Ảnh minh hoạ

Từ bao đời nay, Tết Nguyên đán luôn gắn liền với hình ảnh mâm cỗ đầy đặn, bánh chưng xanh, dưa hành, thịt mỡ và không thể thiếu vò rượu thơm. Trong khoảnh khắc giao thừa thiêng liêng, khi tiếng pháo hoa rực sáng bầu trời và mọi người nâng ly chúc mừng năm mới, rượu không chỉ là thức uống mà còn là biểu tượng của niềm vui, của sự khởi đầu hanh thông. Một chén rượu đầu xuân mang theo lời chúc an khang, thịnh vượng, sức khỏe dồi dào và may mắn suốt cả năm.

Ở mỗi vùng miền, rượu xuân lại mang hương vị riêng. Miền Bắc nổi tiếng với những chum rượu nếp cái hoa vàng thơm nồng, được chưng cất công phu qua nhiều công đoạn. Miền Trung có rượu làng quê đậm đà, cay nồng như chính con người nơi đây. Miền Nam lại chuộng những loại rượu trái cây dịu ngọt, mang hơi thở của đất trời phương Nam trù phú. Dù khác nhau về cách chế biến hay nguyên liệu, tất cả đều chung một ý nghĩa: góp phần làm cho ngày xuân thêm trọn vẹn.

Trong những ngày Tết, rượu còn là chất xúc tác của tình cảm. Khi bạn bè, người thân lâu ngày gặp lại, chén rượu nâng lên thay cho lời hỏi thăm, sẻ chia những vui buồn của năm cũ. Ông bà kể chuyện xưa bên bàn trà, cha chú bàn chuyện làm ăn, còn lớp trẻ chúc nhau những ước mơ mới. Mỗi lần cụng ly là một lần tiếng cười vang lên, xóa tan khoảng cách và gắn kết lòng người. Rượu vì thế trở thành nhịp cầu của sự sum họp, của tình nghĩa gia đình và bằng hữu.

Không chỉ hiện diện trong bữa cơm gia đình, rượu xuân còn gắn bó với những lễ hội đầu năm. Trong các hội làng, sau phần nghi lễ trang trọng, người dân quây quần bên nhau, thưởng rượu và hòa mình vào điệu hát dân ca, trò chơi truyền thống. Hình ảnh chén rượu mời khách thể hiện sự hiếu khách, lòng chân thành của gia chủ. Người xưa quan niệm rằng, đầu năm vui vẻ, hòa thuận thì cả năm sẽ thuận buồm xuôi gió.

Trong văn chương Việt Nam, rượu và mùa xuân cũng thường song hành. Những vần thơ của Nguyễn Khuyến hay Xuân Diệu từng nhắc đến men rượu như một chất men của cảm xúc, của tình yêu và của khát vọng sống. Rượu trong thơ không chỉ để say mà còn để tỉnh, để chiêm nghiệm về đời người, về sự đổi thay của đất trời khi xuân đến. Chén rượu vì thế mang cả chiều sâu tâm hồn và triết lý sống của người Việt.

Tuy nhiên, bên cạnh những giá trị văn hóa tốt đẹp, việc sử dụng rượu trong dịp Tết cũng cần chừng mực. Niềm vui chỉ thật sự trọn vẹn khi mọi người biết kiểm soát bản thân, tránh lạm dụng dẫn đến những hệ lụy đáng tiếc. Uống rượu có trách nhiệm là cách để giữ gìn sức khỏe, bảo vệ hạnh phúc gia đình và duy trì nét đẹp truyền thống của ngày xuân. Một chén rượu nhấp môi để lấy may đầu năm khác xa với sự quá chén gây mất vui, mất an toàn.

Ngày nay, cùng với sự phát triển của xã hội, nhiều loại rượu mới xuất hiện trên bàn tiệc ngày Tết, từ rượu vang phương Tây đến các loại rượu ngoại nhập. Dẫu vậy, trong sâu thẳm tâm hồn người Việt, chén rượu quê nhà vẫn mang ý nghĩa đặc biệt. Nó gợi nhớ hương vị đồng lúa, giọt mồ hôi của người nông dân, sự khéo léo của bàn tay người thợ nấu rượu. Mỗi ngụm rượu xuân như chứa đựng tinh hoa của đất trời và công sức của con người.

Những ngày đầu năm, khi tiết trời còn se lạnh, cả gia đình quây quần bên nhau, nâng chén rượu chúc thọ ông bà, chúc cha mẹ mạnh khỏe, chúc con cháu học hành tấn tới. Khoảnh khắc ấy giản dị mà thiêng liêng biết bao. Rượu không chỉ làm ấm lòng người mà còn làm ấm cả không khí gia đình, để mỗi người cảm nhận rõ hơn giá trị của sự đoàn viên.

Có thể nói, rượu trong những ngày vui xuân không đơn thuần là một thức uống mà là một phần của ký ức, của truyền thống và của tình người. Khi xuân về, giữa muôn vàn sắc hoa và tiếng cười rộn rã, chén rượu nồng vẫn lặng lẽ hiện diện như một biểu tượng của niềm vui sum họp. Và chỉ cần nâng ly với tất cả sự chân thành, ta đã gửi gắm vào đó những ước mong bình an, hạnh phúc cho một năm mới tràn đầy hy vọng./.