Nông sản hữu cơ Việt Nam có mặt trên 180 quốc gia và vùng lãnh thổ.

Sản xuất xanh - Nền tảng phát triển nông nghiệp bền vững

Sản xuất nông nghiệp hữu cơ của Việt Nam đang phát triển mạnh mẽ, đặc biệt sau nhiều năm triển khai Đề án Phát triển Nông nghiệp hữu cơ. Bằng chứng là kim ngạch xuất khẩu nông sản hữu cơ của Việt Nam đạt trên 335 triệu USD/năm, có mặt trên 180 quốc gia và vùng lãnh thổ, trong đó châu Âu là thị trường nhập khẩu chính.

Cả nước có hơn 17.000 nhà sản xuất, 555 nhà chế biến, 60 nhà xuất khẩu nông nghiệp hữu cơ. Theo thống kê đến 2022, có trên 160 doanh nghiệp Việt Nam với 200 sản phẩm đang có chứng nhận sản phẩm hữu cơ từ Bộ Nông nghiệp Mỹ. Trong năm qua, nhu cầu tiêu dùng các sản phẩm hữu cơ trên thế giới có giảm so với các năm trước do tình hình lạm phát và cuộc xung đột Nga - Ukraine khiến người tiêu dùng thắt chặt chi tiêu. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng tình trạng này chỉ là tạm thời trong bối cảnh việc phát triển sản phẩm hữu cơ đang là xu hướng phát triển mạnh mẽ trên thế giới.

Chỉ riêng tại Đức - thị trường hữu cơ lớn thứ 2 thế giới sau Mỹ, doanh thu thực phẩm hữu cơ đã tăng hơn gấp đôi trong thập kỷ qua, từ 6,6 tỷ Euro năm 2011 lên gần 16 tỷ Euro vào năm 2021. Còn ở nước ta, thực hiện Đề án Phát triển Nông nghiệp hữu cơ, đến nay diện tích đất trồng hữu cơ đã tăng lên hơn 63.000 ha, nuôi trồng thủy sản hữu cơ hơn 100.000 ha, diện tích thu hái tự nhiên nông nghiệp hữu cơ hơn 12.000 ha.

Đẩy mạnh sản xuất nông nghiệp sạch

Nông dân nhiều tỉnh miền Trung đang từng bước chuyển đổi canh tác truyền thống sang canh tác hữu cơ, các doanh nghiệp cũng đồng hành, qua đó nâng cao giá trị gia tăng cho nông sản. Tại xã Kim Thạch, huyện Vĩnh Linh, Quảng Trị trồng được khoảng hơn 300 ha tiêu. Những năm trở lại đây, nhận thấy trồng tiêu hữu cơ mang lại hiệu quả, một số nông dân đã chuyển đổi sang trồng theo mô hình này.

Hiện xã Kim Thạch trồng khoảng hơn 30 ha tiêu hữu cơ, đã được chứng nhận tiêu hữu cơ theo tiêu chuẩn Việt Nam. Theo phương thức trồng của người dân, cùng với đó là liên kết với các doanh nghiệp, tiêu hữu cơ của xã Kim thạch đã đến thị trường Mỹ. Ông Nguyễn Hữu Minh - Xã Kim Thạch, huyện Vĩnh Linh, Quảng Trị cho biết: "Trồng tiêu hữu cơ đỡ vật tư nông nghiệp, đầu tư ít tiền, giá trị sản phẩm tăng lên". "Tới đây hợp tác xã đang triển khai kết hợp với Công ty O LAM, chứng nhận và bao tiêu sản phẩm cho hơn 30ha, với giá thu mua tăng hơn 30% so với giá thị trường", ông Nguyễn Tấn Minh - Phó Giám đốc Hợp tác xã Tiêu Vĩnh Linh, Quảng Trị cho hay.

Ngoài tiêu hữu cơ, Quảng Trị còn tăng cường kết nối với các doanh nghiệp, để liên kết bao tiêu cà phê. Đã có một số doanh nghiệp trong nước bao tiêu vùng nguyên liệu khoảng 250 ha, sản lượng khoảng 300 tấn cà phê, thu mua với tổng giá trị trên 20 tỷ đồng. Hiện cà phê Hướng Hóa cũng đã có mặt tại nhiều thị trường trong nước và quốc tế.

Bà Nguyễn Hồng Phương - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Quảng Trị cho biết: "Đối với phát triển nông sản sạch, nông sản hữu cơ, chúng tôi ưu tiên vào các sản phẩm đặc sản riêng có cũng như chủ lực của tỉnh Quảng Trị như cà phê Arabica, hồ tiêu, dược liệu và đặc biệt là sản phẩm gạo hữu cơ. Đối với sản phẩm hữu cơ và đặc sản, Quảng Trị cũng chiếm thị phần rất lớn trên bản đồ nông sản của Việt Nam".

Hiện tại ở Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên - Huế là những địa phương đang vận hành tốt các mô hình trồng rau, củ, quả hữu cơ chất lượng cao với diện tích ước đạt 4.000 ha. Riêng Quảng Trị là tỉnh có nhiều sản phẩm nông sản được xuất qua các thị trường châu Âu, Mỹ và một số thị trường khác trong khu vực miền Trung. Cà phê đặc sản của tỉnh này được đánh giá là ngon nhất Việt Nam và lúa hữu cơ chiếm 1/10 diện tích lúa hữu cơ của cả nước. Làm sao để Sản phẩm hữu cơ có giá cao hơn nông sản thông thường bởi tốn nhiều công sức, tiền của để đầu tư, duy trì là mong muốn của những người làm nông nghiệp hữu cơ. Theo Khảo sát của "Hội Doanh nghiệp Hàng Việt Nam chất lượng cao", hiện nay tỷ lệ người tiêu dùng lựa chọn các sản phẩm bắt mắt, hợp khẩu vị là trên 86% còn tỷ lệ chấp nhận trả giá cao hơn cho sản phẩm hữu cơ chỉ chiếm 26%./.