càng lớn; trong khi đó thông tin về chính sách tín dụng xanh của hệ thống ngân hàng chưa được phổ biến sâu rộng, dẫn tới nhiều đối tượng thụ hưởng tiềm năng chưa tiếp cận được.

Do đó, việc tổ chức Hội thảo nhằm giới thiệu các chính sách tín dụng xanh, cơ chế ưu đãi và chương trình hỗ trợ của Ngân hàng Nhà nước và các tổ chức tín dụng. Đồng thời, kết nối doanh nghiệp – ngân hàng – nhà nông, tạo cơ hội để tiếp cận các gói vốn lãi suất thấp dành cho các mô hình sản xuất sạch, công nghệ nông nghiệp hiện đại, chuyển đổi số và nông nghiệp tuần hoàn. Bên cạnh đó, các doanh nghiệp, hợp tác xã được nâng cao nhận thức về tín dụng xanh; có thể chia sẻ kinh nghiệm triển khai các mô hình kinh doanh xanh, giảm phát thải trong chuỗi sản xuất – chế biến – tiêu thụ nông sản…

Ông Nguyễn Xuân Hùng thông tin thêm: Hội thảo sẽ tập trung trao đổi về các nội dung sau: Định hướng chiến lược của Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước về tín dụng xanh trong lĩnh vực nông nghiệp; Các gói tín dụng ưu đãi và cơ hội tiếp cận vốn cho doanh nghiệp nông nghiệp; Tín dụng xanh cho hộ nông dân, hợp tác xã và mô hình sản xuất tuần hoàn; Công nghệ xanh, chuyển đổi số và các tiêu chí tài chính xanh trong nông nghiệp; Doanh nghiệp và nhà nông trực tiếp trao đổi với các ngân hàng, chuyên gia và cơ quan quản lý.

Tại Hội thảo, nhiều chuyên gia, doanh nghiệp cho rằng, tín dụng xanh là hướng đi tất yếu thúc đẩy tăng trưởng bền vững, tuy nhiên đến thời điểm hiện tại, tín dụng xanh tại Việt Nam vẫn chiếm tỷ lệ nhỏ so với tổng tín dụng (dư nợ tín dụng xanh chỉ chiếm 4,5% tổng dư nợ của nền kinh tế, đến 30/11/2025, dư nợ tín dụng xanh toàn hệ thống ước đạt khoảng 750 nghìn tỉ đồng, tốc độ tăng trưởng bình quân giai đoạn từ năm 2017 đến nay đạt trên 21%/năm). Tốc độ phát triển tín dụng xanh chưa tương xứng với mục tiêu Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn 2050.

Ông Nguyễn Xuân Cường – nguyên Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phát biểu tại Hội thảo.

Phát biểu tại Hội thảo ông Nguyễn Xuân Cường – nguyên Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn nhấn mạnh: Tín dụng xanh là công cụ quan trọng để thúc đẩy quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng nông nghiệp theo hướng xanh, tuần hoàn và bền vững; định hướng dòng vốn vào sản xuất nông nghiệp an toàn, thân thiện với môi trường sẽ tạo động lực cho tăng trưởng xanh và nâng cao giá trị nông sản Việt Nam.

Thực tế cho thấy, DN vẫn gặp khó khăn trong việc tiếp cận các nguồn lực, đặc biệt là tín dụng ngân hàng. Tuy nhiên, để tăng cường hơn nữa khả năng tiếp cận tín dụng, góp phần giúp các doanh nghiệp chuyển đổi xanh và phát triển bền vững, chúng ta cần hoàn thiện các cơ chế, chính sách ưu tiên để thu hút mạnh mẽ hơn dòng vốn từ khu vực tư nhân vào các dự án xanh và tăng trưởng bền vững. Trong đó, Nhà nước giữ vai trò điều tiết thông qua việc hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, nâng cao tính minh bạch, bảo đảm an toàn và ổn định của hệ thống tài chính. Đồng thời các doanh nghiệp cần chủ động xây dựng chiến lược trong việc xanh hóa hoạt động kinh doanh, đổi mới công nghệ theo hướng công nghệ xanh và tăng cường trách nhiệm xã hội. Điều này vừa tạo ra thế mạnh trong cạnh tranh của doanh nghiệp, vừa hướng tới mục tiêu chung của xã hội là phát triển bền vững, bảo vệ môi trường.

Chia sẻ thêm về vấn đề tín dụng xanh, ông Trần Hoài Phương - Giám đốc Khối Khách hàng Doanh nghiệp, Ngân hàng TMCP Phát triển TP. Hồ Chí Minh (HDBank) cho biết, thời gian qua HDBank liên tục triển khai các gói tín dụng xanh và ưu đãi cho doanh nghiệp, điển hình là các gói lớn hỗ trợ nhiều lĩnh vực như hạ tầng, công nghệ số, nông nghiệp, xuất nhập khẩu và kinh doanh mùa cao điểm với quy mô hàng nghìn tỷ đồng, lãi suất cạnh tranh, hỗ trợ tối ưu dòng tiền và chi phí cho doanh nghiệp phát triển bền vững, đồng thời thực hiện chủ trương của Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước về kinh tế xanh.

Mới đây, ngân hàng Sacombank cũng đã cho ra mắt Gói sản phẩm Tài chính xanh (Sacombank Eco) - giải pháp tài chính toàn diện giúp khách hàng vừa tối ưu lợi ích, vừa đồng hành cùng ngân hàng trong nỗ lực bảo vệ môi trường…

Kết luận Hội thảo, Ông Hồ Xuân Hùng cho rằng: Mặc dù Quyết định 21/2025/QĐ-TTg đã cung cấp một phần tiêu chí phân loại, các ngân hàng và doanh nghiệp đều chỉ ra rằng thị trường vẫn còn nhiều "nút thắt". Thách thức đối với ngân hàng, đó là thiếu cơ sở dữ liệu chuẩn. Ngân hàng khó khăn trong việc đánh giá hiệu quả và rủi ro do thiếu cơ sở dữ liệu quốc gia về phát thải, năng lượng và tính minh bạch của dự án xanh. Ngoài ra, việc ưu đãi chưa đủ mạnh, lãi suất cho vay xanh chưa tạo ra khác biệt rõ rệt so với tín dụng thông thường, khiến động lực cho vay của ngân hàng chưa cao, đặc biệt khi các quỹ bảo lãnh hoặc bù đắp rủi ro môi trường chưa phát huy tác dụng. Cuối cùng là sự khác biệt giữa tiêu chuẩn xanh trong nước và thông lệ quốc tế gây khó khăn cho ngân hàng trong việc huy động vốn dài hạn từ các tổ chức quốc tế và phát hành trái phiếu xanh.

Còn đối với doanh nghiệp thì vấn đề ở năng lực ESG còn hạn chế. Nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là SME, thiếu kiến thức và nguồn lực để áp dụng và báo cáo theo tiêu chuẩn ESG, dẫn đến khó khăn trong việc tiếp cận vốn xanh và tham gia thị trường trái phiếu xanh.

“Để thực hiện Chiến lược Tăng trưởng Xanh và Cam kết phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050, ngành nông nghiệp – trụ đỡ của nền kinh tế – cần được hỗ trợ mạnh mẽ để chuyển đổi sang mô hình sản xuất hiệu quả, bền vững và thân thiện với môi trường” – ông Hồ Xuân Hùng nhấn mạnh.

Lãnh đạo Tổng hội Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam tặng hoa cảm ơn nhà tài trợ.

Hội thảo đã làm rõ vai trò then chốt của tín dụng xanh trong tiến trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng nông nghiệp theo hướng xanh, tuần hoàn và bền vững, phù hợp với Chiến lược tăng trưởng xanh quốc gia và cam kết phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050 của Việt Nam. Tuy nhiên, thực tiễn cũng cho thấy tín dụng xanh vẫn đang đối mặt với nhiều rào cản, từ thiếu cơ sở dữ liệu chuẩn, cơ chế ưu đãi chưa đủ mạnh, đến sự chênh lệch giữa tiêu chuẩn trong nước và thông lệ quốc tế, cũng như hạn chế về năng lực ESG của doanh nghiệp.

Để khơi thông dòng vốn xanh cho nông nghiệp, cần sự vào cuộc đồng bộ của Nhà nước, hệ thống ngân hàng và cộng đồng doanh nghiệp. Trong đó, Nhà nước tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, tăng tính minh bạch và xây dựng các công cụ chia sẻ rủi ro; ngân hàng chủ động thiết kế các sản phẩm tín dụng xanh phù hợp hơn với đặc thù sản xuất nông nghiệp; còn doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ nông dân cần nâng cao năng lực quản trị, đổi mới công nghệ, xanh hóa hoạt động sản xuất – kinh doanh. Chỉ khi những “nút thắt” này được tháo gỡ, tín dụng xanh mới thực sự trở thành đòn bẩy quan trọng, tạo động lực cho nông nghiệp Việt Nam phát triển bền vững, nâng cao giá trị nông sản và hội nhập sâu vào chuỗi giá trị xanh toàn cầu.