Tái chế rác thải ngư cụ: Hướng đi bền vững cho kinh tế biển

Lễ ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác giữa các trường thành viên Dự án REVFIN và các đối tác doanh nghiệp về việc thúc đẩy mạng lưới kinh tế tuần hoàn. (Ảnh: Quảng Ninh Media Group)

Ngày 21/1, Trường Đại học Hạ Long tổ chức lễ ra mắt Không gian trình diễn công nghệ tái chế rác thải ngư cụ, đồng thời ký kết các thỏa thuận hợp tác trong khuôn khổ Dự án “Phòng chống, giảm thiểu và tái chế rác thải ngư cụ tại vùng biển Việt Nam (REVFIN)”. Sự kiện đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc kết nối nghiên cứu khoa học với thực tiễn bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế biển theo hướng thân thiện sinh thái.

Tham dự chương trình có đại diện Dự án REVFIN đến từ Trường Đại học Ostfalia (CHLB Đức), lãnh đạo Trường Đại học Hạ Long, đại diện các sở, ngành của tỉnh Quảng Ninh cùng nhiều doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực tái chế nhựa và kinh tế tuần hoàn tại khu vực miền Bắc.

Mô hình tái chế khép kín gắn với kinh tế tuần hoàn

Dự án REVFIN là chương trình nghiên cứu – phát triển do Bộ Bảo tồn Thiên nhiên, An toàn Hạt nhân và Bảo vệ Người tiêu dùng CHLB Đức tài trợ, với mục tiêu giảm thiểu tình trạng ngư cụ bị thất lạc, bỏ lại trên biển – một trong những nguyên nhân chính gây ô nhiễm môi trường biển và suy giảm hệ sinh thái.

Tại Quảng Ninh, nhóm nghiên cứu của dự án đã tiến hành khảo sát hơn 700 hộ ngư dân nhằm phân tích thói quen sử dụng ngư lưới cụ và các yếu tố kinh tế – xã hội liên quan. Kết quả cho thấy, các loại hình khai thác phổ biến như lưới rê, lưới kéo và lưới chụp phát sinh lượng rác thải đáng kể, chủ yếu là thịt lưới và phao nổi. Tỷ lệ ngư cụ bị mất hoặc bỏ lại trên biển hằng năm ở mức đáng lưu ý, đặt ra yêu cầu cấp thiết về các giải pháp quản lý và tái chế hiệu quả.

Các đại biểu cắt băng khai trương không gian trình diễn công nghệ tái chế rác thải ngư cụ. (Ảnh: Quảng Ninh Media Group)

Không gian trình diễn công nghệ tái chế tại Trường Đại học Hạ Long được xây dựng như một mô hình thực nghiệm trực quan, mô phỏng toàn bộ quá trình tái chế rác thải ngư cụ. Từ khâu thu gom, làm sạch, xử lý nhựa đến tạo hạt, kéo sợi và sản xuất sản phẩm bằng công nghệ in 3D, quy trình này cho thấy khả năng biến rác thải thành nguồn tài nguyên mới.

Nâng cao năng lực nguồn nhân lực xanh

Mô hình không chỉ góp phần giảm áp lực rác thải nhựa ra môi trường biển mà còn mở ra hướng tiếp cận mới cho kinh tế tuần hoàn trong lĩnh vực thủy sản, phù hợp với định hướng phát triển nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp sinh thái và kinh tế xanh hiện nay.

Song song với hoạt động trình diễn công nghệ, lễ ký kết các biên bản ghi nhớ hợp tác giữa các trường đại học tham gia Dự án REVFIN và doanh nghiệp tái chế nhựa đã đặt nền móng cho việc hình thành mạng lưới hợp tác đa bên. Sự liên kết này được kỳ vọng sẽ thúc đẩy chuyển giao công nghệ, đổi mới sáng tạo và ứng dụng kết quả nghiên cứu vào thực tiễn sản xuất.

Thông qua đó, các giải pháp giảm thiểu rác thải ngư cụ không chỉ dừng lại ở nghiên cứu mà từng bước đi vào đời sống, góp phần xây dựng chuỗi giá trị thủy sản bền vững, hài hòa giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường.

Bên cạnh hoạt động nghiên cứu, Dự án REVFIN còn chú trọng đào tạo nguồn nhân lực khi tạo điều kiện cho 4 giảng viên và 6 sinh viên Trường Đại học Hạ Long tham gia các chương trình học tập, trao đổi ngắn hạn tại Trường Đại học Ostfalia. Đây là cơ hội để tiếp cận các công nghệ tái chế tiên tiến, đồng thời lan tỏa tư duy phát triển bền vững và nông nghiệp – thủy sản thân thiện môi trường trong cộng đồng.

Việc đưa vào vận hành Không gian trình diễn công nghệ tái chế rác thải ngư cụ được kỳ vọng sẽ trở thành mô hình tham khảo cho các địa phương ven biển, góp phần giải quyết bài toán ô nhiễm rác thải nhựa, hướng tới một nền kinh tế biển xanh, bền vững và thích ứng với biến đổi khí hậu.