Vui hội “Then Kin Pang” - nét văn hóa độc đáo của người Thái trắng ở Lai Châu

Té nước, gội đầu là những nghi thức, hoạt động đặc biệt mang ý nghĩa tâm linh diễn ra trong Lễ hội “Then Kin Pang” của người Thái trắng Lai Châu.

Sáng 26/4, tại xã Khổng Lào, UBND tỉnh Lai Châu long trọng tổ chức khai mạc Lễ hội Then Kin Pang năm 2026. Dự Khai mạc có các đồng chí Thiếu tướng Trần Anh Vũ – Phó Giám đốc Học viện An ninh Nhân dân (Bộ Công an); Nguyễn Ngọc Vinh – Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh; Tống Thanh Hải - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh, Trưởng Ban Tổ chức Lễ hội; Các đồng chí Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy; nguyên Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy; đại diện lãnh đạo các sở, ban, ngành, đoàn thể, lực lượng vũ trang tỉnh; đại biểu huyện Kim Bình, tỉnh Vân Nam (Trung Quốc); đại diện phường Mường Lay (tỉnh Điện Biên); các đồng chí Thường trực Đảng ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Khổng Lào cùng đông đảo nhân dân và du khách.

Dân tộc Thái ở Lai Châu nói chung, xã Khổng Lào nói riêng có một kho tàng văn hóa, văn nghệ vô cùng phong phú, đa dạng, giàu bản sắc, trong đó, Lễ hội “Then Kin Pang” là nét văn hóa đặc sắc, là hình thức diễn xướng dân gian độc đáo.

Truyền thuyết dân tộc Thái kể lại rằng: Then là người đại diện cho hạ giới giãi bày tâm tư, nguyện vọng của muôn dân với trời và các đấng thần linh. Chính vì vậy quan niệm về Then và Lễ hội Then Kin Pang đã đồng hành cùng lịch sử hình thành, phát triển lâu đời của người Thái.

Lễ hội diễn ra trong 02 ngày, từ ngày 25/4/2026 đến ngày 26/4/2026 (tức ngày 09/03 - 10/03 Âm lịch), tại xã Khổng Lào, tỉnh Lai Châu.

Lễ hội Then Kin Pang được tổ chức thường niên vào ngày mồng 10 tháng 3 âm lịch tại xã Khổng Lào, tỉnh Lai Châu với quy mô cấp tỉnh là nét văn hoá đặc sắc, là hình thức diễn xướng dân gian độc đáo, được ví như linh hồn của người Thái thể hiện lòng biết ơn đối với trời đất, các vị thần linh, từ đó bày tỏ ước vọng về chỗ dựa tinh thần, tạo dựng niềm tin để vượt qua những khó khăn, trở ngại trong cuộc sống, mong muốn bản làng no ấm, khỏe mạnh, mùa màng bội thu, thóc lúa đầy bồ.

Lễ hội Kin Pang Then là lễ hội mang tính cộng đồng cao, góp phần tích cực vào việc vun đắp khối đoàn kết dân tộc, giáo dục truyền thống uống nước nhớ nguồn, tạo bầu không khí vui tươi, lành mạnh. Lễ hội là nét văn hóa đặc sắc, là hình thức diễn xướng dân gian độc đáo, góp phần vào việc xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc. Bên cạnh ý nghĩa tâm linh sâu sắc, lễ hội Kin Pang Then còn nhắc nhở con người phải biết sống đúng đạo lý, gắn bó với tình làng, nghĩa bản.

Tiết mục văn nghệ đến từ đoàn nghệ thuật huyện Kim Bình, tỉnh Vân Nam (Trung Quốc).

Tiết mục văn nghệ tại lễ hội.

Chính vì giá trị và ý nghĩa trên Lễ hội Then Kin Pang của người Thái tỉnh Lai Châu đã được Bộ Văn hóa đưa vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia theo Quyết định số 2169/QĐ-BVHTTDL ngày 27/6/2025.

Lễ hội sẽ được tổ chức với quy mô cấp tỉnh, diễn ra trong 02 ngày, từ ngày 25/4/2026 đến ngày 26/4/2026 (tức ngày 09/03 - 10/03 Âm lịch), tại xã Khổng Lào, tỉnh Lai Châu với nhiều hoạt động văn hóa, nghi lễ truyền thống đặc sắc cùng các môn thể thao và hoạt động du lịch hấp dẫn.

Dưới đây là một số hình ảnh về tục gội đầu và hội té nước tại Lễ hội Then Kin Pang do phóng viên ghi lại:

Sau khi làm thủ tục xin Then, đoàn người mang nước vo gạo hoặc lá cây đã chuẩn bị trước ra suối gội đầu.

Các cô gái sẽ chuẩn bị nước trước khi xuống suối và dùng lá xanh vuốt nước gội đầu lên tóc với hàm ý tượng trưng việc vẩy nước thiêng để xua đuổi tà ma, cái xấu, điềm hung.

Nghi thức rửa tay trước khi xin Then (trời) để mọi người ra suối gội đầu.

Gội đầu sạch sẽ trước khi đi Lễ Then thể hiện sự kính trọng đối với Then.

Gội đầu dưới suối vốn là thói quen sinh hoạt thường ngày trước đây, gắn liền với lịch sử hình thành bản làng và môi trường sống của của người Thái.

Một phần vẻ đẹp của người con gái Thái gắn liền với nguồn nước và những con suối.

Nghi thức bắt cá của người đồng bào dân tộc Thái.

Tại Lễ hội Then Kin Pang, ngoài những nghi thức, hoạt động mang tính tâm linh thì người dân địa phương còn tham gia thi nấu các món ăn mang đậm hương vị đặc trưng của đồng bào Thái.

Kết thúc Lễ hội bằng một vòng xòe đoàn kết đặc trưng và nhân văn của người Thái tối ngày 25/4.