Nhiều khu vực tại ĐBSCL xảy ra sạt lở nghiêm trọng. Ảnh: Internet

Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết số 166/NQ-CP ngày 26/6/2026 về Chương trình hành động thực hiện Kết luận số 26-KL/TW ngày 24/4/2026 của Bộ Chính trị về phòng, chống sụt lún, sạt lở, ngập úng, hạn hán, xâm nhập mặn vùng đồng bằng sông Cửu Long giai đoạn 2026 - 2035.

Theo Nghị quyết, để thực hiện các yêu cầu của Bộ Chính trị tại Kết luận số 26-KL/TW, bên cạnh các nhiệm vụ thường xuyên, các bộ, cơ quan ngang bộ và UBND các tỉnh, thành phố vùng đồng bằng sông Cửu Long có trách nhiệm cụ thể hóa và tổ chức triển khai các nhiệm vụ.

Hoàn thiện quy hoạch, thể chế và chính sách

Một trong những nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm là hoàn thiện, rà soát, bổ sung quy hoạch, thể chế, chính sách và các quy định của pháp luật liên quan đến phòng, chống sụt lún, sạt lở, ngập úng, hạn hán và xâm nhập mặn.

Theo đó, sẽ hoàn thành việc rà soát, bổ sung các nội dung về sụt lún, sạt lở, ngập úng, hạn hán, xâm nhập mặn và lấn biển vùng đồng bằng sông Cửu Long vào hệ thống quy hoạch cấp quốc gia, quy hoạch vùng, quy hoạch chi tiết ngành và quy hoạch của các địa phương để điều chỉnh phù hợp, bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu phòng, chống thiên tai, thích ứng với biến đổi khí hậu và phát triển bền vững.

Đồng thời, hoàn thành việc rà soát, thể chế hóa cơ bản đầy đủ các chủ trương, định hướng của Đảng thành hệ thống pháp luật và văn bản hướng dẫn thi hành trong các lĩnh vực tài nguyên nước, thủy lợi, phòng, chống thiên tai, đất đai, lâm nghiệp, xây dựng, tài nguyên khoáng sản và khí tượng thủy văn.

Nghị quyết cũng yêu cầu xây dựng cơ chế, chính sách hỗ trợ, khuyến khích chuyển đổi cơ cấu cây trồng, mùa vụ phù hợp với điều kiện tự nhiên; ứng dụng mô hình nông, thủy sản thích ứng với biến đổi khí hậu; chuyển đổi giống, phương thức canh tác nuôi trồng thủy sản, cây trồng ít sử dụng nước phù hợp với các vùng sinh thái nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất; bảo vệ, nâng cao chất lượng rừng ngập mặn gắn với quản lý, khai thác tín chỉ các-bon và các nguồn lợi từ rừng.

Bên cạnh đó, xây dựng chính sách phù hợp để khuyến khích, thu hút các dự án đầu tư ngoài ngân sách và đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP) trong xây dựng công trình phòng, chống sạt lở bờ sông, bờ biển; trồng, khôi phục rừng ngập mặn ven biển; xây dựng, cải tạo hệ thống cấp nước phục vụ sinh hoạt và sản xuất; khai thác hiệu quả các nguồn lực bổ sung như bán tín chỉ các-bon và các nguồn lực hợp pháp khác.

Cùng với đó, rà soát, hoàn thiện các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia và định mức kinh tế - kỹ thuật đối với công trình, cơ sở hạ tầng kinh tế - xã hội đa mục tiêu, trong đó lồng ghép mục tiêu phòng, chống sụt lún, sạt lở, ngập úng, hạn hán và xâm nhập mặn.

Kiện toàn bộ máy, quản lý chặt hoạt động có nguy cơ gia tăng sụt lún, sạt lở

Một nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm khác là kiện toàn tổ chức, bộ máy quản lý nhà nước. Theo đó, hệ thống tổ chức, bộ máy quản lý nhà nước về nguồn nước, hệ thống công trình thủy lợi, đê điều và phòng, chống thiên tai sẽ được kiện toàn theo hướng tập trung đầu mối, thống nhất, tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả.

Đồng thời, đào tạo, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; thu hút, hình thành đội ngũ chuyên gia chuyên sâu.

Trong quản lý và sử dụng tài nguyên nước lưu vực sông, hệ thống thủy lợi, đê điều và chống ngập đô thị, Nghị quyết yêu cầu xây dựng, điều chỉnh và thực hiện kế hoạch sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả; chủ động trữ nước tại các kênh, rạch, hồ tự nhiên, trữ nước lũ ở vùng ngập sâu; xây dựng các phương án, giải pháp sử dụng nguồn nước, thu trữ nước để ứng phó với hạn hán và xâm nhập mặn.

Cùng với đó, sắp xếp, di dời dân cư tại các khu vực thường xuyên xảy ra ngập úng hoặc có nguy cơ cao xảy ra sụt lún, sạt lở đến nơi an toàn, bảo đảm ổn định và phát triển bền vững.

Nghị quyết cũng yêu cầu quản lý chặt chẽ hoạt động xây dựng nhà ở, công trình, khai thác cát lòng sông, khai thác nước ngầm và các hoạt động khác có nguy cơ làm gia tăng sụt lún, sạt lở, ngập úng và xâm nhập mặn.

Đầu tư các dự án phòng, chống sụt lún, sạt lở có tính liên vùng, đa mục tiêu

Nghị quyết yêu cầu đầu tư xây dựng các dự án tổng thể, liên vùng, đa mục tiêu phòng, chống sụt lún, sạt lở, ngập úng, hạn hán và xâm nhập mặn.

Đồng thời, rà soát, đánh giá hiệu quả, tác động của các công trình, cơ sở hạ tầng đã đầu tư liên quan đến sụt lún, sạt lở, ngập úng, hạn hán và xâm nhập mặn; khắc phục những hạn chế, kịp thời điều chỉnh các dự án, công trình còn bất cập.

Ưu tiên đầu tư các dự án phòng, chống sụt lún, sạt lở, ngập úng, hạn hán và xâm nhập mặn có tính tổng thể, liên vùng, đa mục tiêu, thích ứng thông minh, ứng dụng khoa học - công nghệ; các dự án cơ sở hạ tầng phục vụ di dời dân cư ở những vùng thường xuyên xảy ra ngập úng, có nguy cơ sụt lún, sạt lở cao.

Bên cạnh đó, đầu tư trang thiết bị, công nghệ, mô hình dự báo nhằm nâng cao độ tin cậy của công tác cảnh báo sớm.

Nghị quyết cũng yêu cầu ưu tiên bố trí nguồn lực từ ngân sách nhà nước, bao gồm cả nguồn vốn vay và viện trợ nước ngoài, cho các nhiệm vụ phòng, chống sụt lún, sạt lở, ngập úng, hạn hán và xâm nhập mặn; đồng thời tăng cường kiểm tra, thanh tra, giám sát, tuyệt đối không để xảy ra lãng phí, tiêu cực./.