Theo bà Vũ Thị Ngượi, xã Trường Văn, trồng hành tăm cho thu nhập cao hơn nhiều lần trồng lúa trên cùng đơn vị diện tích. Ảnh: Trung Quân.

Chuyển đổi đúng hướng, nông dân hưởng lợi

Những ngày cuối năm, trên cánh đồng xã Trường Văn (Thanh Hóa), màu xanh đặc trưng của cây hành tăm trải dài tít tắp. Sự thay đổi tư duy sản xuất, mạnh dạn chuyển đổi cây trồng đã mở ra cơ hội làm giàu cho nhiều hộ dân nơi đây.

Người dân xã Trường Văn có truyền thống sản xuất cây vụ đông. Tuy nhiên, do điều kiện hạn chế về thổ nhưỡng, thời tiết diễn biến thất thường và biến động thị trường nên trước đây hiệu quả kinh tế không cao, thu nhập của người dân bấp bênh, khó có tích lũy.

Trước thực tế đó, chính quyền địa phương đã định hướng, khuyến khích nông dân tích cực chuyển đổi cơ cấu cây trồng, lựa chọn những loại cây có giá trị kinh tế cao, phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng và thị hiếu thị trường. Qua nhiều năm thử nghiệm, theo dõi, đánh giá, cây hành tăm đã được người dân Trường Văn chọn làm cây trồng chủ lực trong vụ đông bởi những ưu điểm nổi trội và hiệu quả kinh tế cao.

Gắn bó với cây hành tăm từ những ngày đầu cây trồng này đặt chân đến thôn, bà Vũ Thị Ngượi, thôn Trung Liệt (xã Trường Văn) cho hay, trồng hành tăm không quá nặng nhọc nhưng đòi hỏi sự cẩn thận và tuân thủ kỹ thuật nghiêm ngặt. Trong đó, khâu làm đất rất quan trọng, phải giữ đất khô, tơi xốp. Hành tăm ưa nắng, không chịu úng nên luống phải cao, rãnh thoát nước tốt. Người trồng thường tận dụng rơm rạ, vỏ trấu phủ mặt luống để giữ ẩm, hạn chế cỏ dại và bổ sung chất hữu cơ cho đất.

Hành tăm có thời gian sinh trưởng dài, từ 5 - 6 tháng, qua nhiều công đoạn chăm sóc. Tuy nhiên nếu tuân thủ đúng quy trình kỹ thuật, năng suất bình quân đạt 5 - 6 tạ/sào (500m2). Với giá bán thời điểm cao dao động từ 38.000 - 40.000 đồng/kg, sau khi trừ chi phí nông dân có lãi khá.

“So với trồng lúa thì hành tăm hiệu quả gấp nhiều lần. Một sào lúa nếu được mùa cho năng suất 3,5 tạ. Với giá bán từ 7.000 - 8.000 đồng/kg, người trồng thu về hơn 2,4 triệu đồng. Trong khi một sào hành tăm nếu được mùa, được giá có thể đạt 18 - 20 triệu đồng”, bà Ngượi phân tích.

Cùng chung đánh giá về hiệu quả của cây hành tăm trong vụ đông, bà Vũ Thị Thời, thôn Yên Lăng (xã Trường Văn) chia sẻ, trước đây gia đình chủ yếu canh tác lúa nhưng hiệu quả không cao. Thấy nhiều hộ trồng hành tăm cho thu nhập cao, bà mạnh dạn chuyển toàn bộ diện tích hơn 2 sào sang trồng loại cây này. Với đặc thù hành tăm chỉ trồng 1 vụ trong năm, xuống giống vào khoảng tháng 9, thu hoạch vào khoảng tháng 2, tháng 3 năm sau nên thời gian đất nghỉ giữa vụ các hộ có thể trồng vừng, lạc, ngô để tăng thu nhập.

Với năng suất từ 5 - 6 tạ/sào, giá bán từ 38.000 - 40.000 đồng/kg, người trồng hành tăm có thể thu về 18 - 20 triệu đồng/sào. Ảnh: Trung Quân.

Càng vui hơn khi bước vào giai đoạn thu hoạch, thương lái khắp nơi tìm về “ăn hàng”. Xe đến tận ruộng thu mua, gom hàng rồi đưa đi tiêu thụ tại các tỉnh, thành phố trong cả nước. Điều này giúp bà con vừa không phải lo lắng tìm đầu ra cho sản phẩm, vừa tiết kiệm chi phí, công lao động”, bà Thời cho biết.

Hướng đi chủ lực của vụ đông

Ông Đỗ Quang Trung, Phó Trưởng phòng Kinh tế xã Trường Văn cho biết, tổng giá trị sản xuất vụ đông xuân 2024 - 2025 trên địa bàn xã ước đạt hơn 47 tỷ đồng. Trong đó các loại rau màu chủ lực như hành tăm, cà chua, khoai tây, rau cải… mang lại nguồn thu đáng kể cho người dân.

Riêng hành tăm và cà chua cho thu nhập từ 160 - 200 triệu đồng/ha, vượt trội so với nhiều cây trồng khác. Trên cơ sở đó, trong vụ đông xuân 2025 - 2026, xã Trường Văn xác định hành tăm là cây trồng chủ lực. Xã đặt mục tiêu diện tích trồng hành tăm đạt 75ha, năng suất bình quân 12 tấn/ha, tổng sản lượng đạt khoảng 900 tấn.

Theo ông Trung, việc mở rộng diện tích trồng hành tăm không chỉ nâng cao giá trị thu nhập trên cùng đơn vị diện tích đất canh tác mà còn tạo việc làm ổn định cho lao động nông thôn, nhất là trong thời gian nông nhàn. Thực tế cho thấy nhờ cây hành tăm, nhiều hộ dân trong xã đã vươn lên có thu nhập khá. Mô hình này đang được xem là hướng đi phù hợp trong tái cơ cấu sản xuất nông nghiệp gắn với mục tiêu xây dựng nông thôn mới tại địa phương.

Thời gian tới, để phát huy tiềm năng của cây hành tăm, xã Trường Văn tiếp tục khuyến khích người dân mở rộng diện tích trồng theo hướng tập trung, đồng thời đẩy mạnh ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất nhằm nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm. Xã sẽ mời các chuyên gia, cán bộ kỹ thuật tổ chức những lớp tập huấn về quy trình trồng, chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh, bảo quản, tiếp cận thị trường tại những thôn có diện tích trồng từ 2 - 3ha trở lên.

Song song đó, địa phương định hướng xây dựng, quảng bá hành tăm như một sản phẩm nông nghiệp đặc thù thông qua các kênh truyền thông chính thống và hệ thống thông tin cơ sở. Việc tăng cường liên kết tiêu thụ sản phẩm, hướng tới xây dựng thương hiệu “Hành tăm Trường Văn” được xem là giải pháp then chốt nhằm ổn định đầu ra, nâng cao giá trị và phát triển bền vững cây trồng này.

“Từ những luống hành tăm xanh tốt, hứa hẹn mang lại thu nhập cao trong vụ đông xuân năm nay, có thể thấy nếu chọn đúng cây trồng, tổ chức sản xuất hợp lý, nông dân hoàn toàn có thể làm giàu trên chính mảnh đất quê hương”, ông Đỗ Quang Trung, Phó Trưởng phòng Kinh tế xã Trường Văn Trung đánh giá.