Đánh giá hoạt động khuyến nông cộng đồng theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp tại các tỉnh Bắc Trung Bộ

Quang cảnh hội nghị “Đánh giá hiệu quả hoạt động khuyến nông, khuyến nông cộng đồng trong thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp tại các tỉnh Bắc Trung Bộ”.

Ngày 1/10, tại Khách sạn Mường Thanh Grand Quảng Trị, phường Đông Hà, Trung tâm Khuyến nông Quốc gia đã tổ chức Hội nghị “Đánh giá hiệu quả hoạt động khuyến nông, khuyến nông cộng đồng trong thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp tại các tỉnh Bắc Trung Bộ”.

Hội nghị có sự tham dự của đại diện Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Trung tâm Khuyến nông Quốc gia, các tỉnh ủy, UBND, Trung tâm Khuyến nông cấp tỉnh, cùng nhiều cán bộ, chuyên gia và đại biểu từ cơ sở…

Mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đang tạo cơ hội lớn để sắp xếp lại hệ thống khuyến nông theo hướng gần dân, sát dân và phục vụ nông dân tốt hơn.

Được biết, tại 5 tỉnh, thành phố vùng Bắc Trung Bộ gồm Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Trị và Thừa Thiên Huế đã hoàn thành việc sắp xếp tổ chức lại Trung tâm Khuyến nông cấp tỉnh, với tổng số viên chức đang làm việc tại 5 Trung tâm này là 201 người.

Cán bộ Trung tâm Khuyến nông Quốc gia đang trình bày tham luận tại hội nghị

Ở cấp huyện, quá trình sắp xếp vẫn đang tiếp diễn, với nhiều mô hình khác nhau giữa các tỉnh. Nghệ An hiện có 20 Trạm Dịch vụ nông nghiệp trực thuộc Trung tâm Khuyến nông tỉnh với tổng số 278 cán bộ. Hà Tĩnh có 3 Trạm Khuyến nông khu vực, tiếp nhận từ 12 Trung tâm cấp huyện trước đây, với tổng số 35 cán bộ. Riêng tỉnh Quảng Trị đang tồn tại đồng thời 2 mô hình: 8 Trung tâm Dịch vụ nông nghiệp thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường và 3 Trạm Khuyến nông khu vực thuộc Trung tâm Khuyến nông cấp tỉnh, dẫn tới sự thiếu thống nhất về quản lý. Còn tại Thanh Hoá và Huế chưa có các Trạm Khuyến nông khu vực

Tại cấp xã và cơ sở, việc bố trí nhân sự khuyến nông còn gặp nhiều khó khăn. Ở tỉnh Quảng Trị, trước khi sắp xếp có 110 nhân viên khuyến nông xã; đến nay chỉ mới 69 người được tiếp nhận, 12 người nghỉ việc, số còn lại chưa bố trí. Các tỉnh như Thanh Hóa, Hà Tĩnh, việc sắp xếp đội ngũ khuyến nông viên cơ sở vẫn chưa được triển khai đồng bộ do chưa có hướng dẫn cụ thể từ cấp trên. Hoạt động khuyến nông ở xã, phường hiện tạm thời giao cho cán bộ chuyên môn cấp huyện hoặc phòng Kinh tế thực hiện.

Các đại biểu phát biểu ý kiến tại hội nghị

Tình hình các Tổ Khuyến nông cộng đồng (KNCĐ) – lực lượng tự nguyện, nòng cốt tại cơ sở – cũng phản ánh rõ những xáo trộn sau sáp nhập xã. Trước sắp xếp, các tỉnh có tổng cộng hàng trăm tổ KNCĐ, riêng Thanh Hóa có 261 tổ, Hà Tĩnh 183 tổ, Quảng Trị 161 tổ, Thừa Thiên Huế 29 tổ và Nghệ An 29 tổ.

Đến thời điểm hiện tại, phần lớn các tổ này vẫn hoạt động theo đơn vị hành chính cũ, chưa được kiện toàn lại theo xã mới. Đặc biệt, tại tỉnh Quảng Trị, chưa có hướng dẫn cụ thể về tổ chức lại Tổ KNCĐ, khiến các tổ tại các xã mới chưa được thành lập lại. (Số lượng thành viên tổ KNCĐ: Thanh Hóa có 2.308 người, Hà Tĩnh 2.377 người, Quảng Trị 1.392 người, Huế 247 người).

Hội nghị đã nêu ra những thách thức, khó khăn gặp phải trong quá trình hoạt động theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp tại các tỉnh Bắc Trung Bộ…Bên cạnh đó, hội nghị cũng đã ghi nhận các điểm sáng đáng khích lệ như: Trong điều kiện nhân lực giảm, nhiều tỉnh vẫn tích cực đẩy mạnh truyền thông, chuyển đổi số trong hoạt động khuyến nông; Một số địa phương đã thử nghiệm hình thức tập huấn trực tuyến, sản xuất tài liệu đa phương tiện, tổ chức hội nghị đầu bờ gắn với mô hình thực tiễn; Các Tổ KNCĐ tiếp tục đóng vai trò hỗ trợ kỹ thuật, kết nối thị trường, phổ biến kinh nghiệm sản xuất tại cộng đồng – đặc biệt với các hoạt động gắn với xây dựng nông thôn mới và tiêu chí 13.5.

Ông Lê Quốc Thanh (ngồi giữa) Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Quốc gia chủ trì hội nghị

Tại hội nghị, các đại biểu tham dự đã tập trung thảo luận, đề xuất định hướng lớn cho giai đoạn tới: kiện toàn mô hình tổ chức khuyến nông phù hợp với chính quyền 2 cấp; củng cố lực lượng khuyến nông viên cơ sở, tổ KNCĐ; tăng cường truyền thông – đào tạo – dịch vụ; mở rộng hợp tác công tư và xã hội hóa nguồn lực khuyến nông; Một nguyên tắc được nhấn mạnh là: "Ở đâu có nông dân, ở đó phải có khuyến nông" – như một cam kết xuyên suốt cho mọi hành động, chính sách và tổ chức trong hệ thống.

Thông điệp lớn nhất được lan tỏa lần này là: khuyến nông không chỉ đơn thuần là chuyển giao kỹ thuật, mà còn là hành trình kết nối tri thức với trái tim, lan tỏa niềm tin và tạo động lực phát triển từ chính cộng đồng nông thôn. Trong bối cảnh nền nông nghiệp Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và hội nhập sâu rộng, khuyến nông chính là lực lượng tiên phong để đảm bảo sản xuất nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại, nông dân văn minh – như mục tiêu đã được xác định trong Nghị quyết 19-NQ/TW.