Hội nghị triển khai mô hình sản xuất lúa chất lượng cao, phát thải thấp tại các xã trên địa bàn tỉnh. Ảnh: Trung tâm Khuyến nông và DVNN

Thực hiện Kế hoạch số 5751/KH-SNNMT ngày 27/3/2026 của Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Tây Ninh về triển khai Đề án “Phát triển bền vững 1 triệu héc-ta chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng Đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2030”, từ đầu tháng 4/2026, Trung tâm Khuyến nông và Dịch vụ nông nghiệp tỉnh đã phối hợp với các địa phương đồng loạt triển khai nhiều mô hình sản xuất lúa trên địa bàn toàn tỉnh.

Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm cụ thể hóa định hướng phát triển nông nghiệp xanh, nâng cao hiệu quả sản xuất, gia tăng thu nhập cho nông dân và thích ứng với biến đổi khí hậu trong giai đoạn mới.

Theo kế hoạch năm 2026, toàn tỉnh sẽ triển khai tổng cộng 251 mô hình sản xuất lúa, gồm 46 mô hình sản xuất lúa chất lượng cao, phát thải thấp và 205 mô hình thâm canh tổng hợp. Riêng vụ Hè Thu 2026 thực hiện 191 mô hình, trong đó có 40 mô hình sản xuất lúa chất lượng cao, phát thải thấp và 151 mô hình thâm canh tổng hợp.

Các mô hình được lồng ghép với hoạt động tập huấn kỹ thuật, hội thảo đầu bờ, xây dựng mô hình trình diễn và tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức, năng lực sản xuất của nông dân, hướng đến mục tiêu trên 95% diện tích lúa sử dụng giống chất lượng cao.

Hỗ trợ giống lúa đạt chất lượng cho nông dân vụ Hè Thu 2026. Ảnh: Trung tâm Khuyến nông và DVNN

Trong nhóm mô hình sản xuất lúa chất lượng cao, phát thải thấp được xác định là trọng tâm của chương trình vụ Hè Thu năm nay có 16 mô hình triển khai trên diện tích 320 ha áp dụng đồng bộ nhiều giải pháp kỹ thuật tiên tiến như sử dụng giống lúa cấp xác nhận, giảm lượng giống gieo sạ xuống còn 80 kg/ha, áp dụng quy trình canh tác phát thải thấp, sử dụng chế phẩm sinh học xử lý rơm rạ, thuốc bảo vệ thực vật sinh học và cơ giới hóa đồng bộ trong toàn bộ quy trình sản xuất.

Bên cạnh đó, 24 mô hình trên diện tích 708,4 ha tập trung hỗ trợ giống xác nhận kết hợp sử dụng chế phẩm vi sinh phân hủy rơm rạ Bio Lacto EM. Giải pháp này góp phần tăng tốc độ phân hủy phụ phẩm nông nghiệp ngay tại ruộng, hạn chế tình trạng đốt rơm rạ gây ô nhiễm môi trường, đồng thời cải thiện độ phì nhiêu của đất, giảm ngộ độc hữu cơ và nâng cao chất lượng môi trường canh tác.

Song song với đó, nhóm mô hình ứng dụng kỹ thuật thâm canh tổng hợp tiếp tục được mở rộng nhằm hỗ trợ nông dân nâng cao năng suất và hiệu quả kinh tế. Cụ thể, 147 mô hình trên diện tích hơn 7.200 ha được hỗ trợ giống lúa xác nhận như Nếp IR4625, OM18, OM5451… giúp nông dân tiếp cận nguồn giống chất lượng, đồng thời áp dụng hiệu quả các tiến bộ kỹ thuật trong gieo sạ, quản lý dinh dưỡng và phòng trừ sâu bệnh.

Ngoài ra, 4 mô hình trên diện tích 60 ha còn được hỗ trợ giống kết hợp công nghệ san phẳng mặt ruộng bằng tia laser. Công nghệ này giúp tạo mặt ruộng đồng đều, tối ưu hóa quản lý nước, nâng cao hiệu quả cơ giới hóa và giảm đáng kể chi phí sản xuất cho nông dân.

Theo Trung tâm Khuyến nông và Dịch vụ nông nghiệp tỉnh, tất cả các mô hình đều được thực hiện theo cơ chế hỗ trợ tối đa 50% chi phí vật tư, phần còn lại do nông dân đối ứng. Cách làm này không chỉ giúp người dân tiếp cận tiến bộ kỹ thuật mà còn nâng cao tính chủ động, trách nhiệm và khả năng nhân rộng mô hình trong thực tế sản xuất.

Bên cạnh hỗ trợ vật tư và kỹ thuật, đơn vị còn tăng cường tổ chức các lớp tập huấn, hội thảo chuyên đề, tham quan học tập kinh nghiệm nhằm từng bước chuyển đổi tư duy sản xuất của nông dân từ truyền thống sang hiện đại, hướng tới nền nông nghiệp carbon thấp.

Việc triển khai đồng bộ các mô hình trong vụ Hè Thu 2026 được kỳ vọng sẽ tạo chuyển biến mạnh mẽ trong sản xuất lúa tại Tây Ninh, góp phần nâng cao năng suất, chất lượng hạt gạo, tăng thu nhập cho nông dân, đồng thời hiện thực hóa mục tiêu xây dựng vùng sản xuất lúa chất lượng cao, phát thải thấp, thích ứng với biến đổi khí hậu và phát triển nông nghiệp bền vững trên địa bàn tỉnh./.