Tăng cường kiểm soát thị trường bia, rượu: Ngăn chặn hàng giả, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ

Hình ảnh sản phẩm đặc trưng của Công ty CP Rượu và Nước giải khát Hà Nội (nguồn ảnh: trang wed Halico.com.vn)

Theo phản ánh của VBA, tình trạng sản xuất và buôn bán các sản phẩm bia, rượu giả hoặc nhái thương hiệu đang diễn biến ngày càng phức tạp, ảnh hưởng lớn đến sức khỏe người tiêu dùng, môi trường cạnh tranh lành mạnh và gây thất thu cho ngân sách Nhà nước.

Trong lĩnh vực bia, thị trường xuất hiện nhiều sản phẩm bia lon có mức giá bất thường chỉ từ 120.000 đến 140.000 đồng/thùng 24 lon, thấp hơn nhiều so với giá thành sản xuất trung bình là 170.000 - 190.000 đồng/thùng. Bên cạnh đó, các sản phẩm bia hơi nhái thương hiệu nổi tiếng đi kèm với chương trình khuyến mãi hấp dẫn cũng gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng và ảnh hưởng đến uy tín doanh nghiệp chân chính.

Trong lĩnh vực rượu, tình trạng rượu lậu, rượu không rõ nguồn gốc tồn tại dai dẳng, ngày càng tinh vi. Đặc biệt, nhiều cơ sở nhỏ lẻ sản xuất rượu nhái thương hiệu nổi tiếng như Vodka Hà Nội, Nếp Mới… với hình thức, mẫu mã gần giống hàng chính hãng. Những loại rượu này thường không dán tem, sử dụng lại chai cũ hoặc không ghi rõ địa chỉ sản xuất, gây khó khăn trong việc kiểm tra và xử lý. Chất lượng sản phẩm không đảm bảo, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người tiêu dùng.

Tại Báo cáo của VBA đã chỉ ra các trường hợp cụ thể có dấu hiệu vi phạm quyền sở hữu trí tuệ, tiêu biểu như: Hợp tác xã công nghiệp thực phẩm Sóc Sơn (Hà Nội): Sử dụng dấu hiệu “BIA HÀ NỘI AIRPORT” trên bao bì và biển hiệu, được xác định xâm phạm quyền sở hữu đối với nhãn hiệu đã được bảo hộ của Habeco. Đơn vị này từng cam kết không tái phạm nhưng vẫn tiếp tục sản xuất và quảng bá sản phẩm vi phạm qua mạng xã hội.

Nhà máy HATHACO (Thái Nguyên): Trước đây là Công ty TNHH Bia tươi Hà Nội Thái Nguyên, hiện đổi tên nhiều lần để lẩn tránh giám sát. Sản phẩm “BIA HƠI HN 183” được xác định vi phạm nhãn hiệu được bảo hộ. Một số sản phẩm khác như “SAHOLE” và “EVOR N JON” cũng bị nghi ngờ vi phạm nhưng không thể xác minh rõ ràng do thiếu thông tin đơn vị sản xuất, phân phối.

Đối với loại rựợu Hà Nội: Tình trạng rượu nhái thương hiệu xuất hiện tràn lan trên thị trường nội địa. Nhiều loại rượu sử dụng tên gọi dễ gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng, như “Vodka 94 Hà Nội”, “Vodka Hà Nội Việt Nam”, “Vodka Men Hà Nội”... Mặc dù hình thức bên ngoài tinh vi nhưng đa phần sản phẩm kém chất lượng, thậm chí chứa độc tố do sử dụng cồn pha trộn không kiểm soát. Những sản phẩm này xuất hiện không chỉ ở chợ truyền thống mà còn len lỏi vào nhà hàng, khách sạn và thậm chí là hệ thống siêu thị...

Trước thực trạng trên, Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo 389 Quốc gia đã chuyển thông tin phản ánh của VBA đến Ban Chỉ đạo 389 các tỉnh, thành phố trọng điểm như Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, Cần Thơ, Quảng Ninh, Bình Dương, Bà Rịa – Vũng Tàu… để chỉ đạo các lực lượng chức năng địa phương vào cuộc kiểm tra, xử lý nếu phát hiện sai phạm theo đúng quy định pháp luật.

Để giải quyết dứt điểm tình trạng vi phạm, VBA đề xuất: Bổ sung các mặt hàng rượu, bia vào kế hoạch thanh kiểm tra trong tháng cao điểm phòng chống hàng giả (15/5/2025 – 15/6/2026). Tăng cường truyền thông, nâng cao nhận thức của người tiêu dùng về tác hại của hàng giả, hàng nhái. Tăng cường thanh tra, đặc biệt tại các địa bàn vùng sâu, vùng xa nơi tình trạng sản xuất rượu, bia lậu diễn biến phức tạp.

Cần tăng cường siết chặt điều kiện cấp phép sản xuất rượu, đảm bảo yêu cầu về an toàn thực phẩm và minh bạch nguồn gốc sản phẩm. Rà soát việc dán tem rượu, xử lý nghiêm các hành vi tái phạm hoặc cố tình sản xuất hàng nhái, vi phạm quyền sở hữu trí tuệ. Đặc biệt cần có chế tài mạnh hơn, bao gồm cả việc thu hồi giấy phép của các tổ chức, cá nhân sản xuất kinh doanh hàng giả, hàng nhái nhằm tạo tính răn đe và bảo vệ quyền lợi chính đáng của doanh nghiệp và người tiêu dùng.

Việc kịp thời tiếp nhận và xử lý phản ánh của Hiệp hội VBA thể hiện quyết tâm của Ban Chỉ đạo 389 Quốc gia trong việc đấu tranh với hàng giả, hàng nhái, bảo vệ môi trường kinh doanh minh bạch, góp phần ổn định thị trường, bảo vệ sức khỏe cộng đồng và giữ gìn uy tín thương hiệu Việt Nam./.