Các chuyên gia kinh tế của Việt Nam cũng luôn quan tâm đến công tác bảo vệ người tiêu dùng.

Trong nền kinh tế thị trường hiện đại, việc bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng đóng vai trò vô cùng quan trọng. Để thực hiện mục tiêu này một cách hiệu quả, bên cạnh các quy định pháp luật và hoạt động của các tổ chức xã hội, việc thành lập các quỹ tài trợ chuyên biệt là một giải pháp thiết yếu. Dựa vào kinh nghiệm thực tiễn hoạt động quỹ của nước ngoài và trong nước, VCCU tiếp tục hoàn thiện quy chế xây dựng quỹ tài trợ bảo vệ người tiêu dùng, bao gồm nguyên tắc, cơ chế hoạt động, khai thác nguồn thu và giải pháp để nâng cao hiệu quả hoạt động của quỹ chắp cánh thêm công cụ bảo vệ người tiêu dùng.

Quỹ tài trợ bảo vệ người tiêu dùng đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ và thúc đẩy các hoạt động bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Quỹ cung cấp nguồn lực để tổ chức các chương trình, chiến dịch tuyên truyền, phổ biến kiến thức pháp luật về bảo vệ người tiêu dùng, nâng cao nhận thức của người dân về quyền và nghĩa vụ của mình. Quỹ sẽ tài trợ cho các trung tâm tư vấn, đường dây nóng, và các tổ chức xã hội, cung cấp dịch vụ tư vấn pháp lý miễn phí hoặc chi phí thấp cho người tiêu dùng khi gặp phải các vấn đề liên quan đến quyền lợi của mình. Quỹ cũng có thể hỗ trợ chi phí cho các hoạt động hòa giải, thương lượng giữa người tiêu dùng và doanh nghiệp;

Quỹ tài trợ cho các hoạt động nghiên cứu thị trường, khảo sát chất lượng sản phẩm, dịch vụ, và các vấn đề liên quan đến quyền lợi người tiêu dùng. Kết quả của các nghiên cứu này cung cấp cơ sở khoa học cho việc xây dựng chính sách và pháp luật về bảo vệ người tiêu dùng. Quỹ có thể hỗ trợ tài chính cho các cơ quan chức năng hoặc các tổ chức xã hội thực hiện hoạt động kiểm tra, giám sát chất lượng sản phẩm, dịch vụ trên thị trường, phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm quyền lợi người tiêu dùng.

Trong một số trường hợp, quỹ có thể hỗ trợ chi phí pháp lý cho người tiêu dùng khởi kiện doanh nghiệp vi phạm quyền lợi của họ, đặc biệt là trong các vụ kiện tập thể hoặc các vụ kiện có tính chất phức tạp. Cơ chế hoạt động của quỹ tài trợ bảo vệ người tiêu dùng thường bao gồm các bước sau: Quỹ được hình thành từ nhiều nguồn khác nhau, bao gồm: Đóng góp từ doanh nghiệp, Một số doanh nghiệp có thể tự nguyện đóng góp vào quỹ như một hình thức trách nhiệm xã hội; Đóng góp từ các tổ chức xã hội, cá nhân: Các tổ chức phi chính phủ, các nhà hảo tâm cũng có thể đóng góp vào quỹ; Một phần từ tiền phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ người tiêu dùng; Tiền phạt thu được từ các hành vi vi phạm quyền lợi người tiêu dùng có thể được trích một phần để bổ sung vào quỹ.

Quỹ được quản lý do một hội đồng quản lý chuyên trách, có nhiệm vụ xây dựng kế hoạch hoạt động, quản lý tài chính, và giám sát việc sử dụng quỹ. Xét duyệt và cấp phát kinh phí. Các tổ chức, cá nhân có nhu cầu sử dụng nguồn kinh phí của quỹ phải nộp hồ sơ đề nghị tài trợ. Hội đồng quản lý quỹ sẽ xem xét và quyết định cấp phát kinh phí dựa trên các tiêu chí đã được quy định. Quỹ hoạt động dưới sự giám sát của các cơ quan chức năng và công khai minh bạch về tình hình thu chi để đảm bảo việc sử dụng quỹ đúng mục đích và hiệu quả.

Như đã đề cập việc đa dạng hóa nguồn hình thành quỹ là rất quan trọng để đảm bảo tính bền vững và ổn định của quỹ. Kinh nghiệm quốc tế cho thấy một số nguồn hình thành quỹ hiệu quả bao gồm: Thuế hoặc phí chuyên biệt, một khoản thuế nhỏ hoặc phí được thu từ một số loại hàng hóa, dịch vụ có nguy cơ gây ảnh hưởng đến quyền lợi người tiêu dùng; Trích một phần từ doanh thu của các doanh nghiệp trong một số lĩnh vực kinh doanh hàng hóa tiêu dùng thiết yếu; Tiền phạt vi phạm hành chính, tiền phạt thu được từ các hành vi vi phạm quyền lợi người tiêu dùng có thể được sử dụng để bổ sung vào quỹ.

Trước mắt, để nâng cao hiệu quả hoạt động của quỹ, cần thực hiện các giải pháp: Đa dạng hóa nguồn hình thành quỹ: Tìm kiếm và khai thác các nguồn tài chính khác nhau để đảm bảo tính bền vững của quỹ. Hoàn thiện cơ chế quản lý và sử dụng quỹ: Đơn giản hóa thủ tục hành chính, tăng cường tính minh bạch và công khai trong hoạt động của quỹ. Tăng cường công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức: Tuyên truyền về vai trò và tầm quan trọng của quỹ đến doanh nghiệp, người tiêu dùng và toàn xã hội. Tăng cường hợp tác quốc tế: Học hỏi kinh nghiệm từ các quốc gia có nền kinh tế phát triển về việc xây dựng và vận hành quỹ bảo vệ người tiêu dùng.

Quỹ tài trợ bảo vệ người tiêu dùng là một công cụ quan trọng và hiệu quả trong việc bảo vệ quyền lợi chính đáng của người tiêu dùng. Việc xây dựng và vận hành hiệu quả quỹ đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà nước, doanh nghiệp, các tổ chức xã hội và người dân. Bằng cách đó, chúng ta có thể xây dựng một môi trường tiêu dùng lành mạnh, công bằng và bền vững. Đây là một bước tiến mới trong hành trình bảo vệ người tiêu dùng của VCCU./.