Ảnh minh họa

Trong những năm gần đây, ngành nông nghiệp Việt Nam liên tục ghi nhận những bước tiến tích cực, đặc biệt là trong lĩnh vực xuất khẩu. Nhiều mặt hàng nông sản chủ lực như lúa gạo, rau quả, cà phê, hồ tiêu, điều… không chỉ khẳng định vị thế trên thị trường nội địa mà còn hiện diện ngày càng vững chắc tại nhiều thị trường quốc tế. Tuy nhiên, quá trình phát triển này cũng bộc lộ nhiều điểm nghẽn, thách thức cần được tháo gỡ kịp thời.

Theo đánh giá của Chính phủ, sản xuất nông nghiệp vẫn chịu ảnh hưởng lớn từ các yếu tố như thời tiết bất thường, thiên tai, dịch bệnh, và đặc biệt là biến động thị trường. Tình trạng “được mùa mất giá”, mất cân đối cung – cầu, hay ùn ứ tại cửa khẩu vẫn tiếp tục tái diễn, nhất là vào thời điểm các loại trái cây, nông sản chính vụ bước vào thu hoạch rộ. Đây không chỉ là nỗi lo thường trực của nông dân mà còn là thách thức lớn đối với toàn ngành nông nghiệp và các cơ quan quản lý. Nếu không có những giải pháp đồng bộ, kịp thời và hiệu quả, những khó khăn trên sẽ tiếp tục ảnh hưởng tiêu cực đến thu nhập, đời sống của người sản xuất và gây tổn thất lớn cho nền kinh tế.

Trước thực trạng trên, Thủ tướng Chính phủ đã ký ban hành Công điện số 79/CĐ-TTg, gửi tới Bộ trưởng các Bộ: Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT), Công Thương, Tài chính, Ngoại giao, Khoa học và Công nghệ, cùng Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương. Công điện yêu cầu các đơn vị liên quan chủ động, linh hoạt và phối hợp chặt chẽ trong việc triển khai các giải pháp đồng bộ để bảo đảm hoạt động sản xuất, chế biến và tiêu thụ nông sản thông suốt, hiệu quả.

Theo đó, Bộ NN&MT được giao nhiệm vụ then chốt: rà soát, xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch sản xuất phù hợp với nhu cầu thị trường, đồng thời điều chỉnh mùa vụ, cơ cấu cây trồng nhằm giảm áp lực tiêu thụ vào cùng thời điểm. Đặc biệt, Bộ cần tiếp tục kiểm soát dịch bệnh trên cây trồng, vật nuôi, giữ vững an ninh lương thực quốc gia và ổn định chuỗi cung ứng.

Một nội dung quan trọng khác là thúc đẩy liên kết vùng nguyên liệu và tăng cường ứng dụng công nghệ bảo quản, chế biến sâu, đây chính là giải pháp nâng cao giá trị gia tăng, hạn chế phụ thuộc vào xuất khẩu thô. Đồng thời, Bộ NN&MT sẽ phối hợp với Bộ Ngoại giao và Bộ Công Thương trong hoạt động xúc tiến thương mại, mở cửa kỹ thuật và hỗ trợ các địa phương, doanh nghiệp đáp ứng đầy đủ các quy định của thị trường xuất khẩu như truy xuất nguồn gốc, tem nhãn, kiểm dịch, quy cách đóng gói.

Bên cạnh đó, Bộ Công Thương có trách nhiệm chủ trì các chương trình xúc tiến thương mại, tổ chức Tuần lễ nông sản Việt, hội chợ hàng Việt và thúc đẩy kết nối với hệ thống phân phối nội địa. Đồng thời, tăng cường phối hợp với các hiệp hội, doanh nghiệp xuất khẩu để đa dạng hóa thị trường, giảm phụ thuộc vào một số thị trường truyền thống.

Trong khi đó, Bộ Tài chính chỉ đạo lực lượng hải quan phối hợp chặt chẽ với biên phòng và các cơ quan liên quan, đặc biệt tại cửa khẩu biên giới phía Bắc như Lạng Sơn, Lào Cai, Quảng Ninh…, để đảm bảo thông quan nhanh chóng cho các loại nông sản tươi, dễ hư hỏng như sầu riêng, vải thiều, nhãn…, hạn chế tối đa tình trạng ùn tắc, gây thiệt hại cho doanh nghiệp và nông dân.

Công điện cũng nhấn mạnh vai trò của chính quyền địa phương trong việc cung cấp thông tin đầy đủ, khuyến cáo người dân và doanh nghiệp sản xuất theo nhu cầu thị trường, tuân thủ các tiêu chuẩn xuất khẩu. Các tỉnh biên giới cần theo dõi sát tình hình cửa khẩu, phối hợp điều tiết lưu thông hàng hóa hợp lý.

Về phía doanh nghiệp, cần thường xuyên cập nhật thông tin về tình hình thông quan, chủ động điều chỉnh kế hoạch sản xuất và xuất khẩu. Đồng thời, tăng cường thu mua, bảo quản, tạm trữ nông sản trong mùa thu hoạch rộ để hỗ trợ tiêu thụ cho người nông dân và tránh thiệt hại do giá rớt sâu.

Một điểm đáng chú ý trong Công điện là Thủ tướng yêu cầu tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và đẩy mạnh chuyển đổi số trong sản xuất nông nghiệp. Việc đưa vào sử dụng giống cây trồng, vật nuôi có năng suất cao, chất lượng tốt, thích ứng với biến đổi khí hậu sẽ là nền tảng quan trọng cho nông nghiệp phát triển bền vững. Đồng thời, cần đẩy mạnh đầu tư công nghệ chế biến, bảo quản, đa dạng hóa sản phẩm, giảm phụ thuộc vào xuất khẩu thô và hướng đến các sản phẩm tinh chế, có giá trị cao hơn. Việc xây dựng mã số vùng trồng, hệ thống truy xuất nguồn gốc, sản xuất theo chuỗi liên kết được xem là giải pháp lâu dài để chinh phục các thị trường khó tính.

Công điện số 79/CĐ-TTg không chỉ thể hiện sự chỉ đạo kịp thời, quyết liệt của Thủ tướng Chính phủ mà còn là lời hiệu triệu toàn ngành nông nghiệp, các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp cùng vào cuộc mạnh mẽ để tháo gỡ khó khăn, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho sản xuất, chế biến, tiêu thụ và xuất khẩu nông sản.

Sự phối hợp chặt chẽ, đồng bộ giữa các bên sẽ là chìa khóa quan trọng giúp nông sản Việt Nam khẳng định vị thế trên thị trường trong nước và quốc tế, góp phần nâng cao thu nhập cho người nông dân và phát triển nông nghiệp bền vững./.