Cần chính sách đột phá để nông dân giữ và sống được nhờ đất lúa, đồng thời phát triển kinh tế-xã hội địa phương.

Trong cuộc họp toàn quốc về dự thảo Nghị định quy định chi tiết về đất trồng lúa, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà nhấn mạnh sự cần thiết của chính sách đột phá nhằm đảm bảo người nông dân có thể duy trì và sống được nhờ đất lúa, đồng thời thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội cho địa phương. Nghị định này, với 3 chương, 18 điều và 17 phụ lục, là bước cụ thể hoá Điều 182 của Luật Đất đai, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho người trồng lúa và địa phương.

Sau khi thu thập ý kiến từ các thành viên Chính phủ, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (Bộ NN&PTNT) đã tiến hành chỉnh sửa, bổ sung các điều kiện về chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi trên đất lúa; phương án sử dụng tầng đất mặt khi xây dựng công trình trên đất chuyển đổi; và các hỗ trợ cần thiết cho người trồng lúa như giống, hạ tầng thuỷ lợi, khoa học kỹ thuật, công nghệ và thị trường. Các chính sách hỗ trợ này lần đầu tiên được đưa vào luật, đòi hỏi nghị định phải thể chế hoá thành các quy định cụ thể, bền vững.

Phó Thủ tướng chỉ rõ rằng nghị định về đất trồng lúa cần giải quyết các vấn đề lớn về thuỷ lợi, nghiên cứu giống mới, ứng dụng khoa học kỹ thuật và cơ giới hoá, đồng thời khuyến khích nông dân áp dụng kiến thức canh tác hiện đại trong bối cảnh biến đổi khí hậu. Ông cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xác định các nguồn lực tài chính từ vốn đầu tư công, chi sự nghiệp, vốn ODA, và đầu tư mạnh mẽ vào giống cây trồng, vật nuôi, giải pháp kỹ thuật, thu hoạch, chế biến và phát triển thị trường.

Các tiêu chí rõ ràng cần được đặt ra cho việc xác định vùng đất lúa cần bảo vệ tuyệt đối, cùng với các chính sách hỗ trợ đặc thù cho nông dân như đầu tư hạ tầng và chuyển giao khoa học công nghệ. Các vùng đất lúa có thể chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi cũng cần có hướng dẫn chi tiết và khoa học, theo nguyên tắc loại trừ những gì không được làm để địa phương có thể triển khai hiệu quả.

Ngoài ra, các quy định về công trình xây dựng phục vụ trực tiếp sản xuất nông nghiệp trên đất trồng lúa cần được cụ thể hoá hơn, tính đến phương án sử dụng đa mục tiêu phục vụ cho du lịch nông nghiệp, du lịch sinh thái và trải nghiệm.

Phó Thủ tướng giao Bộ NN&PTNT cùng các bộ, ngành, địa phương và chuyên gia tiếp tục hoàn thiện dự thảo nghị định, nhằm tạo ra chính sách mới, đột phá, xứng đáng với tiềm năng và vị thế trụ đỡ của nông nghiệp Việt Nam.