Thị trường tín chỉ carbon sẽ được vận hành thí điểm trong nửa đầu năm 2025 - Ảnh minh họa.

Việt Nam chủ trương thành lập thị trường carbon phù hợp với luật pháp, điều kiện trong nước và xu hướng quốc tế, hoạt động theo cơ chế tập trung, dưới sự giám sát của Nhà nước, đảm bảo công khai, minh bạch, an toàn và hiệu quả. Mục tiêu là giảm phát thải khí nhà kính, tạo nguồn tài chính mới cho các hoạt động bảo vệ môi trường, thúc đẩy tăng trưởng xanh và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.

Thị trường carbon sẽ giao dịch hai loại hàng hóa chính: hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon. Hạn ngạch phát thải được phân bổ cho các cơ sở thuộc danh mục phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính, theo phương thức miễn phí hoặc đấu giá. Tín chỉ carbon được tạo ra từ các dự án giảm phát thải trong nước và quốc tế, bao gồm các cơ chế CDM, JCM và Điều 6 Thỏa thuận Paris.

Chủ thể tham gia thị trường bao gồm các cơ sở phát thải, tổ chức thực hiện dự án giảm phát thải, tổ chức và cá nhân đầu tư, kinh doanh tín chỉ carbon, và các tổ chức hỗ trợ giao dịch.

Quyết định 232/QĐ-TTg quy định việc thiết lập Hệ thống đăng ký quốc gia về hạn ngạch phát thải và tín chỉ carbon, do Bộ Tài nguyên và Môi trường quản lý. Sàn giao dịch carbon sẽ được vận hành bởi Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội, với dịch vụ lưu ký và thanh toán do Tổng Công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam cung cấp.

Thị trường carbon sẽ được triển khai theo hai giai đoạn. Giai đoạn thí điểm (2025-2028) sẽ tập trung vào việc hoàn thiện khung khổ pháp lý, xây dựng cơ sở hạ tầng và nâng cao năng lực quản lý, vận hành thị trường. Giai đoạn vận hành chính thức (từ năm 2029) sẽ chính thức vận hành sàn giao dịch carbon trong nước, đồng thời xem xét khả năng kết nối với thị trường carbon khu vực và thế giới.

Các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp được giao nhiệm vụ cụ thể trong việc triển khai thị trường carbon. Bộ Tài nguyên và Môi trường chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính và các bộ ngành khác thực hiện Đề án. Kinh phí được bố trí từ ngân sách nhà nước, xã hội hóa và các nguồn vốn hợp pháp khác.

Quyết định 232/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ là cơ sở pháp lý quan trọng, tạo động lực cho việc hình thành và phát triển thị trường carbon tại Việt Nam, góp phần vào nỗ lực chung của đất nước trong việc bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu và phát triển bền vững.