Đề nghị xử lý 38 cá thể động vật hoang dã bị tịch thu theo quy định CITES

Vẹt mặt trời (Aratinga solstitialis) là loài chim hoang dã có giá trị bảo tồn, thuộc danh mục được quản lý theo Công ước CITES, việc nuôi nhốt, vận chuyển và mua bán phải tuân thủ các quy định về bảo vệ động vật hoang dã - Ảnh minh họa

Theo Chi cục Kiểm lâm tỉnh Lâm Đồng, số động vật trên là tang vật bị tịch thu theo Quyết định xử phạt vi phạm hành chính số 28/QĐ-XPHC ngày 15/9/2026 của Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm Đà Lạt. Trên cơ sở đề nghị của Hạt Kiểm lâm Đà Lạt tại Công văn số 176/HKL-XLVP ngày 29/9/2026, Chi cục Kiểm lâm yêu cầu đơn vị này tiếp tục xác minh nguồn gốc và thực hiện các thủ tục xử lý theo quy định về quản lý động vật hoang dã và thực thi Công ước CITES.

Cụ thể, nếu xác định tang vật có nguồn gốc nhập khẩu, Hạt Kiểm lâm Đà Lạt với tư cách cơ quan của người ra quyết định tịch thu và đơn vị chủ trì quản lý tài sản phải trực tiếp gửi văn bản đến Cơ quan thẩm quyền quản lý CITES Việt Nam để đề nghị thực hiện thủ tục trả lại mẫu vật cho Cơ quan thẩm quyền CITES của quốc gia khai thác hoặc quốc gia xuất khẩu.

Hồ sơ đề nghị phải thể hiện đầy đủ số lượng, tên loài bằng tiếng Việt và tên khoa học, tình trạng thuộc Phụ lục CITES, hiện trạng của từng mẫu vật và thông tin về quốc gia khai thác hoặc quốc gia xuất khẩu nếu xác định được. Cùng với đó là các tài liệu liên quan như quyết định xử phạt, kết luận giám định của Viện Sinh học thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam và hồ sơ chứng minh nguồn gốc nhập khẩu, nếu có.

Theo quy trình được Chi cục Kiểm lâm viện dẫn, sau khi nhận được văn bản đề nghị, trong thời hạn 5 ngày làm việc, Cơ quan thẩm quyền quản lý CITES Việt Nam sẽ gửi văn bản đề nghị trả lại mẫu vật đến Cơ quan thẩm quyền quản lý CITES của quốc gia khai thác hoặc quốc gia xuất khẩu.

Trong thời hạn 30 ngày kể từ khi văn bản được gửi đi, nếu phía quốc gia liên quan từ chối tiếp nhận, không phản hồi hoặc không thực hiện nghĩa vụ chi trả các chi phí theo quy định của CITES, số mẫu vật sẽ được chuyển sang phương án xử lý khác theo quy định pháp luật.

Điều này cũng có nghĩa việc trả lại 38 cá thể động vật hiện mới dừng ở bước đề nghị và thực hiện thủ tục theo cơ chế CITES, chưa phải quyết định cuối cùng về việc trả lại mẫu vật. Kết quả xử lý sẽ phụ thuộc vào việc xác định nguồn gốc, phản hồi của cơ quan CITES nước liên quan và các điều kiện theo quy định.

Trong thời gian chờ xử lý, Hạt Kiểm lâm Đà Lạt được yêu cầu tiếp tục bảo quản số động vật bị tịch thu. Đối với các cá thể còn sống, việc chăm sóc phải bảo đảm điều kiện nuôi dưỡng, an toàn dịch bệnh và các yêu cầu liên quan đến cứu hộ động vật hoang dã theo quy định.

Rồng Nam Mỹ (Iguana iguana) là loài bò sát có nguồn gốc từ khu vực Trung và Nam Mỹ, thuộc đối tượng được quản lý theo quy định của CITES - Ảnh minh họa

Chi cục Kiểm lâm cũng yêu cầu Hạt Kiểm lâm Đà Lạt theo dõi toàn bộ quá trình xử lý, cập nhật từng văn bản phản hồi của Cơ quan thẩm quyền quản lý CITES Việt Nam và báo cáo kết quả để phục vụ công tác quản lý, tổng hợp số liệu định kỳ.

Việc xử lý các mẫu vật động vật hoang dã bị tịch thu theo cơ chế CITES không chỉ đặt ra yêu cầu về thủ tục pháp lý mà còn liên quan trực tiếp đến quản lý nguồn gốc, kiểm soát hoạt động buôn bán, vận chuyển xuyên biên giới các loài động vật hoang dã. Với những loài thuộc phạm vi điều chỉnh của CITES, việc xác định nguồn gốc hợp pháp và xử lý đúng quy trình có ý nghĩa quan trọng trong bảo tồn đa dạng sinh học, ngăn chặn việc đưa động vật hoang dã vào thị trường trái phép.

Với 38 cá thể đang được quản lý, yêu cầu trước mắt của cơ quan kiểm lâm là vừa bảo đảm điều kiện sống và an toàn cho các cá thể còn sống, vừa hoàn thiện hồ sơ nguồn gốc để xác định phương án xử lý phù hợp, đúng quy định pháp luật và các cam kết quốc tế về bảo vệ động vật hoang dã./.