Xung đột tại Iran kéo dài đe dọa chuỗi cung ứng nông nghiệp, giá lương thực toàn cầu đối mặt áp lực tăng

Theo Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO), tác động của xung đột đến giá lương thực sẽ trở nên nghiêm trọng hơn đáng kể

Xung đột tại Trung Đông đang tạo ra làn sóng tác động lan rộng tới thị trường nông nghiệp toàn cầu, khi chi phí đầu vào tăng mạnh và chuỗi cung ứng bị gián đoạn ngay thời điểm nhạy cảm của mùa vụ. Theo Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO), nếu xung đột tại Iran kéo dài trên 3 tháng, tác động đến giá lương thực sẽ trở nên nghiêm trọng hơn đáng kể. Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc chi phí sản xuất nông nghiệp tăng và hoạt động gieo trồng bị ảnh hưởng trong các chu kỳ tiếp theo.

Hiện nhiều quốc gia ở Bắc bán cầu, trong đó có Trung Quốc, đang bước vào vụ gieo trồng mùa xuân, giai đoạn có ý nghĩa quyết định đến sản lượng nông sản cả năm. Sự gián đoạn nguồn cung phân bón và năng lượng vào thời điểm này có thể làm giảm năng suất và đẩy chi phí sản xuất tăng cao. Một trong những tác động rõ rệt nhất đến từ thị trường phân bón. Xung đột khiến hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz bị gián đoạn, làm giảm nguồn cung các nguyên liệu đầu vào quan trọng cho sản xuất phân bón. Điều này khiến giá phân bón tăng, kéo theo chi phí sản xuất nông nghiệp leo thang trên diện rộng.

Trong khi đó, giá năng lượng tăng mạnh tiếp tục gây áp lực kép lên ngành nông nghiệp. Nhiên liệu đắt đỏ làm tăng chi phí vận hành máy móc, tưới tiêu và vận chuyển nông sản, đồng thời ảnh hưởng đến giá thành phân bón do phụ thuộc lớn vào khí đốt tự nhiên. FAO nhận định rủi ro không nằm ở thiếu hụt lương thực ngay lập tức, mà là sự suy giảm dần của an ninh lương thực toàn cầu trong các chu kỳ sản xuất tiếp theo. Khi chi phí đầu vào tăng và nguồn cung bị hạn chế, giá lương thực sẽ có xu hướng tăng, đặc biệt tại các quốc gia phụ thuộc vào nhập khẩu phân bón và năng lượng.

Nhiên liệu đắt đỏ làm tăng chi phí vận hành máy móc, tưới tiêu và vận chuyển nông sản, đồng thời ảnh hưởng đến giá thành phân bón

Các phân tích gần đây cho thấy xung đột có thể đẩy thêm 45 triệu người vào tình trạng thiếu đói nghiêm trọng trong thời gian ngắn, nâng tổng số người thiếu an ninh lương thực toàn cầu lên khoảng 363 triệu người nếu tình hình kéo dài. Ngoài ra, chi phí vận chuyển cũng tăng đáng kể do các tuyến hàng hải bị gián đoạn, làm gia tăng giá thành lương thực trên thị trường quốc tế. Điều này đặc biệt ảnh hưởng tới các nước đang phát triển, nơi người dân dành tỷ trọng lớn thu nhập cho thực phẩm.

Trước thực trạng này, FAO nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì chuỗi cung ứng nông nghiệp ổn định và đảm bảo nguồn cung phân bón cho nông dân. Nếu không có các biện pháp ứng phó kịp thời, tác động của xung đột có thể kéo dài qua nhiều mùa vụ, làm gia tăng rủi ro lạm phát lương thực và bất ổn kinh tế. Diễn biến hiện tại cho thấy nông nghiệp toàn cầu ngày càng dễ tổn thương trước các cú sốc địa chính trị, đặc biệt khi phụ thuộc lớn vào năng lượng và phân bón. Việc tăng cường khả năng tự chủ đầu vào và đa dạng hóa nguồn cung đang trở thành yêu cầu cấp thiết đối với nhiều quốc gia.