Nhiều hoạt động làm sạch biển, thu gom rác thải được triển khai hưởng ứng Ngày Môi trường thế giới và Tuần lễ Biển, Hải đảo Việt Nam năm 2026. Ảnh minh họa.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Ngày Môi trường thế giới 5/6/2026 do Chương trình Môi trường Liên hợp quốc (UNEP) phát động với chủ đề “A Global Call for Climate Action - Kêu gọi toàn cầu chung tay hành động vì khí hậu”.

Chủ đề năm nay nhằm kêu gọi các quốc gia, tổ chức và cộng đồng trên toàn cầu hành động mạnh mẽ, đồng bộ và thực chất để bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu và thúc đẩy phát triển bền vững.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, trong bối cảnh các hiện tượng thời tiết cực đoan, nước biển dâng và thiên tai tiếp tục gia tăng, việc thúc đẩy chuyển đổi xanh, phát triển kinh tế tuần hoàn, nâng cao khả năng chống chịu của hệ sinh thái và cộng đồng dân cư là yêu cầu cấp thiết nhằm thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững và cam kết phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050 của Việt Nam tại Hội nghị COP26.

Đối với Ngày Đại dương thế giới 8/6/2026, Liên hợp quốc lựa chọn chủ đề “Strong Marine Protected Areas for Our Blue Planet - Các khu bảo tồn biển vững mạnh cho hành tinh xanh của chúng ta”.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, chủ đề nhấn mạnh vai trò quan trọng của các khu bảo tồn biển và hệ sinh thái biển trong bảo tồn đa dạng sinh học, duy trì cân bằng sinh thái, bảo đảm sinh kế bền vững và tăng cường khả năng chống chịu trước biến đổi khí hậu.

Hưởng ứng Ngày Đại dương thế giới, Tuần lễ Biển và Hải đảo Việt Nam được tổ chức từ ngày 1 đến 8/6 hằng năm nhằm tiếp tục khẳng định chủ trương phát triển bền vững kinh tế biển gắn với bảo vệ tài nguyên, môi trường, hệ sinh thái biển và giữ vững chủ quyền quốc gia trên biển.

Năm 2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường xác định chủ đề của Tuần lễ Biển và Hải đảo Việt Nam là “Thúc đẩy phát triển kinh tế biển xanh bền vững: từ thể chế đến hành động”.

Thông điệp này thể hiện quyết tâm chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang quản trị biển hiện đại, đồng bộ và bền vững; thúc đẩy phát triển kinh tế biển xanh trở thành động lực quan trọng cho tăng trưởng nhanh và bền vững của đất nước trên cơ sở hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế, bảo đảm an sinh xã hội, bảo vệ môi trường và bảo tồn hệ sinh thái biển.

Nhằm hưởng ứng các sự kiện trên, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị các bộ, ban, ngành, đoàn thể Trung ương và UBND các tỉnh, thành phố tổ chức các hoạt động thiết thực, hiệu quả và phù hợp với chủ đề năm 2026.

Trong đó, Bộ yêu cầu tiếp tục hoàn thiện thể chế, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước; đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số trong bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu và quản trị biển, hải đảo bền vững.

Các địa phương, đơn vị triển khai hiệu quả các quy định pháp luật về bảo vệ môi trường; rà soát, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực môi trường, biển và hải đảo; tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp tham gia các hoạt động giảm phát thải khí nhà kính, phát triển kinh tế tuần hoàn, kinh tế xanh và kinh tế biển xanh bền vững.

Bộ cũng yêu cầu thực hiện hiệu quả các cam kết quốc tế về giảm phát thải khí nhà kính và mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050; hoàn thiện cơ chế, chính sách thúc đẩy giảm phát thải, phát triển thị trường các-bon, tăng cường năng lực kiểm kê và giám sát khí nhà kính.

Cùng với đó là đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT) và dữ liệu lớn (Big Data) trong giám sát môi trường, quản trị dữ liệu khí hậu, môi trường và biển.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng đề nghị tăng cường tuyên truyền về vị trí, vai trò và tầm quan trọng của biển, đảo Việt Nam; bảo tồn biển, bảo vệ đa dạng sinh học biển, phục hồi hệ sinh thái biển, giảm thiểu rác thải nhựa đại dương và chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU).

Ngoài ra, các địa phương cần đẩy mạnh các mô hình phát triển xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế các-bon thấp; sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả và phát triển năng lượng tái tạo; thúc đẩy tái chế, tái sử dụng chất thải và kiểm soát phát thải khí nhà kính.

Bộ cũng khuyến khích doanh nghiệp, hợp tác xã, tổ chức xã hội và khu vực kinh tế tư nhân tham gia đầu tư các mô hình giảm phát thải khí nhà kính, bảo tồn biển, phục hồi hệ sinh thái, giảm rác thải nhựa đại dương và phát triển sinh kế bền vững cho cộng đồng ven biển.

Theo kế hoạch, từ nay đến hết tháng 6/2026, cao điểm từ ngày 1 đến 8/6/2026, các đơn vị, địa phương sẽ tổ chức đồng bộ nhiều hoạt động hưởng ứng như lễ phát động, diễn đàn, hội thảo, triển lãm, chiến dịch truyền thông cộng đồng, trồng cây xanh, làm sạch môi trường, thu gom rác thải nhựa và các hoạt động bảo vệ môi trường biển, phục hồi hệ sinh thái và các hoạt động hưởng ứng hành động khí hậu, giảm phát thải khí nhà kính, phát triển kinh tế biển xanh bền vững. Tăng cường truyền thông đối ngoại về bảo vệ môi trường, bảo tồn biển, phát triển kinh tế biển bền vững và chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU); khuyến khích sự tham gia của doanh nghiệp và cộng đồng trong các hoạt động bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu và bảo vệ chủ quyền quốc gia trên biển.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng đề nghị tăng cường truyền thông trên các nền tảng số và mạng xã hội như Facebook, TikTok, YouTube, Zalo; triển khai các chiến dịch truyền thông số, hashtag cộng đồng và thử thách hành động xanh nhằm lan tỏa thông điệp về hành động khí hậu, giảm rác thải nhựa đại dương, bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế biển xanh bền vững.

Tăng cường phối hợp với các cơ quan phát thanh, truyền hình, thông tấn, báo chí tuyên truyền về hành động khí hậu, bảo vệ môi trường, bảo tồn biển và phát triển bền vững kinh tế biển; nâng cao nhận thức cộng đồng về lối sống xanh, tiêu dùng bền vững, giảm thiểu rác thải nhựa đại dương và bảo vệ hệ sinh thái biển./.