Ảnh minh họa

Xã Đạ Tẻh 3 được thành lập từ ngày 01/7/2025 trên cơ sở sắp xếp đơn vị hành chính theo Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Đây là địa phương miền núi nằm ở phía Tây Nam tỉnh Lâm Đồng, có diện tích tự nhiên hơn 19.482 ha với 17 thôn. Toàn xã hiện có 2.756 hộ dân với 10.857 nhân khẩu, trong đó có 550 hộ đồng bào dân tộc với 2.322 nhân khẩu. Riêng đồng bào DTTS gốc Tây Nguyên cư trú tập trung tại thôn 8 và thôn Đạ Nhar với 467 hộ, 1.864 nhân khẩu. Tỷ lệ hộ nghèo đa chiều trong đồng bào DTTS chỉ còn 0,3%, cho thấy những chuyển biến tích cực trong công tác giảm nghèo và phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương.

Từ khi Luật Đất đai năm 2024 có hiệu lực thi hành, xã Đạ Tẻh 3 đã tập trung quán triệt, triển khai các quy định mới liên quan đến chính sách đất đai đối với đồng bào DTTS. Theo phân loại giai đoạn 2026 - 2030, xã thuộc khu vực I và có 17 thôn vùng đồng bào DTTS và miền núi. Trên địa bàn hiện có 4 công trình sinh hoạt cộng đồng được xây dựng tại các thôn Hà Tây, Hà Oai, Đạ Nhar và thôn 8, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt văn hóa, hội họp và giữ gìn bản sắc truyền thống của người dân.

Một trong những điểm nổi bật của Luật Đất đai năm 2024 là quy định rõ trách nhiệm của Nhà nước trong việc bảo đảm đất sinh hoạt cộng đồng, đất ở và đất sản xuất cho đồng bào DTTS. Cùng với đó, các chính sách được lồng ghép chặt chẽ với Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 - 2030, tạo cơ sở pháp lý và nguồn lực quan trọng để địa phương triển khai thực hiện.

Công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật được xã đặc biệt quan tâm. Nội dung tuyên truyền tập trung vào các quy định mới của Luật Đất đai năm 2024, các chính sách hỗ trợ đồng bào DTTS, chính sách miễn, giảm nghĩa vụ tài chính về đất đai khi cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu. Địa phương cũng phát huy vai trò của già làng, trưởng bản, người có uy tín, chức sắc tôn giáo và các tổ chức đoàn thể trong việc đưa chính sách đến gần hơn với người dân. Các hình thức tuyên truyền được thực hiện theo hướng ngắn gọn, dễ hiểu, gắn với nhu cầu thực tế của đồng bào, giúp nâng cao nhận thức pháp luật, hạn chế tranh chấp và khiếu kiện liên quan đến đất đai.

Bên cạnh những kết quả đạt được, việc thực hiện chính sách đất đai đối với đồng bào DTTS trên địa bàn xã vẫn còn gặp không ít khó khăn. Hiện nay, địa phương không còn quỹ đất sạch để bố trí đất ở và đất sản xuất cho các hộ DTTS có nhu cầu đến năm 2030. Việc thu hồi, điều chỉnh quỹ đất từ các nông, lâm trường còn nhiều vướng mắc về thủ tục pháp lý. Ngoài ra, sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, đội ngũ công chức địa chính cơ sở còn thiếu về số lượng, khối lượng công việc lớn trong khi yêu cầu cập nhật các quy định mới ngày càng cao.

Một số hạn chế khác cũng được ghi nhận như nhận thức pháp luật của một bộ phận người dân còn chưa đồng đều, vẫn tồn tại tập quán quản lý đất đai theo truyền thống, thực hiện giao dịch bằng giấy viết tay hoặc chưa chú trọng đăng ký quyền sử dụng đất. Khó khăn về nguồn vốn sản xuất cũng là trở ngại lớn đối với nhiều hộ đồng bào khi giá trị tài sản thế chấp thấp và khả năng tiếp cận tín dụng còn hạn chế.

Để tiếp tục thực hiện hiệu quả chính sách đất đai đối với đồng bào DTTS trong thời gian tới, xã Đạ Tẻh 3 kiến nghị các cấp có thẩm quyền quan tâm bố trí thêm nguồn vốn từ ngân sách trung ương và các chương trình mục tiêu quốc gia. Đối với những địa phương không còn quỹ đất, cần có cơ chế hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp, đào tạo nghề, đầu tư máy móc sản xuất và tạo việc làm ổn định cho người dân. Đồng thời, cần mở rộng các gói tín dụng ưu đãi dành riêng cho đồng bào DTTS và xây dựng mạng lưới tuyên truyền viên bản địa nhằm nâng cao hiệu quả phổ biến pháp luật bằng tiếng dân tộc.

Với sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị cùng sự đồng thuận của người dân, việc thực hiện chính sách đất đai đối với đồng bào DTTS tại xã Đạ Tẻh 3 đang từng bước phát huy hiệu quả, góp phần nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của đồng bào, xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững trên địa bàn./.