El Nino được dự báo tiếp tục mạnh lên từ nay đến cuối năm 2026, làm gia tăng nguy cơ hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn tại nhiều khu vực trên cả nước. Ảnh: minh hoạ

Theo cơ quan khí tượng, các dự báo hiện nay cho thấy El Nino gần như chắc chắn sẽ duy trì từ tháng 6/2026, tiếp tục mạnh dần trong những tháng cuối năm và có thể kéo dài sang đầu năm 2027.

Đáng chú ý, xác suất xuất hiện El Nino rất mạnh hiện ở mức khoảng 60-65%, tương đương các đợt El Nino mạnh từng xảy ra vào các năm 2015-2016 và 2023. Nếu kịch bản này xảy ra, đây có thể là một trong những sự kiện El Nino mạnh nhất kể từ năm 1950.

Cơ quan khí tượng nhận định, El Nino có thể khiến nền nhiệt trên cả nước tăng cao hơn trung bình nhiều năm, số đợt không khí lạnh giảm và lượng mưa thiếu hụt trên diện rộng, đặc biệt tại Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ.

Dự báo trong những tháng cuối năm 2026, nhiệt độ trung bình trên phạm vi cả nước có thể cao hơn từ 0,5-1,5 độ C so với trung bình nhiều năm. Riêng giai đoạn từ tháng 10 đến tháng 12/2026, mức tăng có thể từ 1-2 độ C.

Do đó, nắng nóng tại Bắc Bộ và Trung Bộ được dự báo xuất hiện nhiều hơn bình thường, thậm chí có thể ghi nhận những mức nhiệt vượt kỷ lục đã từng được ghi nhận trước đây.

Bên cạnh đó, lượng mưa ở nhiều khu vực có thể thiếu hụt từ 25-50%, rõ nhất tại Duyên hải Nam Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ. Điều này làm gia tăng nguy cơ hạn hán, thiếu nước phục vụ sinh hoạt và sản xuất, đồng thời khiến tình trạng xâm nhập mặn ở Đồng bằng sông Cửu Long trở nên nghiêm trọng hơn trong mùa khô 2026-2027.

Nhìn lại đợt El Nino 2015-2016, Việt Nam đã trải qua một trong những giai đoạn nắng nóng gay gắt nhất trong nhiều năm. Tại Bắc Trung Bộ, nhiệt độ có thời điểm lên tới 42,7 độ C. Nhiều khu vực ghi nhận nắng nóng kéo dài hơn một tháng liên tục.

Cùng với đó, lượng mưa thiếu hụt kéo dài đã khiến nhiều hệ thống sông ở Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ thiếu nước nghiêm trọng. Xâm nhập mặn tại Đồng bằng sông Cửu Long xuất hiện sớm và lấn sâu vào nội đồng, gây thiệt hại cho sản xuất nông nghiệp và đời sống người dân.

Mặc dù số lượng bão và áp thấp nhiệt đới thường giảm trong các năm El Nino, cơ quan khí tượng cảnh báo không thể chủ quan với nguy cơ thiên tai. Thực tế cho thấy trong điều kiện El Nino vẫn có thể xuất hiện các cơn bão mạnh, mưa lớn cực đoan và gây thiệt hại nghiêm trọng.

Để chủ động ứng phó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã yêu cầu tăng cường theo dõi diễn biến El Nino, dự báo nguồn nước và lượng mưa trên các lưu vực sông. Các địa phương được đề nghị rà soát nguồn nước, phối hợp vận hành hồ chứa, xây dựng phương án cấp nước và triển khai các giải pháp tưới tiết kiệm trong sản xuất nông nghiệp.

Theo các chuyên gia, điều quan trọng là phải chuẩn bị theo hướng đa rủi ro, không chỉ ứng phó với nắng nóng, hạn hán và thiếu nước mà còn sẵn sàng trước nguy cơ mưa lớn cục bộ, dông lốc và các hiện tượng thời tiết cực đoan khác có thể xảy ra trong thời gian tới./.