Lâm Đồng: 79 hộ dân phải sơ tán do sụt lún, nứt đất ở Quảng Sơn

Điểm sạt lở đất tại xã Quảng Sơn, tỉnh Lâm Đồng

Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường, hiện tượng sụt lún, nứt đất tại thôn Đắk Snao xuất hiện sau các đợt mưa lớn kéo dài từ ngày 31/8 đến 14/9. Lượng nước tích tụ lớn được nhận định làm thay đổi kết cấu đất, dẫn đến sụt lún và nứt đất trên diện rộng.

Qua kiểm tra thực địa ngày 18/9, đoàn công tác ghi nhận nhiều vị trí sụt lún, nứt đất dọc theo sườn đồi, tạo thành cung trượt. Một số khe nứt xuất hiện phía trên đỉnh đồi, cách khu dân cư khoảng 350 m về phía taluy dương. Các vết nứt có độ rộng trung bình từ 5–15 cm và đang có xu hướng tiếp tục mở rộng.

Theo UBND xã Quảng Sơn, vùng đất bị ảnh hưởng sụt lún và có nguy cơ sạt trượt đã xuất hiện từ năm 2023, đến nay có dấu hiệu mở rộng, với diện tích ước tính hơn 4 ha.

Đến ngày 18/9, địa phương ghi nhận 79 hộ dân với 454 nhân khẩu bị ảnh hưởng. Trong đó, một hộ phải di chuyển từ ngày 1/9, một hộ từ ngày 10/9, 76 hộ được di dời ngày 17/9 và một hộ tiếp tục được di dời ngày 18/9.

Sở Nông nghiệp và Môi trường cảnh báo, nếu thời gian tới tiếp tục xảy ra mưa lớn kéo dài, tình trạng sụt lún, sạt trượt trên diện rộng có thể xảy ra, ảnh hưởng trực tiếp đến 79 hộ dân đang sinh sống tại thôn Đắk Snao. Nhà ở của một số hộ dân, trong đó có các hộ ông Đàm Văn Chiến, ông Thào A Pao và ông Chá A Tinh, được xác định có nguy cơ sụp đổ.

Hiện tượng sụt lún cũng ảnh hưởng trực tiếp đến khoảng 4 ha cây trồng của người dân, gồm cà phê, hồ tiêu và hoa màu.

Sở Nông nghiệp và Môi trường bước đầu nhận định nguyên nhân có cả yếu tố khách quan và chủ quan. Về khách quan, các đợt mưa lớn kéo dài khiến đất bão hòa nước, làm giảm độ bền và tạo điều kiện hình thành cung trượt tại những khu vực có độ dốc lớn. Địa chất khu vực được đánh giá phức tạp, đất chủ yếu là đất bazan, có tính liên kết kém và bở rời hơn khi chịu tác động của mưa kéo dài.

Về yếu tố chủ quan, báo cáo cho biết một số khu vực có nguy cơ sạt lở nằm tiếp giáp đường giao thông nông thôn. Quá trình xây dựng nhà ở tại một số vị trí có tác động đến phạm vi chân đồi, trong khi việc gia cố taluy dương mới chỉ được thực hiện bằng các giải pháp tạm thời và chưa được xử lý theo hướng bảo đảm an toàn lâu dài.

Trước diễn biến này, UBND xã Quảng Sơn đã huy động lực lượng theo phương châm “4 tại chỗ”, phối hợp với các cơ quan, đơn vị và Ban Tự quản thôn Đắk Snao kiểm tra hiện trường, theo dõi cung trượt và tổ chức di dời người dân, tài sản khỏi khu vực nguy hiểm.

Bốn hộ dân với 14 nhân khẩu đã được bố trí tại các địa điểm an toàn khác nhau. Trong đó, hộ ông Đàm Văn Chiến ở nhà văn hóa thôn; hộ ông Chá A Tinh ở điểm trường mầm non Hoa Pơ Lang; hộ ông Vàng A Năm ở nhà người thân. 76 hộ còn lại, với 440 nhân khẩu, được bố trí tại khu sơ tán tập trung đối diện Trường Mầm non Hoa Pơ Lang, cách khoảng 200 m.

Công an xã Quảng Sơn cùng Nhân dân dựng nhà tạm để tránh sạt lở

Địa phương cũng huy động hơn 500 ngày công để xây dựng khu sơ tán tập trung rộng khoảng 3.000 m², dựng 9 nhà tạm và 2 nhà vệ sinh phục vụ người dân. Đồng thời, lực lượng chức năng đã xác định ranh giới vùng nguy hiểm khoảng 4 ha, cắm biển cảnh báo, căng dây rào chắn cô lập khoảng 300 m khu vực xuất hiện vết nứt và tổ chức chốt trực 24/24 giờ để theo dõi diễn biến sụt lún.

Sở Nông nghiệp và Môi trường đề nghị địa phương tiếp tục theo dõi chặt chẽ diễn biến sạt lở, cập nhật thông tin dự báo, duy trì lực lượng trực 24/24 giờ và kiên quyết không để người dân, phương tiện không có nhiệm vụ tiếp cận khu vực nguy hiểm. Các hộ dân nằm trong vùng lõi sạt trượt, nhất là những hộ đã được di dời khẩn cấp, được yêu cầu tuân thủ cảnh báo, không tự ý quay lại nhà cũ khi trời mưa hoặc vào ban đêm.

Cùng với việc bảo đảm an toàn trước mắt, Sở đề nghị rà soát phương án di dời, khẩn trương khảo sát các vị trí có thể xây dựng khu tái định cư và quy hoạch điểm dân cư phục vụ tái định cư cho khu vực bị ảnh hưởng. Địa phương cũng được yêu cầu phối hợp với Ban Quản lý đầu tư xây dựng số 3 tổ chức khảo sát, đánh giá chuyên sâu về địa chất, nguyên nhân và mức độ sạt trượt để có phương án xử lý lâu dài.

Sở Xây dựng được đề nghị hướng dẫn đánh giá địa chất, tham gia lựa chọn địa điểm tái định cư bảo đảm ổn định lâu dài và nghiên cứu tham mưu UBND tỉnh công bố tình huống khẩn cấp về thiên tai nếu đủ điều kiện. Sở Tài chính được giao tham mưu bố trí kinh phí; trong khi Ban Quản lý đầu tư xây dựng số 3 phối hợp lựa chọn đơn vị tư vấn có năng lực để đánh giá chuyên sâu khu vực sạt trượt.

Việc ưu tiên di dời người dân khỏi vùng có nguy cơ, đồng thời sớm xác định nguyên nhân và mức độ ổn định địa chất là cơ sở quan trọng để hạn chế rủi ro tiếp tục lan rộng, bảo vệ tính mạng, tài sản và ổn định sản xuất của người dân thôn Đắk Snao. Sở Nông nghiệp và Môi trường cũng đề nghị xem xét hỗ trợ kinh phí cho các hộ phải di dời từ Quỹ Phòng, chống thiên tai tỉnh theo quy định./.