Hiện trường vỏ hàu đổ trái phép ra môi trường. ( Nguồn: Công an tỉnh Quảng Ninh)

Theo thông tin từ cơ quan điều tra, trước đó Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Quảng Ninh phối hợp với các đơn vị chức năng tiến hành kiểm tra một cơ sở sơ chế hàu do Phạm Thị Thắm làm chủ tại thôn Đông Thắng, đặc khu Vân Đồn. Tại thời điểm kiểm tra, cơ sở vẫn đang hoạt động bình thường. Tuy nhiên, khu vực liền kề nhà xưởng có hai ao nước lớn, dọc theo bờ ao tập kết lượng vỏ hàu khổng lồ với tổng khối lượng lên tới 324,5 tấn. Quá trình điều tra bước đầu xác định, từ năm 2021 đến thời điểm bị phát hiện, Phạm Thị Thắm đã tự xây dựng cơ sở sơ chế hàu mang tính tự phát tại khu vực trên. Nhà xưởng được dựng bằng mái tôn, không có tường bao, hoạt động thu mua và sơ chế hàu diễn ra thường xuyên với khoảng 10 lao động làm việc liên tục. Mỗi ngày, một lượng lớn vỏ hàu thải loại phát sinh sau quá trình bóc tách, sơ chế thủy sản. Thay vì xử lý đúng quy định, số chất thải này đã bị đổ trực tiếp ra khu vực ven ao cạnh nhà xưởng trong thời gian dài.

Đáng chú ý, cơ quan chức năng xác định chủ cơ sở đã ký hợp đồng với đơn vị có chức năng thu gom, xử lý chất thải là Công ty TNHH Môi trường - Đô thị Vân Đồn. Tuy nhiên, nhằm giảm chi phí xử lý, Phạm Thị Thắm chỉ đạo đổ vỏ hàu phát sinh ra khu vực bờ ao thay vì chuyển giao cho đơn vị xử lý theo hợp đồng. Hành vi này diễn ra trong nhiều năm, khiến lượng chất thải ngày càng tích tụ với quy mô lớn.

Mặc dù vỏ hàu có nguồn gốc tự nhiên, nhưng khi tập kết với khối lượng hàng trăm tấn trong thời gian dài có thể gây ra nhiều hệ lụy. Quá trình phân hủy các chất hữu cơ còn sót lại trên vỏ hàu sẽ phát sinh mùi hôi, tạo điều kiện cho vi khuẩn, côn trùng phát triển. Nước mưa chảy qua các đống chất thải cũng có thể kéo theo các chất ô nhiễm thấm xuống đất hoặc chảy vào nguồn nước xung quanh, ảnh hưởng đến hệ sinh thái và đời sống người dân. Ngoài ra, việc tập kết tự phát còn làm mất mỹ quan môi trường và gây áp lực lớn lên công tác quản lý chất thải tại địa phương.

Vân Đồn là địa phương có ngành nuôi trồng, khai thác và chế biến thủy sản phát triển mạnh, trong đó hàu là một trong những sản phẩm chủ lực. Hàng năm, lượng vỏ hàu thải ra từ hoạt động chế biến rất lớn. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết về xây dựng hệ thống thu gom, tái chế và xử lý chất thải phù hợp. Nếu không được quản lý chặt chẽ, các loại chất thải từ ngành thủy sản hoàn toàn có thể trở thành nguồn gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng.

Vụ án cũng cho thấy quyết tâm của các cơ quan chức năng trong việc xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật về môi trường. Trong những năm gần đây, nhiều vụ đổ thải trái phép, chôn lấp hoặc tập kết chất thải không đúng quy định đã bị phát hiện và xử lý trên cả nước. Việc khởi tố hình sự đối với các cá nhân vi phạm là lời cảnh báo mạnh mẽ đối với những tổ chức, cơ sở sản xuất vẫn đặt lợi ích kinh tế lên trên trách nhiệm bảo vệ môi trường. Điều này kỳ vọng vào việc xử lý nghiêm minh sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý môi trường, đồng thời tạo sức răn đe đối với các hành vi vi phạm tương tự trong tương lai.

Bảo vệ môi trường không chỉ là trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước mà còn là nghĩa vụ của mỗi doanh nghiệp, cơ sở sản xuất và người dân. Trong bối cảnh phát triển kinh tế gắn với mục tiêu tăng trưởng xanh, mọi hành vi xả thải, đổ thải trái phép đều phải được phát hiện, ngăn chặn và xử lý kịp thời. Những “núi vỏ hàu” tồn tại suốt nhiều năm ở Vân Đồn là bài học đắt giá về công tác quản lý chất thải và ý thức chấp hành pháp luật môi trường