Châu Âu đang ngày càng ưa chuộng nông sản hữu cơ từ các HTX Việt Nam - Ảnh minh họa.

Mô hình Hợp tác xã (HTX) từ lâu đã được khẳng định vai trò quan trọng trong các văn kiện của Đảng và Nhà nước. Tuy nhiên, bên cạnh những thành công, vẫn còn không ít ý kiến nghi ngại về hiệu quả của mô hình này, đặc biệt là trong lĩnh vực sản xuất kinh doanh. Thực tế cho thấy, HTX đang ngày càng khẳng định vị thế của mình, trở thành bệ phóng đưa hàng hóa Việt Nam, đặc biệt là nông sản, tiếp cận các thị trường lớn trên thế giới.

Một trong những minh chứng rõ nét nhất chính là việc châu Âu, thị trường nổi tiếng với những tiêu chuẩn khắt khe, đang ngày càng ưa chuộng nông sản hữu cơ từ các HTX Việt Nam. Xu hướng tiêu dùng xanh, sạch tại châu Âu đang tăng cao, với mục tiêu 25% diện tích đất nông nghiệp canh tác hữu cơ vào năm 2023. Điều này đồng nghĩa với việc nhu cầu nhập khẩu nông sản hữu cơ sẽ ngày càng lớn, mở ra cơ hội vàng cho nông sản Việt.

Tuy nhiên, để đáp ứng yêu cầu của thị trường khó tính này, châu Âu đặt ra quy định về tính minh bạch, truy xuất nguồn gốc rõ ràng. Và HTX chính là lời giải đáp hoàn hảo. Bằng việc tổ chức các hộ nông dân thành một pháp nhân, HTX không chỉ giúp nâng cao năng lực sản xuất, quản lý chất lượng mà còn tạo dựng niềm tin với đối tác nước ngoài.

Thông qua HTX, nông dân được hưởng nhiều lợi ích thiết thực. Trước hết, nông dân từ chỗ bị động, lệ thuộc vào các công ty thu mua, chế biến, trở thành chủ thể, có quyền tự quyết trong sản xuất, kinh doanh, tự đàm phán giá cả và tìm kiếm thị trường. Thứ hai, HTX có đủ điều kiện để đạt chứng nhận hữu cơ quốc tế, mở toang cánh cửa xuất khẩu sang các thị trường cao cấp. Cuối cùng, HTX hoạt động theo quy định của pháp luật, đảm bảo tính minh bạch trong sản xuất, kinh doanh, từ khâu đầu vào đến đầu ra, góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm.

Luật HTX năm 2023 với những quy định mới, thông thoáng hơn, càng tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của mô hình này. Việc cho phép HTX có thành viên liên kết, không bắt buộc góp vốn, giúp thu hút thêm nhiều nông hộ tham gia, tăng cường sức mạnh tập thể.

Tuy nhiên, để HTX thực sự phát huy hiệu quả, cần có sự chung tay góp sức từ nhiều phía. Cần tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật, chính sách hỗ trợ phát triển HTX. Bên cạnh đó, cần chú trọng đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý HTX, áp dụng công nghệ hiện đại vào sản xuất, quản lý. Quan trọng hơn, cần tăng cường xây dựng chuỗi liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm giữa HTX với doanh nghiệp, thúc đẩy tiêu thụ nội địa và xuất khẩu.