Chủ tịch Nghệ An kiểm tra công tác quản lý, khai thác khoáng sản trên sông Lam

Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An trực tiếp kiểm tra việc quản lý, khai thác cát, sỏi tại các xã Hưng Nguyên Nam, Lam Thành và Kim Liên. (Ảnh: NAG)

Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An Võ Trọng Hải cùng tổ công tác công tác số 1, các cơ quan chức năng đã kiểm tra hiện trường hoạt động các mỏ vật liệu xây dựng tại các xã: Lam Thành, Hưng Nguyên Nam, Kim Liên.

Theo báo cáo của Sở Công Thương Nghệ An, tại địa bàn huyện Hưng Nguyên cũ có 02 mỏ cát, trong đó 01 mỏ tại xã Lam Thành và 01 mỏ tại xã Hưng Nguyên Nam; cả 2 mỏ đang hoạt động và đã được cấp luồng.

Tại huyện Nam Đàn cũ có 06 mỏ, gồm 03 mỏ tại xã Thiên Nhẫn, 01 mỏ tại xã Vạn An và 02 mỏ tại xã Kim Liên; trong đó 04 mỏ đang hoạt động, đã cấp luồng; 02 mỏ dừng khai thác do chưa cấp luồng. Về bến thủy nội địa, huyện Hưng Nguyên cũ có 08 bến; huyện Nam Đàn cũ có 18 bến.

Một số hành vi vi phạm trước đây được Đoàn kiểm tra liên ngành phát hiện, gồm: Tàu thuyền không được đăng kiểm hoặc hết hạn đăng kiểm; vi phạm về sổ sách, chứng từ; không bàn giao mốc, mất mốc và khai thác vượt công suất…

Dọc sông Lam qua huyện Hưng Nguyên và Nam Đàn cũ có 8 mỏ khai thác khoáng sản và hàng chục bến thủy nội địa. (Ảnh: NAG)

Kiểm tra tại hiện trường, Chủ tịch UBND tỉnh Võ Trọng Hải cùng tổ công tác đã kiểm tra, đánh giá tính đầy đủ, chính xác và liên tục của dữ liệu từ trạm cân, thiết bị đo, camera giám sát; việc khai thác, sử dụng dữ liệu phục vụ quản lý Nhà nước về khai thác khoáng sản. Đồng thời, kiểm tra việc thực hiện nghĩa vụ của các doanh nghiệp hoạt động khoáng sản đối với Nhà nước, trong đó có nghĩa vụ tài chính, môi trường và an sinh xã hội.

Qua kiểm tra thực tế hoạt động các mỏ cát, sỏi và bến thủy nội địa trên địa bàn người đứng đầu UBND tỉnh Nghệ An yêu cầu các Sở, ngành, cơ quan chuyên môn, địa phương rà soát, đánh giá lại việc cấp phép khai thác, thời hạn khai thác và cơ chế kiểm soát sản lượng, bảo đảm quản lý chặt chẽ tài nguyên khoáng sản...

Hệ thống camera tại các mỏ được kết nối với các cơ quan chức năng để giám sát hoạt động khai thác. (Ảnh: NAG)

Bên cạnh đó, kiểm soát chặt hoạt động vận chuyển, mua bán khoáng sản, đặc biệt tại các bến bãi ven sông. Các cơ quan chức năng phải tăng cường đối chiếu dữ liệu từ trạm cân, thiết bị đo, camera giám sát với hồ sơ kê khai thuế, sản lượng khai thác thực tế và dữ liệu liên quan, qua đó nâng cao hiệu quả quản lý, ngăn ngừa thất thoát tài nguyên và nghĩa vụ tài chính.

Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An giao các cơ quan chuyên môn, trong đó có Sở Công Thương, Sở Khoa học và Công nghệ, cơ quan Thuế và các địa phương liên quan tiếp tục rà soát, báo cáo cụ thể những tồn tại, bất cập trong quản lý, cấp phép, khai thác, vận chuyển và tiêu thụ khoáng sản để tham mưu UBND tỉnh xem xét, chỉ đạo.

Cuối tháng 7/2026, Ban Thường vụ (BTV) Tỉnh ủy Nghệ An ban hành Kết luận số 165-KL/TU về tăng cường quản lý hoạt động khai thác khoáng sản trên địa bàn tỉnh, yêu cầu triển khai đồng bộ nhiều giải pháp mạnh nhằm ngăn chặn thất thoát tài nguyên, chống thất thu ngân sách. Kết luận được ban hành trong bối cảnh công tác quản lý Nhà nước về khoáng sản trên địa bàn tỉnh vẫn còn những bất cập. Theo BTV Tỉnh ủy Nghệ An, việc kiểm soát sản lượng khai thác, nguồn gốc khoáng sản, hoạt động vận chuyển và tiêu thụ ở một số nơi chưa chặt chẽ; vẫn xảy ra tình trạng khai thác trái phép, khai thác vượt phạm vi được cấp phép, kê khai chưa đầy đủ sản lượng và giá bán, tiềm ẩn nguy cơ thất thu thuế. Bên cạnh đó, việc ứng dụng công nghệ trong giám sát khai thác, vận chuyển khoáng sản còn hạn chế. Có thời điểm địa phương thiếu hụt cục bộ vật liệu xây dựng phục vụ các dự án trọng điểm nhưng vẫn xuất hiện tình trạng vận chuyển vật liệu ra ngoài tỉnh để tiêu thụ. Nghệ An siết chặt việc quản lý, khai thác khoáng sản trên địa bàn. Trước thực trạng trên, BTV Tỉnh ủy Nghệ An yêu cầu UBND tỉnh chỉ đạo các sở, ngành, địa phương tập trung thực hiện nghiêm nhiều nhiệm vụ trọng tâm nhằm quản lý chặt chẽ hoạt động khai thác khoáng sản. Một trong những yêu cầu đáng chú ý nhất là tất cả các mỏ khoáng sản đã được cấp phép phải khẩn trương lắp đặt trạm cân, camera giám sát, thiết bị định vị đối với phương tiện vận chuyển và bắt buộc kết nối dữ liệu với các cơ quan quản lý Nhà nước như Thuế tỉnh, Công an, Sở NN&MT cùng chính quyền địa phương để theo dõi liên tục 24/7. Việc lắp đặt và kết nối dữ liệu phải hoàn thành trong tháng 8/2026. Sau thời hạn này, các chủ mỏ không thực hiện sẽ bị áp dụng các biện pháp xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật. Song song với việc tăng cường giám sát bằng công nghệ, BTV Tỉnh ủy Nghệ An yêu cầu kiểm soát chặt chẽ toàn bộ quá trình khai thác khoáng sản từ quy hoạch, đúng phạm vi, tọa độ, độ sâu, công suất, trữ lượng, thời hạn và mục đích sử dụng theo giấy phép được cấp, sản lượng khai thác, kê khai, thực hiện nghĩa vụ tài chính, bảo vệ môi trường, cải tạo, phục hồi môi trường sau khai thác.