5 trụ cột phát triển kinh tế xanh ở Đà Nẵng

Đà Nẵng đủ cơ sở vật chất dón khách du lịch từ bốn phương

Từ thành phố biển đến trung tâm kinh tế xanh

Đà Nẵng có một lợi thế đặc biệt: quá trình đô thị hóa, phát triển dịch vụ, công nghiệp và kinh tế biển diễn ra trong một không gian giàu tài nguyên tự nhiên. Biển, bán đảo Sơn Trà, sông Hàn, hệ thống sông ngòi, rừng, vùng ven biển cùng các hệ sinh thái tự nhiên tạo nên nguồn vốn sinh thái có giá trị lâu dài.

Trong điều chỉnh Quy hoạch thành phố thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 được phê duyệt năm 2026, Đà Nẵng tiếp tục định hướng xây dựng thành phố sinh thái, thông minh, có hạ tầng hiện đại, môi trường sống chất lượng cao; phát triển kinh tế theo hướng xanh, carbon thấp và hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng “0”.

Đây là thay đổi quan trọng về tư duy phát triển. Kinh tế xanh không đơn thuần là thêm cây xanh, giảm rác thải hay sử dụng năng lượng sạch. Đó là quá trình thay đổi mô hình tăng trưởng, trong đó mỗi ngành kinh tế phải tạo ra giá trị cao hơn nhưng tiêu hao ít tài nguyên hơn, phát thải thấp hơn và hạn chế tác động tiêu cực đến hệ sinh thái.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, GRDP của Đà Nẵng ước tăng 9,52%; tổng lượt khách lưu trú đạt gần 9,8 triệu lượt. Những con số này cho thấy quy mô nền kinh tế dịch vụ đang tiếp tục mở rộng, đồng thời đặt ra yêu cầu ngày càng lớn về hạ tầng, năng lượng, giao thông, nước, chất thải và bảo vệ môi trường. Từ yêu cầu đó, 5 trụ cột xanh cần được nhìn nhận không tách rời mà bổ trợ cho nhau.

Hội An lúc nào cũng như ngày hội

Du lịch xanh - kinh tế biển bền vững

Du lịch là một trong những lĩnh vực có lợi thế rõ nhất của Đà Nẵng. Nhưng trong giai đoạn phát triển mới, câu chuyện không còn chỉ là tăng số lượng khách, mở thêm cơ sở lưu trú hay gia tăng doanh thu. Giá trị quan trọng hơn là làm thế nào để mỗi lượt khách tạo ra giá trị kinh tế cao hơn nhưng gây áp lực thấp hơn lên tài nguyên.

Đà Nẵng có thể phát triển mạnh các mô hình du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng, du lịch trải nghiệm thiên nhiên, du lịch biển có trách nhiệm và các sản phẩm gắn với văn hóa bản địa. Sơn Trà, các bãi biển, vùng ven sông, khu vực phía Nam và hệ thống cảnh quan tự nhiên có thể trở thành những không gian phát triển sản phẩm du lịch xanh. Sự gia tăng nhanh lượng khách càng cho thấy yêu cầu này cấp thiết. Dịp Quốc khánh 2/9/2026, thành phố ước đón hơn 850.000 lượt khách tham quan, du lịch trong thời gian từ ngày 29/8 đến 2/9, tổng thu du lịch ước đạt 3.326 tỷ đồng.

Du lịch xanh vì thế cần chuyển từ “khai thác cảnh quan” sang “đầu tư vào giá trị sinh thái”. Khách sạn tiết kiệm năng lượng, hạn chế đồ nhựa dùng một lần, tái sử dụng nước, phân loại rác tại nguồn; điểm du lịch kiểm soát sức chứa; phương tiện vận chuyển ít phát thải; các tour đi bộ, xe đạp, xe điện… sẽ góp phần giảm dấu chân môi trường của ngành du lịch. Cùng với đó là phát triển kinh tế biển theo hướng đa dạng hơn. Logistics xanh, cảng biển xanh, thủy sản có trách nhiệm, dịch vụ hàng hải, bảo tồn biển và các ngành kinh tế dựa trên hệ sinh thái có thể bổ sung cho du lịch, tạo thành hệ thống kinh tế biển có giá trị gia tăng cao.

Chùa Linh Ứng trên bán đảo Sơn Trà nơi du khách không thể bỏ qua

Công nghiệp xanh - công nghệ cao và công nghiệp sinh thái

Một nền kinh tế xanh không thể chỉ dựa vào dịch vụ. Đà Nẵng cần một nền công nghiệp có năng suất cao, công nghệ tiên tiến và tiêu hao ít tài nguyên. Định hướng của thành phố giai đoạn 2026-2030 đã xác định công nghiệp công nghệ cao, điện tử và cơ khí chính xác là những lĩnh vực quan trọng, chuyển dần từ mô hình sản xuất thâm dụng lao động sang sản xuất có giá trị gia tăng cao. Đây chính là dư địa để Đà Nẵng gắn công nghiệp với kinh tế xanh.

Khu công nghệ cao, các khu công nghiệp và hệ thống hạ tầng sản xuất có thể trở thành nền tảng thu hút các dự án điện tử, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, cơ khí chính xác, thiết bị y tế, công nghệ môi trường và công nghiệp hỗ trợ. Điều cần thay đổi là tiêu chí lựa chọn dự án. Không chỉ xem xét vốn đầu tư và số lượng lao động, thành phố cần quan tâm đến công nghệ, hiệu suất sử dụng năng lượng, mức tiêu hao nước, khả năng tái chế chất thải, tỷ lệ nội địa hóa, phát thải carbon và khả năng kết nối với các chuỗi sản xuất xanh.

Mô hình khu công nghiệp sinh thái cần được thúc đẩy mạnh hơn. Chất thải hoặc phụ phẩm của doanh nghiệp này có thể trở thành nguyên liệu đầu vào của doanh nghiệp khác; nhiệt dư được thu hồi; nước được tuần hoàn; năng lượng tái tạo được tích hợp vào sản xuất. Khi đó, “xanh hóa công nghiệp” không còn là chi phí bổ sung mà trở thành một phương thức nâng cao năng suất và sức cạnh tranh.

Hồ Phú Ninh nơi nghỉ dưỡng lý tưởng

Kinh tế tuần hoàn - biến chất thải thành tài nguyên

Một đô thị phát triển nhanh tất yếu tạo ra lượng lớn chất thải. Nếu chỉ thu gom và chôn lấp, thành phố sẽ phải đối mặt với chi phí đất đai, ô nhiễm môi trường và lãng phí tài nguyên. Kinh tế tuần hoàn đưa ra cách tiếp cận khác: giảm sử dụng nguyên liệu ngay từ đầu, kéo dài vòng đời sản phẩm, tái sử dụng, sửa chữa, tái chế và chỉ xử lý cuối cùng đối với phần chất thải không còn khả năng thu hồi.

Đây là một trong những lĩnh vực Đà Nẵng có thể tạo ra chuyển biến rõ rệt. Phân loại rác tại nguồn phải trở thành nền tảng của hệ thống. Rác hữu cơ có thể được xử lý thành compost hoặc các sản phẩm phù hợp; giấy, nhựa, kim loại, thủy tinh được thu hồi; chất thải xây dựng được phân loại, nghiền và tái sử dụng làm vật liệu.

Quan trọng hơn, cần hình thành thị trường cho vật liệu tái chế. Nếu sản phẩm tái chế không có đầu ra ổn định, việc phân loại và thu gom sẽ khó duy trì lâu dài. Kinh tế tuần hoàn cũng cần được đưa vào các khu công nghiệp, khu đô thị, khách sạn, nhà hàng và hệ thống logistics. Doanh nghiệp có thể tiết kiệm chi phí bằng việc giảm nguyên liệu đầu vào, giảm năng lượng và tận dụng phụ phẩm.

Đây cũng là lĩnh vực mà chuyển đổi số có thể hỗ trợ mạnh: theo dõi dòng chất thải, truy xuất nguồn gốc vật liệu tái chế, quản lý phương tiện thu gom và xây dựng cơ sở dữ liệu tài nguyên. Mục tiêu cuối cùng không phải là “xử lý nhiều rác hơn” mà là tạo ra ít chất thải hơn và sử dụng tài nguyên hiệu quả hơn.

Đi thuyền thúng trên rừng dừa bảy mẫu

Năng lượng xanh - giao thông xanh - đô thị xanh

Nếu muốn trở thành đô thị xanh, Đà Nẵng phải giải quyết đồng thời ba bài toán: năng lượng, giao thông và không gian đô thị. Năng lượng tái tạo, điện mặt trời mái nhà, các giải pháp tiết kiệm năng lượng trong công trình và hệ thống chiếu sáng thông minh có thể giúp giảm nhu cầu sử dụng năng lượng hóa thạch. Trong giao thông, thành phố cần tiếp tục phát triển vận tải công cộng, xe buýt điện, phương tiện không phát thải, hạ tầng dành cho xe đạp và người đi bộ. Hệ thống trạm sạc phải được quy hoạch đồng bộ với quá trình phát triển phương tiện điện.

Đô thị xanh cũng không chỉ là nhiều công viên. Đó là hệ thống không gian xanh, mặt nước, hành lang sinh thái và hạ tầng xanh có khả năng hỗ trợ chống ngập, giảm hiệu ứng đảo nhiệt và thích ứng với biến đổi khí hậu. Định hướng quy hoạch mới của Đà Nẵng đặt mục tiêu xây dựng một thành phố sinh thái, thông minh, có hạ tầng đồng bộ và môi trường sống an toàn, chất lượng cao. Trong tương lai, mỗi dự án đô thị cần được đánh giá cả về hiệu quả kinh tế và “dấu chân sinh thái”: tiêu hao bao nhiêu năng lượng, sử dụng bao nhiêu nước, phát sinh bao nhiêu chất thải, có bao nhiêu không gian xanh và khả năng thích ứng khí hậu ra sao.

Kinh tế số - đổi mới sáng tạo làm động lực xanh hóa

Bốn trụ cột trên sẽ khó đạt hiệu quả cao nếu thiếu công nghệ số và đổi mới sáng tạo. Đà Nẵng có điều kiện phát triển kinh tế số dựa trên dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, công nghệ cảm biến, Internet vạn vật và các nền tảng quản trị thông minh. Đây là “hạ tầng mềm” giúp thành phố đo lường và tối ưu hóa các dòng năng lượng, giao thông, nước, chất thải và tài nguyên.

Trong sản xuất, dữ liệu có thể giúp doanh nghiệp giảm tiêu hao nguyên liệu, dự báo bảo trì máy móc, tối ưu logistics và kiểm soát phát thải. Trong du lịch, nền tảng số có thể phân bổ dòng khách, giảm quá tải tại những điểm nhạy cảm. Trong giao thông, dữ liệu thời gian thực giúp điều tiết phương tiện, giảm ùn tắc và tiêu hao nhiên liệu.

Đổi mới sáng tạo còn tạo ra một lớp doanh nghiệp mới cung cấp giải pháp xanh: công nghệ môi trường, năng lượng sạch, vật liệu mới, nông nghiệp công nghệ cao, quản lý chất thải, logistics thông minh và tài chính xanh. Thành phố cũng đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là một trong những nhóm nhiệm vụ trọng tâm nhằm nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh của nền kinh tế giai đoạn 2026-2030.

Đà Nẵng trở thành một trong những trung tâm du lịch sầm uất của cả nước

Liên kết 5 trụ cột để tạo một hệ sinh thái xanh

Điểm quan trọng nhất là không nên phát triển 5 trụ cột theo những “ngăn kéo” riêng biệt. Du lịch xanh cần sử dụng năng lượng sạch và giao thông xanh. Công nghiệp xanh cần kinh tế tuần hoàn. Kinh tế tuần hoàn cần công nghệ số để quản lý dòng vật chất. Đô thị xanh cần công nghệ thông minh. Đổi mới sáng tạo lại cần thị trường từ chính các ngành kinh tế để phát triển. Khi các trụ cột kết nối với nhau, Đà Nẵng có thể hình thành một hệ sinh thái kinh tế xanh: du lịch tạo thị trường, công nghiệp tạo giá trị, kinh tế tuần hoàn tiết kiệm tài nguyên, năng lượng và đô thị xanh tạo nền tảng sống, còn kinh tế số và đổi mới sáng tạo tạo động lực nâng cao năng suất.

Đây cũng là hướng phù hợp với yêu cầu tăng trưởng nhanh mà thành phố đang đặt ra. Đà Nẵng phấn đấu giai đoạn 2026-2030 đạt mức tăng trưởng GRDP bình quân từ 11% trở lên mỗi năm. Thách thức vì vậy không nằm ở việc Đà Nẵng có lựa chọn kinh tế xanh hay không, mà ở khả năng biến định hướng thành những dự án, doanh nghiệp, công nghệ và hành vi cụ thể.

Một Đà Nẵng xanh trong tương lai không chỉ được nhận diện bằng những bãi biển sạch, những tuyến đường nhiều cây xanh hay các công trình hiện đại. Giá trị cốt lõi phải nằm ở một nền kinh tế tạo ra nhiều hơn với ít tài nguyên hơn; một đô thị phát triển nhưng không đánh đổi môi trường; một cộng đồng doanh nghiệp cạnh tranh bằng công nghệ và hiệu quả; và một thành phố có khả năng bảo tồn những tài sản tự nhiên mà chính sự phát triển của mình đang dựa vào.Nếu làm được điều đó, kinh tế xanh sẽ không còn là một “mảng” trong chiến lược phát triển Đà Nẵng, mà trở thành phương thức tổ chức toàn bộ nền kinh tế, tạo nền tảng để thành phố vừa tăng trưởng nhanh, vừa giữ được chất lượng sống và lợi thế sinh thái trong dài hạn./.