Báo chí Cách mạng Việt Nam: Những dấu ấn không thể phai mờ đến bước chuyển mình cùng công nghệ số

Ứng dụng công nghệ số - Ảnh minh họa.

Đồng hành cùng Đảng, gắn bó với dân tộc

Ngày 21/6/1925, tại Quảng Châu, Trung Quốc, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã sáng lập Báo Thanh Niên - cơ quan ngôn luận của Hội Việt Nam cách mạng thanh niên, tờ báo đầu tiên của cách mạng Việt Nam. Đây không chỉ là một dấu mốc đánh dấu sự ra đời tất yếu của báo chí cách mạng Việt Nam, đáp ứng nhu cầu bức thiết của quá trình vận động thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam.

Theo GS.TS Tạ Ngọc Tấn - Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Lý luận Trung ương, ngay số 1 của Báo T hanh Niên đã chỉ ra rằng: “Để dẫn dắt nhân dân làm nên sự nghiệp vĩ đại cần phải có một sức lãnh đạo. Sức lãnh đạo đó không phải của một vài người thôi mà sinh ra từ sự hiệp lực của hàng ngàn, hàng vạn người… Muốn cho hàng ngàn, hàng vạn người ấy, đoàn kết chặt chẽ với nhau thì họ phải cùng một ý chí như nhau, họ phải theo đuổi cùng một mục đích như nhau, có vậy mới có đoàn kết”.

Có thể coi đây là tôn chỉ, mục đích hoạt động báo chí hay sự ra đời của Báo Thanh Niên ngày 21/6/1925 chính là nhằm mục đích tổ chức, đoàn kết người dân lại, xây dựng lực lượng để thực hiện cuộc đấu tranh cách mạng vĩ đại, giải phóng dân tộc, xây dựng và phát triển đất nước theo con đường xã hội chủ nghĩa dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản.

T heo GS.TS Nguyễn Xuân Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương, thông tin: “Được lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc sáng lập, tờ Báo T hanh niên đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ tuyên truyền hoạt động tư tưởng của Hội Việt Nam Cách mạng T hanh niên, góp phần truyền bá chủ nghĩa Mác-Lênin, hướng dẫn, cổ vũ các thành viên của Hội sau khi được huấn luyện về nước chủ động thúc đẩy phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân và phong trào yêu nước; góp phần tích cực về mặt chính trị, tư tưởng, tổ chức và đạo đức dẫn đến sự ra đời của các tổ chức cộng sản vào cuối năm 1929 và thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam vào mùa Xuân năm 1930”.

“Sau ngày Cách mạng Tháng Tám thành công, thực hiện chỉ dẫn của Chủ tịch Hồ Chí Minh, ‘báo chí là vũ khí sắc bén trong sự nghiệp cách mạng của Nhân dân”, “cán bộ báo chí cũng là chiến sĩ cách mạng; cây bút, trang giấy là vũ khí sắc bén của họ”, báo chí đã phát huy tốt sứ mệnh ‘phò chính trừ tà’, đấu tranh chống các luận điệu xuyên tạc, phá hoại của kẻ thù, phục vụ tích cực nhiệm vụ bảo vệ chính quyền cách mạng non trẻ của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa”, GS.TS Nguyễn Xuân Thắng cho hay.

Nhìn lại quá trình phát triển suốt 100 năm qua, theo Giáo sư, Tiến sĩ Tạ Ngọc Tấn, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Lý luận Trung ương, Báo chí Cách mạng Việt Nam đã trung thành với tôn chỉ mục đích đặt ra từ ban đầu, trở thành vũ khí sắc bén, đồng hành với dân tộc từ trong cuộc đấu tranh gian khổ, hy sinh, lật đổ ách thống trị của thực dân Pháp, đánh đuổi các đội quân xâm lược hùng mạnh của đế quốc Nhật, đế quốc Pháp và đế quốc Mỹ, vì độc lập, tự do của Tổ quốc, cũng như trong công cuộc xây dựng, phát triển đất nước vì hạnh phúc của nhân dân, làm nên những trang sử vẻ vang, rất đỗi tự hào.

Trong công cuộc đổi mới đất nước, Báo chí Cách mạng Việt Nam đã không ngừng khẳng định vai trò là lực lượng tiên phong trên mặt trận tư tưởng, văn hóa. Ngay từ những ngày đầu, báo chí đã tích cực cổ vũ tinh thần đổi mới, khuyến khích tư duy sáng tạo, biểu dương những nhân tố mới, mô hình mới, lan tỏa tinh thần thi đua lao động sáng tạo tới mọi tầng lớp nhân dân.

“Trong bất cứ lĩnh vực nào, nhiệm vụ chiến lược nào, báo chí cũng có những đóng góp vô cùng to lớn để lại những dấu ấn không thể phai mờ trong lịch sử 100 năm qua” - GS.TS Tạ Ngọc Tấn nêu rõ.

Không chỉ là phương tiện truyền thông, báo chí còn là cầu nối giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân; giữa chủ trương, chính sách với thực tiễn đời sống; phát huy vai trò dẫn dắt, định hướng dư luận, xây dựng sự đồng thuận xã hội.

“Với cách tiếp cận khách quan, nhiều chiều, báo chí đã phản ánh trung thực, sinh động đời sống xã hội trên mọi miền đất nước; kịp thời nêu bật những vấn đề bức thiết về giảm nghèo, môi trường, giáo dục, y tế, an sinh, xã hội, cải cách hành chính, phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; đóng vai trò giám sát và phản biện xã hội, phát hiện những điểm nghẽn trong quản lý, tổ chức thực hiện chính sách, đưa ra các kiến nghị xác đáng, giúp Đảng, Nhà nước kịp thời điều chỉnh, hoàn thiện thể chế, pháp luật”, Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Xuân Thắng nói thêm.

Vượt thách thức, đồng hành cùng dân tộc trong kỷ nguyên vươn mình

Những đóng góp to lớn của báo chí cách mạng Việt Nam đối với sự nghiệp cách mạng vẻ vang của Đảng và dân tộc qua các chặng đường lịch sử, đã được khẳng định tại Hội thảo khoa học quốc gia “100 năm Báo chí cách mạng Việt Nam đồng hành cùng sự nghiệp vẻ vang của Đảng và dân tộc”. Đây là diễn đàn khoa học để các chuyên gia nhà khoa học, các thế hệ nhà báo, nhà lãnh đạo, quản lý về báo chí trao đổi, thảo luận những vấn đề lý luận và thực tiễn về lịch sử hình thành và phát triển của báo chí cách mạng Việt Nam, từ đó rút kinh nghiệm, đề xuất phương hướng, giải pháp phát triển báo chí phục vụ đắc lực sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong kỷ nguyên mới.

Bên cạnh những mặt tích cực, tác động từ mặt trái nền kinh tế thị trường và mở rộng giao lưu, hợp tác quốc tế đã, đang tác động không nhỏ đến đời sống báo chí và đội ngũ những người làm báo trong nước. Theo đó, quá trình toàn cầu hóa với sự bùng nổ của công nghệ số, trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), Internet vạn vật (IoT), mạng xã hội… không chỉ mang đến những cơ hội mà còn đặt ra nhiều thách thức đối với Báo chí Cách mạng Việt Nam.

Sự phổ biến của các thiết bị di động và nền tảng truyền thông xã hội đã định hình lại việc tiêu thụ và phổ biến tin tức trong thời đại kỹ thuật số. Báo chí phải tập trung vào việc chọn lọc thông tin, phân tích, giải đáp và đưa ra dự báo tin cậy. Chuyển đổi số là đường băng nền Việt Nam tăng tốc và cất cánh. Trên đôi cánh một bên là công nghệ, một bên là sức mạnh tinh thần tự do, báo chí truyền thông góp phần hoạt động hiệu quả hơn, từng bước làm trong sạch không gian mạng, chủ động cảnh báo khi phát hiện những thông tin sai lệch, cung cấp trở lại thông tin chính thống, phản ánh đúng dòng chảy Việt Nam…

Từ tình hình thực tiễn, đồng chí Trần Cẩm Tú, Ủy viên Bộ Chính trị, T hường trực Ban Bí thư nhìn nhận: “Quá trình toàn cầu hóa cùng bùng nổ của công nghệ số, trí tuệ nhân tạo mạng xã hội không chỉ mang đến những cơ hội mà còn đặt ra nhiều thách thức đối với báo chí cách mạng”.

Theo báo cáo hiện nay cả nước có hơn 800 cơ quan báo chí, trong đó nhiều cơ quan báo chí là đơn vị truyền thông chủ lực đa phương tiện với quy mô và uy tín nâng tầm khu vực và quốc tế những người làm báo không chỉ cần làm chủ công nghệ hiện đại mà còn cần có bản lĩnh chính trị vững vàng nhằm góp phần phản ánh trung thực dòng chảy tin tức của xã hội Việt Nam thổi lên khát vọng Việt Nam cùng cường thịnh vượng trong bối cảnh hiện nay báo chí đã đồng hành với những chủ trương đường lối lớn của đảng và nhà nước.

Để tiếp tục hoàn thành sứ mệnh của mình, đồng hành cùng dân tộc trong kỷ nguyên phát triển, giàu mạnh, văn minh, thịnh vượng, đồng chí Trần Cẩm Tú đề nghị các cơ quan báo chí trong cả nước cần quán triệt và thực hiện tốt một số nội dung: Cấp ủy của các cơ quan báo chí, hội nhà báo các cấp cần quán triệt đầy đủ, sâu sắc hơn nữa nguyên tắc: Đảng lãnh đạo tuyệt đối, toàn diện đối với hoạt động báo chí nhằm đáp ứng nhu cầu của sự nghiệp đổi mới, xây dựng và phát triển đất nước.

Báo chí phải bám sát quan điểm, chủ trương, đường lối của Đảng; theo sát hơi thở của cuộc sống, của thời đại; tuyên truyền thường xuyên, liên tục về những việc lớn, quan trọng, cấp bách mà hiện nay toàn Đảng và cả hệ thống chính trị đang tập trung tổ chức thực hiện như: cuộc cách mạng về sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị; sự phát triển của kinh tế - xã hội trong kỷ nguyên phát triển mới; đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; hội nhập quốc tế trong tình hình mới; công tác xây dựng và thực thi pháp luật đáp ứng được yêu cầu phát triển của đất nước.

Đồng thời, tuyên truyền, phản ánh thông tin có chiều sâu, bảo đảm khách quan, kịp thời, sâu sắc về các hoạt động chuẩn bị cho Đại hội đảng bộ các cấp tiến tới Đại hội XIV của Đảng. Đồng thời, phản ánh kịp thời tâm tư nguyện vọng của cán bộ, đảng viên và nhân dân.

Các cơ quan báo chí tích cực, quyết liệt tiến hành đổi mới, sắp xếp, tinh gọn hệ thống cơ quan báo chí theo hướng tinh-gọn-mạnh; tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng, tính hấp dẫn, sức thuyết phục trong công tác thông tin, tuyên truyền của hệ thống báo chí. Mỗi cơ quan báo chí hoạt động đúng tôn chỉ, mục đích, chú trọng tổng kết thực tiễn, phát triển lý luận về đường lối, quan điểm của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước trên các ấn phẩm, nền tảng, các loại hình báo chí, nhất là trên Internet, mạng xã hội, góp phần bảo vệ, xây dựng và phát triển đất nước.

Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú cũng đề nghị các nhà báo coi trọng vấn đề đạo đức nghề nghiệp; người làm báo phải thực hiện đúng tôn chỉ, mục đích của cơ quan báo chí, chú trọng nâng cao chất lượng, đào tạo, bồi dưỡng, rèn luyện phẩm chất, đạo đức, năng lực công tác cho những người làm báo chí, truyền thông.

Các tòa soạn xây dựng đội ngũ cán bộ, phóng viên, biên tập viên các cơ quan báo chí có bản lĩnh chính trị vững vàng, giỏi nghiệp vụ, có đạo đức nghề nghiệp trong sáng, thực sự là những tấm gương tiêu biểu, mẫu mực, xúc tích, đi đầu trong mọi mặt trận, đặc biệt là trên mặt trận thông tin, tuyên truyền đấu tranh phòng chống diễn biến hòa bình, tự diễn biến, tự chuyển hóa trong nội bộ.

“Báo chí cần đẩy mạnh nghiên cứu, khai thác, ứng dụng thành tựu khoa học công nghệ, chuyển đổi số báo chí gắn với cải cách bộ máy hành chính, xây dựng cơ quan báo chí chuyên nghiệp, hoạt động hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả và hội nhập quốc tế”, đồng chí Trần Cẩm Tú cho biết.

Với truyền thống vẻ vang được hun đúc qua một thế kỷ, với bản lĩnh chính trị vững vàng, báo chí cách mạng Việt Nam tiếp tục đóng góp vào sự nghiệp xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, viết tiếp những trang sử hào hùng vì một Việt Nam phồn vinh, hạnh phúc trong kỷ nguyên vươn mình./.