Tín chỉ carbon: Mở ra tương lai mới cho giao thông Việt Nam

Dự án với quy mô 90.000 xe, dự kiến giảm phát thải 43.000 tấn CO2 mỗi năm, đồng thời tạo khung phát triển dự án tín chỉ carbon cho phương tiện giao thông điện - Ảnh minh họa.

Việt Nam đang quyết tâm chuyển mình sang giao thông xanh, hướng tới mục tiêu 100% phương tiện sử dụng năng lượng xanh vào năm 2050. Trong hành trình này, tín chỉ carbon nổi lên như một giải pháp then chốt, thúc đẩy sự đổi mới và chuyển dịch sang một hệ thống giao thông bền vững.

Dự án thí điểm tín chỉ carbon cho xe máy điện do Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) và Selex Motor thực hiện đã đánh dấu bước tiến quan trọng. Dự án với quy mô 90.000 xe, dự kiến giảm phát thải 43.000 tấn CO2 mỗi năm, đồng thời tạo khung phát triển dự án tín chỉ carbon cho phương tiện giao thông điện, thúc đẩy tài chính khí hậu và nâng cao nhận thức cộng đồng.

Thực trạng đáng báo động là ngành Giao thông vận tải Việt Nam đang phát thải lượng lớn khí nhà kính. Theo kiểm kê năm 2016, con số này là 35 triệu tấn CO2 tương đương, chiếm 11% tổng phát thải quốc gia. Nếu không có biện pháp can thiệp, lượng phát thải này có thể tăng lên 88 triệu tấn CO2 tương đương vào năm 2030.

Xe máy, chiếm 90% tổng số phương tiện giao thông cá nhân, đóng vai trò chủ chốt trong bức tranh giao thông. Xe máy xăng cũ, đặc biệt là những xe không được bảo dưỡng thường xuyên, thải ra lượng lớn CO2, CO, NOx và bụi mịn PM2.5, gây ô nhiễm không khí nghiêm trọng, ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng và góp phần vào biến đổi khí hậu.

Chuyển đổi sang xe máy điện mang lại lợi ích kép, vừa giảm phát thải, vừa cải thiện chất lượng không khí. Các thành phố lớn như Hà Nội và TP.HCM đang đặt mục tiêu loại bỏ xe chạy bằng nhiên liệu hóa thạch vào năm 2030, mở ra cơ hội lớn cho xe máy điện.

Tuy nhiên, để hiện thực hóa mục tiêu này, cần có sự đầu tư đồng bộ vào hạ tầng trạm sạc, phát triển hệ sinh thái hỗ trợ và đảm bảo an toàn kỹ thuật. Dự án thí điểm của UNDP đã đưa ra những mô hình khả thi, từ chương trình vay ưu đãi mua xe máy điện đến xây dựng khung chính sách cho thị trường tín chỉ carbon.

Thỏa thuận về tài chính khí hậu và quy tắc thị trường carbon toàn cầu đạt được tại COP29 tạo động lực mạnh mẽ cho Việt Nam. Việc phát triển giao thông xanh không chỉ là cam kết chính trị mà còn là cơ hội để Việt Nam hiện đại hóa hệ thống hạ tầng giao thông, hướng tới tăng trưởng xanh và bền vững.