Công ty TNHH Rượu Vạn Phát có ngành nghề chính là sản xuất đường.

Nhiều năm nay, không chỉ người dân ở thôn Mặc Hàn (xã Sơn Hà, huyện Sơn Hoà) mà người dân ở thôn Phong Hậu (xã Hoà Hội, huyện Phú Hoà), tỉnh Phú Yên sinh sống ven dòng sông Ba cũng vô cùng bức xúc với việc xả thải nói trên. Đáng chú ý, sự việc đã diễn ra nhiều năm nhưng không bị chính quyền địa phương xử lý. Lâu dần, người dân cũng chỉ biết lắc đầu ngán ngẩm.

Theo người dân địa phương, cứ mỗi khi nhà máy của Công ty TNHH Rượu Vạn Phát (Công ty Vạn Phát) ở thôn Mặc Hàn, xã Sơn Hà (huyện Sơn Hoà, tỉnh Phú Yên) đi vào hoạt động, thì dòng nước thải có màu đen, bốc mùi hôi tanh lại xuất hiện. Nước thải ồ ạt chảy trực tiếp ra khu đất trồng mía bên cạnh công ty này, men theo kênh mương nội đồng chảy ra suối, ra sông Ba.

Giàn phun cao áp và giàn lọc đang hoạt động.

Từ phản ánh của ngươi dân, ngày 2/5 và 5/5, men theo con đường nội đồng bên hông trái của Công ty Vạn Phát, phóng viên tìm đến vị trí sản xuất của công ty này để ghi nhận sự việc. Tại đây, đập vào mắt phóng viên là cả núi bã mía đã bị ép khô được chất thành đống.

Cạnh đó là giàn vòi phun cao áp, cùng giàn lọc hoạt động không ngừng để phục vụ sản xuất. Nước từ vòi phun cao áp và giàn lọc tung toé, rơi vãi khắp nơi.

Đồng thời, có một đầu ống xả thải chảy ồ ạt sang khu đất trồng mía bên cạnh nhà máy. Nước thải có màu đen sì, nổi bọt trắng, có kèm theo bã cặn, bốc mùi theo khu đất trồng mía đi vào con kênh nội đồng gần đó.

Tại một đầu cống ra của con kênh nội đồng, phóng viên cũng ghi nhận tình trạng tương tự. Nguồn nước có dấu hiệu bị nhiễm thải chảy ra sông suối có màu đen, bốc mùi hôi khó ngửi, bã cặn bị giữ lại lâu ngày tạo thành mảng, sôi ùng ục.

Bà N.T.V cho biết, nhiều năm nay Công ty Vạn Phát cứ xả thải như vậy. Nước thải đi thẳng ra sông suối. Người dân đánh bắt cá tôm tiếp xúc thì bị ngứa ngáy khó chịu.

Còn bà P.T.N thì cho hay, trước đây, Vạn Phát còn làm Cồn mùi hôi mới kinh khủng. Lúc đó người dân cũng có phản ánh nhưng không thấy bị xử lý gì. Hiện nay, có lẽ Vạn Phát không còn làm Cồn nữa nên mùi hôi cũng bớt đi.

Đặc biệt, bà P.T.N còn tiết lộ, người dân ở đây cứ lấy nước từ kênh mương nội đồng bị nhiễm thải bơm lên tưới tiêu thì cây Mía tốt hơn bình thường.

Nước thải ồ ạt chảy trực tiếp sang khu đất trồng Mía có màu đen, nổi bọt trắng kèm theo cặn bã.

Bên cạnh việc phản ánh Công ty Vạn Phát có dấu hiệu xả thải, người dân còn bức xúc về việc công ty này tập kết bãi bùn thải, có dấu hiệu sai quy định làm ô nhiễm môi trường. Cụ thể, trong khuôn viên của Công ty Vạn Phát có tập kết bãi bùn cao như núi. Dùng tay vê khối bùn khô bị nát, hạt mịn.

Chỉ tay vào núi bùn của Công ty Vạn Phát, ông L.N.V.H lắc đầu cho biết, họ tập kết bãi bùn ở đây mấy năm rồi. Người dân ai cần thì họ bán để làm phân trồng trọt, còn không ai mua thì họ cứ để đó. Mưa thì núi bùn ngấm nước chảy từng dòng tràn ra khắp nơi, nắng thì gió thổi làm bụi bay mù mịt.

Liên quan đến sự việc nói trên, trao đổi với phóng viên ông Nguyễn Duy Tình – Chủ tịch UBND xã Sơn Hà cho biết, sau khi nắm được tình hình địa phương sẽ phối hợp với các cơ quan chuyên môn của huyện Sơn Hoà để kiểm tra. Sau đó, địa phương sẽ tiến hành làm việc với Công ty Vạn Phát để có biện pháp khắc phục và xử lý theo quy định.

Nguồn nước có dấu hiệu nhiễm thải chảy ra từ cống của kênh mương nội đồng đen xì, có mồi hôi tanh, kèm theo bã cặn đóng từng mảng.

Theo Luật sư Nguyễn Văn Lộc – Đoàn luật sư TP.HCM, Công ty Vạn Phát có ngành nghề đăng ký chính là sản xuất đường. Do đó, việc quản lý và xử lý chất thải trong ngành mía đường phải tuân thủ Nghị định số 38/2015/NĐ-CP về quản lý chất thải và phế liệu của Chính Phủ.

Trong đó, bùn lọc và bã mía thường được xếp vào loại chất thải rắn công nghiêp thông thường. Bùn lọc và bã mía phải được lưu giữ theo quy định. Đặc biệt, đối với bùn lọc khu vực lưu giữ phải có nền cứng, bằng phẳng, thoát nước tốt, tránh bị ngập nước hoặc rò rỉ chảy ra môi trường. Phải có biện pháp che chắn (mái che, bạt) để tránh bùn bị rửa trôi do trời mưa hoặc phát tán bụi khi khô. Khối lượng và thời gian lưu giữ tạm thời tại nhà máy cần được quản lý chặt chẽ, định kỳ phải được vận chuyển đến cơ sở xử lý theo quy định.

Bãi Tập kết bùn thải, có dấu hiệu sai quy định làm ô nhiễm môi trường.

Liên quan đến tác hại của nước thải trong ngành công nghiệp mía đường, một số chuyên gia cũng cảnh báo, nước thải trong ngành công nghiệp mía đường luôn chứa một lượng lớn các chất hữu cơ bao gồm các hợp chất của cacbon nitơ, phốt-pho. Các chất này dễ bị phân hủy bởi các vi sinh vật, gây mùi hôi thối cho không khí và nguồn nước. Mặt khác, phần lớn các chất rắn lơ lửng có trong nước thải ngành công nghiệp mía đường ở dạng vô cơ, khi thải ra môi trường, các chất này có khả năng lắng và tạo thành một lớp dày ở đáy nguồn nước, phá hủy hệ sinh vật. Các khí độc trong quá trình phân hủy sẽ gây thiếu hụt ôxy trong nước, tác động xấu đến hệ sinh thái.