Năm 2024 có thể là năm đầu tiên nhiệt độ trung bình toàn cầu vượt quá 1,5 độ C so với thời kỳ tiền công nghiệp - Ảnh minh họa.

Cơ quan theo dõi biến đổi khí hậu Copernicus (C3S) của EU đã đưa ra cảnh báo rằng năm 2024 gần như chắc chắn sẽ là năm nóng nhất từng được ghi nhận. Nhiệt độ trung bình toàn cầu từ tháng 1 đến tháng 11/2024 đã đạt mức cao kỷ lục, vượt qua cả năm 2023 vốn đã được xem là năm nóng nhất trong lịch sử. Tháng 11/2024 cũng ghi nhận nhiệt độ cao thứ hai từ trước đến nay, chỉ sau tháng 11/2023.

Biến đổi khí hậu do con người gây ra, chủ yếu từ việc đốt nhiên liệu hóa thạch, là nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng nóng lên toàn cầu. Hiện tượng El Nino cũng góp phần làm tăng nhiệt độ trong năm 2023. Tuy nhiên, sự vắng mặt của hiệu ứng làm mát La Nina sau đó khiến các nhà khoa học lo ngại về tốc độ nóng lên nhanh chóng của Trái Đất.

Nhiệt độ tăng cao đã và đang gây ra hàng loạt hiện tượng thời tiết cực đoan trên toàn cầu. Hạn hán nghiêm trọng hoành hành ở Italia và Nam Mỹ. Lũ lụt kinh hoàng cướp đi sinh mạng của nhiều người ở Nepal, Sudan và châu Âu. Nắng nóng gay gắt đã cướp đi sinh mạng của hàng nghìn người ở Mexico, Mali và Saudi Arabia. Các trận siêu bão tàn phá gây thiệt hại nặng nề ở Mỹ, Philippines và nhiều quốc gia khác. Những thảm họa này không chỉ gây thiệt hại về người và tài sản mà còn đe dọa nghiêm trọng đến sự sống còn của nhiều loài sinh vật.

Điều đáng báo động là năm 2024 có thể là năm đầu tiên nhiệt độ trung bình toàn cầu vượt quá 1,5 độ C so với thời kỳ tiền công nghiệp. Đây là ngưỡng giới hạn quan trọng được đề ra trong Thỏa thuận Paris về Biến đổi khí hậu năm 2015 để ngăn chặn những tác động tồi tệ nhất của biến đổi khí hậu. Vượt qua ngưỡng này đồng nghĩa với việc các hiện tượng thời tiết cực đoan sẽ diễn ra thường xuyên và dữ dội hơn, gây ra những hậu quả khó lường cho con người và hệ sinh thái.

Các nhà khoa học cảnh báo rằng tốc độ nóng lên hiện nay quá nhanh, khiến nhiều loài sinh vật không thể thích nghi kịp, dẫn đến nguy cơ tuyệt chủng hàng loạt. Nông nghiệp, chuỗi thức ăn tự nhiên và các cộng đồng ven biển cũng sẽ chịu ảnh hưởng nặng nề.