Vùng kinh tế Bắc Trung bộ và duyên hải Trung bộ mạnh về biển, giàu từ biển

Báo cáo tại hội nghị, Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho biết, ngày 3/11/2022, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 26-NQ/TW về phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm quốc phòng, an ninh vùng Bắc Trung bộ và duyên hải Trung bộ đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 168/NQ-CP ngày 29/12/2022 về Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 3/11/2022 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh vùng Bắc Trung bộ và duyên hải Trung bộ đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Chương trình hành động của Chính phủ đề ra 17 chỉ tiêu phát triển, 34 nhiệm vụ và 11 dự án, nhóm dự án quan trọng của vùng cần thực hiện đến năm 2030. Đến nay, đã hoàn thành 3/34 nhiệm vụ (gồm: Quy hoạch vùng Bắc Trung bộ và duyên hải miền Trung; Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 và Thành lập và ban hành Quy chế hoạt động của Hội đồng vùng); đã phê duyệt quy hoạch của 14/14 tỉnh trong vùng. Các nhiệm vụ còn lại là các đề án lớn đang được các Bộ, địa phương chủ trì phối hợp với các cơ quan liên quan triển khai theo tiến độ.

Về 11 dự án, nhóm dự án quan trọng, liên kết vùng, đã hoàn thành 3 cảng hàng không và 1 cảng biển; dự kiến năm 2025 hoàn thành 1 tuyến cao tốc và đang tiếp tục nghiên cứu, triển khai đầu tư 7 dự án còn lại trong thời gian tới. Dự án cao tốc Bắc - Nam phía Đông đã được Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo, ưu tiên nguồn lực ngân sách trung ương để sớm hoàn thành đảm bảo thông toàn tuyến cao tốc Bắc - Nam và kết nối toàn bộ các địa phương trong Vùng; cao tốc Khánh Hòa – Buôn Mê Thuột tuyến đường kết nối Đông – Tây đã được tập trung nguồn lực để thực hiện theo đúng tiến độ.

Thảo luận tại Hội nghị ông Nguyễn Văn Phương – Chủ tịch UBND tỉnh Thừa Thiên Huế Nguyễn Văn Phương đề xuất cần có thêm nguồn lực, thành lập quỹ phát triển vùng để tạo ra mối liên kết cao hơn. Ông Phương cũng đề nghị nghiên cứu cho phép các địa phương trong Vùng được phát hành "trái phiếu chính quyền địa phương" để đề xuất với Chính phủ, Bộ, ngành Trung ương huy động vốn trái phiếu đầu tư các dự án trọng điểm của vùng. Đồng thời, phân cấp cho các địa phương chủ động thực hiện các dự án liên vùng kết nối.

Theo Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An Nguyễn Đức Trung, về phương án phát triển kinh tế biển, cần bổ sung thêm các cơ chế, chính sách để phù hợp với tinh thần của quy hoạch quốc gia; tạo sự liên kết, phát huy tối đa cơ chế, chính sách đặc thù cho Vùng. “Việc áp dụng cơ chế, chính sách đặc thù cần có sự tập trung cho từng tiểu vùng. Ngoài ra, khi bố trí nguồn lực cho các địa phương nên dựa trên lợi ích chung của vùng và chọn tiểu vùng ưu tiên đầu tư”, ông Trung nói.

Kết luận phiên họp, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà giao Bộ Kế hoạch & Đầu tư nghiên cứu, tiếp thu đầy đủ các ý kiến phát biểu, nhằm hoàn thiện báo cáo sơ kết thực hiện Nghị quyết của Bộ Chính trị và Chương trình hành động của Chính phủ về phát triển kinh tế xã hội, bảo đảm quốc phòng an ninh vùng Bắc Trung bộ và duyên hải Trung bộ; kết quả thực hiện nhiệm vụ của Hội đồng; đề xuất với cấp thẩm quyền những giải pháp, cơ chế, chính sách thực hiện hiệu quả chủ trương về liên kết, kết nối, phát triển vùng.

Bên cạnh những nhiệm vụ đã hoàn thành, Phó Thủ tướng đề nghị các Bộ, ngành, địa phương cần khẩn trương thực hiện những nhiệm vụ còn lại của Hội đồng như: Đề xuất những công trình, dự án kết nối, lan toả; cơ chế tổ chức, vận hành của các tiểu vùng; cơ sở dữ liệu thông tin của vùng…

Trao đổi về các ý kiến, đề xuất tại phiên họp, Phó Thủ tướng khẳng định vùng ưu tiên cao cho các dự án giao thông ven biển, kết nối duyên hải Trung bộ với Tây Nguyên, một số địa phương của Lào, Campuchia, Thái Lan…; chú trọng phát triển hạ tầng năng lượng tái tạo để thu hút các dự án đầu tư lớn với các trung tâm năng lượng tái tạo đi kèm cơ chế mua bán điện trực tiếp, hình thành các khu công nghiệp sử dụng điện tái tạo "tự sản, tự tiêu", không đấu nối lên lưới điện quốc gia.

Đối với chiến lược phát triển nguồn nhân lực cho vùng, Phó Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu có chính sách cụ thể về đất đai, tài chính, thu hút nhân tài… nhằm xây dựng có những cơ sở giáo dục đại học tầm cỡ, đáp ứng nhu cầu phát triển của vùng trước mắt và lâu dài.

Về việc hình thành sản phẩm du lịch mới từ các sự kiện văn hoá, Phó Thủ tướng cho rằng, những bài học, kinh nghiệm, thành công của các sự kiện văn hoá, con đường di sản cho thấy cần có chiến lược kết nối, phát triển du lịch của vùng với sự tham gia của Nhà nước, địa phương, doanh nghiệp. "Bộ Văn hóa Thể thao & Du lịch chuẩn bị tiến hành hội nghị của vùng về kết nối du lịch nhằm đánh giá lại quy hoạch du lịch; hoạt động tổ chức các sự kiện văn hoá, du lịch di sản; sự chia sẻ, kết nối giữa các doanh nghiệp lữ hành, lưu trú, vận tải", Phó Thủ tướng nói.