Gỡ “nút thắt” tín dụng xanh: Khơi thông dòng vốn cho chuỗi giá trị nông nghiệp bền vững

Agribank kiến nghị sớm hoàn thiện danh mục ngành kinh tế xanh quốc gia, chia sẻ rủi ro và chi phí để dòng vốn xanh chảy mạnh hơn vào nông nghiệp.

Tại Hội thảo “Liên kết vùng - Thúc đẩy chuỗi giá trị xanh trong nông nghiệp Việt Nam” do Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) tổ chức, ông Vương Văn Quý - Phó Trưởng ban Chính sách tín dụng Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam (Agribank) đã trình bày tham luận “Các giải pháp tăng trưởng tín dụng xanh tại Agribank”.

Thứ trưởng Phùng Đức Tiến: Chuỗi giá trị xanh, hữu cơ là bước đi tất yếu của nông nghiệp Việt Nam Phát biểu chỉ đạo tại hội thảo “Liên kết vùng - Thúc đẩy chuỗi giá trị xanh trong nông nghiệp Việt Nam”, thứ trưởng Phùng ...

Từ thực tiễn một ngân hàng chủ lực trong lĩnh vực “tam nông”, ông Vương Văn Quý chỉ rõ bức tranh tín dụng xanh nông nghiệp đang “rối” từ khung khổ pháp lý đến năng lực của doanh nghiệp, hợp tác xã và chính tổ chức tín dụng, đồng thời đề xuất nhiều giải pháp để dòng vốn xanh thực sự trở thành động lực cho chuỗi giá trị nông nghiệp bền vững.

Ông Vương Văn Quý, Phó trưởng Ban Chính sách tín dụng ngân hàng Agribank trình bày tham luận “Các giải pháp tăng trưởng tín dụng xanh tại Agribank” tại hội thảo.

Tín dụng xanh - “mạch máu” của chuỗi giá trị nông nghiệp xanh

Mở đầu tham luận, ông Vương Văn Quý, Phó Trưởng ban Chính sách tín dụng Ngân hàng Agribank nhấn mạnh, trong bối cảnh Việt Nam là một trong những quốc gia chịu tác động nặng nề của biến đổi khí hậu, nên chuyển đổi sang sản xuất xanh, kinh tế tuần hoàn không chỉ là mục tiêu dài hạn mà là yêu cầu cấp bách nếu muốn giữ sức cạnh tranh và phát triển bền vững. Trong tiến trình đó, tín dụng xanh được xem là công cụ tài chính then chốt.

Theo ông Quý, tín dụng xanh là hoạt động cấp tín dụng cho các dự án, chương trình, hoạt động sản xuất, kinh doanh mang lại lợi ích rõ ràng cho môi trường, góp phần giảm phát thải khí nhà kính, sử dụng hiệu quả tài nguyên và thúc đẩy kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn.

Trong nông nghiệp, dòng vốn này giúp hình thành vùng sản xuất tập trung, nâng cao chất lượng, truy xuất nguồn gốc; hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã đầu tư công nghệ sạch, tái sử dụng phụ phẩm, năng lượng tái tạo; đồng thời nâng sức cạnh tranh của nông sản Việt trước các yêu cầu ESG ngày càng khắt khe từ thị trường xuất khẩu.

Khung pháp lý về tín dụng xanh những năm gần đây đã có những bước tiến: Luật Bảo vệ môi trường 2020 và các văn bản hướng dẫn; Quyết định 21/2025/QĐ-TTg quy định tiêu chí môi trường và việc xác nhận dự án thuộc danh mục phân loại xanh; Thông tư 17/2022/TT-NHNN về quản lý rủi ro môi trường trong cấp tín dụng; cùng các Nghị định 55, 116, 156 với cơ chế ưu đãi mạnh cho nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, nông nghiệp sạch, cho phép cho vay không tài sản bảo đảm lên tới 70% giá trị dự án đối với sản xuất hữu cơ và kinh tế tuần hoàn trong nông nghiệp.

Tại hội thảo, đại diện Agribank cho biết dòng vốn xanh của Agribank tập trung chủ yếu vào các dự án năng lượng tái tạo và nông nghiệp xanh, những lĩnh vực có tác động lan tỏa lớn tới mục tiêu giảm phát thải và chuyển đổi cơ cấu kinh tế nông thôn.

Agribank đẩy mạnh tín dụng xanh, tập trung nông nghiệp và năng lượng tái tạo

Báo cáo tại hội thảo, đại diện Agribank cho biết, tính đến ngày 30/6/2025, dư nợ tín dụng xanh tại ngân hàng này đạt gần 28.800 tỷ đồng, trong đó nổi bật là ba mảng chính: lâm nghiệp bền vững khoảng 6.953 tỷ đồng (24%), nông nghiệp xanh khoảng 6.543 tỷ đồng (22,7%) và năng lượng sạch, năng lượng tái tạo khoảng 15.107 tỷ đồng (52,5% dư nợ tín dụng xanh). Các lĩnh vực còn lại chiếm tỷ trọng nhỏ nhưng đang có dư địa phát triển.

Biểu đồ dư nợ trình chiếu tại hội thảo cho thấy dòng vốn xanh của Agribank tập trung chủ yếu vào các dự án năng lượng tái tạo và nông nghiệp xanh, những lĩnh vực có tác động lan tỏa lớn tới mục tiêu giảm phát thải và chuyển đổi cơ cấu kinh tế nông thôn.

Để thúc đẩy tín dụng xanh, Agribank đã triển khai nhiều chương trình tín dụng ưu đãi: gói 50.000 tỷ đồng cho nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp sạch với lãi suất thấp hơn 0,5 - 1,5%/năm so với thông thường; tham gia cho vay Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp vùng Đồng bằng sông Cửu Long với lãi suất ưu đãi hơn 1,0 - 1,5%/năm; dành 30.000 tỷ đồng cho các dự án xanh trong doanh nghiệp; cùng hai chương trình cho khách hàng cá nhân gồm 10.000 tỷ đồng cho sản phẩm, dịch vụ thuộc lĩnh vực xanh và 2.000 tỷ đồng cho sản xuất sản phẩm OCOP, đặc biệt là nông nghiệp hữu cơ.

Song song, ngân hàng tích hợp đánh giá rủi ro môi trường - xã hội (ESG) vào quy trình thẩm định và giám sát sau giải ngân; hợp tác với các tổ chức quốc tế như IFC, GIZ, MSP để xây dựng hệ thống quản lý rủi ro ESG và tổ chức các khóa đào tạo về tài chính xanh, khí hậu xanh cho đội ngũ cán bộ trên toàn hệ thống.

Theo ông Vương Văn Quý, hoạt động tín dụng xanh trong lĩnh vực nông nghiệp vẫn đang đối mặt với nhiều nút thắt khiến các bên “rối” trong việc triển khai.

“Rối” từ khung pháp lý đến năng lực khách hàng

Dù vậy, theo ông Vương Văn Quý, hoạt động tín dụng xanh trong lĩnh vực nông nghiệp vẫn đang đối mặt với nhiều nút thắt khiến các bên “rối” trong việc triển khai.

Thứ nhất, từ góc độ cơ chế, chính sách, khung pháp lý về tín dụng xanh chưa đồng bộ và thống nhất. Việt Nam hiện chưa có hệ thống ngành kinh tế xanh quốc gia và danh mục dự án xanh được chuẩn hóa, công khai trên cổng thông tin điện tử. Điều này khiến các tổ chức tín dụng nói chung và Agribank nói riêng gặp khó trong thu thập dữ liệu, thẩm định hồ sơ, kiểm tra, giám sát, đánh giá dự án theo chuẩn ESG.

Thứ hai, từ phía khách hàng là doanh nghiệp, hợp tác xã và nông dân, khả năng đáp ứng yêu cầu “xanh” còn hạn chế. Phần lớn khách hàng chưa có đầy đủ hồ sơ môi trường, thiếu chứng nhận hữu cơ hoặc chứng nhận tuần hoàn theo chuẩn quốc tế; năng lực lập báo cáo ESG yếu, quy mô sản xuất nhỏ lẻ, thiếu tài sản bảo đảm. Trong khi đó, các dự án xanh thường cần vốn đầu tư lớn, thời gian thu hồi dài, chi phí chuyển đổi và chi phí chứng nhận quốc tế khá cao, khiến việc tiếp cận vốn tín dụng trở nên khó khăn hơn.

Thứ ba, từ phía tổ chức tín dụng, nguồn nhân lực am hiểu sâu về môi trường - xã hội, tài chính xanh còn thiếu, trong khi thẩm định dự án xanh đòi hỏi kiến thức liên ngành. Một nghịch lý khác là thời gian hoàn vốn của dự án xanh thường dài, rủi ro cao, nhưng lãi suất áp dụng cho các chương trình hỗ trợ tín dụng xanh lại thấp hơn lãi suất cho vay thông thường, khiến ngân hàng khó cân đối giữa chi phí huy động vốn và cho vay.

TS. Đào Xuân Hưng, Tổng Biên tập Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường. Phát biểu tại hội thảo, TS. Đào Xuân Hưng, Tổng Biên tập Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường nhấn mạnh, phát triển chuỗi giá trị xanh là xu hướng tất yếu và là nhiệm vụ chiến lược trong tiến trình chuyển đổi nông nghiệp theo hướng hiện đại, hiệu quả và bền vững. Theo đó, tín dụng xanh có thể trở thành động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng xanh, mở rộng liên kết vùng và xây dựng chuỗi giá trị nông nghiệp bền vững tại Việt Nam.

Agribank chủ động dịch chuyển dòng vốn từ các lĩnh vực “nâu” sang “xanh”, tập trung cho các dự án năng lượng tái tạo, lâm nghiệp bền vững và nông nghiệp sạch.

Đề xuất hoàn thiện danh mục ngành kinh tế xanh, chia sẻ chi phí chuyển đổi

Để “gỡ vướng” cho tín dụng nông nghiệp xanh, Phó Trưởng ban Chính sách tín dụng Agribank đề xuất một loạt giải pháp ở cả cấp chính sách, phía doanh nghiệp và ngay trong nội bộ tổ chức tín dụng.

Về phía Nhà nước và cơ quan quản lý, ông nhấn mạnh cần sớm hoàn thiện hệ thống quy định thống nhất về tín dụng xanh, trong đó trọng tâm là ban hành danh mục ngành kinh tế xanh quốc gia và danh mục dự án xanh làm căn cứ cho các tổ chức tín dụng chuẩn hóa quy trình thẩm định, giám sát. Cùng với đó là cơ chế, công cụ hỗ trợ tổ chức tín dụng tiếp cận, thu thập thông tin về tuân thủ bảo vệ môi trường của khách hàng.

Ông Quý cũng đề nghị nghiên cứu cơ chế hỗ trợ lãi suất, bảo lãnh rủi ro cho các dự án xanh, nhất là trong nông nghiệp, đây là lĩnh vực chịu nhiều rủi ro bởi thiên tai, thị trường.

Một yêu cầu quan trọng khác là tiêu chuẩn hóa bộ tiêu chí “xác nhận xanh” trong các hồ sơ pháp lý như đánh giá tác động môi trường, giấy phép môi trường… để tránh chồng chéo giữa cơ quan cấp phép và tổ chức tín dụng, giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp.

Agribank thực hiện nhiều gói tín dụng xanh nhằm tăng cường nguồn vốn cho người dân và danh nghiệp.

Đối với doanh nghiệp, hợp tác xã và nông dân, tham luận đề nghị đẩy mạnh các chương trình hỗ trợ nâng cao năng lực lập hồ sơ môi trường, báo cáo ESG; hướng dẫn hoàn thiện tiêu chuẩn hữu cơ, tiêu chuẩn tuần hoàn và các chứng nhận quốc tế. Nhà nước và các tổ chức quốc tế cần tiếp tục hỗ trợ chi phí chuyển đổi xanh, chi phí chứng nhận, tư vấn kỹ thuật; khuyến khích doanh nghiệp tham gia chuỗi liên kết với các đơn vị đầu chuỗi để nâng cao quản trị, giảm rủi ro và tăng tính bền vững trong sản xuất.

Về phía Agribank, ông Vương Văn Quý cho biết ngân hàng sẽ tiếp tục ưu tiên bố trí nguồn vốn cho các dự án xanh có tác động lan tỏa lớn như Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, các dự án năng lượng tái tạo, nông nghiệp tuần hoàn; hoàn thiện chính sách nội bộ tích hợp ESG vào toàn bộ quy trình cấp tín dụng, đồng thời tư vấn, hỗ trợ khách hàng tiếp cận các chương trình vốn ưu đãi; tăng cường đào tạo chuyên sâu về ESG, tài chính xanh và rủi ro môi trường - xã hội cho đội ngũ cán bộ.

Kết thúc tham luận, đại diện Agribank khẳng định, với sự phối hợp chặt chẽ giữa hệ thống ngân hàng, cơ quan quản lý và cộng đồng doanh nghiệp, tín dụng xanh hoàn toàn có thể trở thành động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng xanh, mở rộng liên kết vùng và xây dựng chuỗi giá trị nông nghiệp bền vững, đúng với tinh thần mà Hội thảo “Liên kết vùng - Thúc đẩy chuỗi giá trị xanh trong nông nghiệp Việt Nam” hướng tới.

Thứ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Thị Hà Tại Diễn đàn ESG Việt Nam lần thứ nhất với chủ đề "Chiến lược phát triển bền vững trong kỷ nguyên mới" do báo Dân trí tổ chức chiều 23/4, Thứ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Thị Hà cho rằng: ESG đã trở thành một xu hướng tất yếu trên toàn thế giới, là thước đo quan trọng cho sự phát triển bền vững của doanh nghiệp và quốc gia. Các nhà đầu tư, người tiêu dùng và cộng đồng ngày càng quan tâm đến 3 yếu tố trên trong các quyết định của mình. "Doanh nghiệp nào thực hiện tốt các tiêu chuẩn ESG sẽ có lợi thế cạnh tranh, thu hút đầu tư và tạo dựng được uy tín bền vững", Thứ trưởng Nguyễn Thị Hà nhấn mạnh. Thứ trưởng cũng khẳng định, Chính phủ Việt Nam luôn coi phát triển bền vững là mục tiêu xuyên suốt trong quá trình phát triển kinh tế xã hội và đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách để khuyến khích doanh nghiệp thực hiện ESG, bảo vệ môi trường, đảm bảo an sinh xã hội và nâng cao năng lực quản trị.

Nông nghiệp Hữu cơ không thể tách rời Tín dụng xanh Trong giai đoạn toàn cầu hóa và những thách thức về biến đổi khí hậu, an ninh lương thực và sức khỏe cộng đồng, nông ...

Tín dụng xanh “thắp lửa” cho nông nghiệp hữu cơ Hai chính sách quan trọng về chính sách tín dụng xanh không cần thế chấp và Thông tư 12/2025/TT-BNNMT xác nhận vùng sản xuất nông ...

Agribank xanh hóa tín dụng - “Cầu nối” để phát triển năng lượng xanh tại Việt Nam Đối với Agribank, tín dụng cho năng lượng xanh vừa là cầu nối giữa ngân hàng với người dân, doanh nghiệp, vừa là sự chung ...