Nông sản Quảng Trị: Nâng tầm đặc sản, hướng đến phát triển bền vững

Lúa chất lượng cao là một trong những mũi nhọn nông nghiệp của tỉnh với diện tích hơn 41.000 ha - Ảnh minh họa.

Với mục tiêu cơ cấu lại ngành nông nghiệp toàn diện theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững, các đơn vị trong ngành nông nghiệp đã tập trung phát triển sản xuất nông, lâm nghiệp, thủy sản theo hướng lựa chọn các sản phẩm chủ lực, có lợi thế cạnh tranh, phát triển thị trường, xây dựng chuỗi cung ứng - sản xuất - chế biến - tiêu thụ.

Tăng cường ứng dụng khoa học và công nghệ, hình thành hệ sinh thái kinh tế nông nghiệp đồng bộ, bền vững như nông nghiệp hữu cơ, canh tác tự nhiên, nông nghiệp sinh thái, tuần hoàn, thích ứng với biến đổi khí hậu... Qua đó vừa tăng năng suất, chất lượng sản phẩm, vừa gia tăng sức cạnh tranh và giá trị gia tăng, góp phần tăng thu nhập cho người dân.

Lúa chất lượng cao là một trong những mũi nhọn nông nghiệp của tỉnh với diện tích hơn 41.000 ha, chiếm 80 % tổng diện tích gieo trồng. Tỉnh đặt mục tiêu đạt 1.000 ha lúa hữu cơ vào cuối năm 2025, hướng tới mở rộng thị trường trong và ngoài nước.

Đối với cây công nghiệp dài ngày, tỉnh phấn đấu đến năm 2030 hoàn thành công tác tái canh diện tích cà phê già cỗi trên địa bàn bằng bộ giống cà phê chè chất lượng cao, đảm bảo quy chuẩn kỹ thuật; có 150 ha cà phê được chứng nhận tiêu chuẩn hữu cơ và duy trì phát triển 60 ha cà phê chè đặc sản. Với cây hồ tiêu, tỉnh đã xác định xây dựng các mô hình ứng dụng khoa học công nghệ trong sản xuất thâm canh, phát triển chuỗi giá trị bền vững trong sản xuất hồ tiêu hữu cơ, hồ tiêu có chứng nhận; nghiên cứu bảo hộ và bảo tồn giống tiêu Vĩnh Linh, tiêu Cùa... Theo kế hoạch, đến năm 2030 trên địa bàn tỉnh có ít nhất 500 ha hồ tiêu trồng mới và tái canh; 50% diện tích hồ tiêu trên địa bàn tỉnh sản xuất theo hướng hữu cơ, trong đó có ít nhất 500 ha chứng nhận tiêu chuẩn hữu cơ Việt Nam và quốc tế.

Quảng Trị cũng là một trong những địa phương đứng đầu cả nước về diện tích trồng rừng sản xuất, chế biến và xuất khẩu các sản phẩm từ gỗ. Năm 2024, toàn tỉnh có khoảng 121.000 ha rừng trồng các loại, trong đó có hơn 26.000 ha được cấp chứng chỉ quản lý rừng bền vững. Hằng năm, diện tích rừng trồng khai thác bình quân từ 8.000 ha - 10.000 ha, sản lượng gỗ trên 1 triệu m3.

Ngoài ra, đến nay toàn tỉnh có 172 sản phẩm được cấp chứng nhận sản phẩm OCOP. Nhiều trong số các sản phẩm đó thuộc nhóm nông sản chủ lực của tỉnh như gạo chất lượng cao, cây dược liệu, cây ăn quả, cà phê, hồ tiêu... Qua đó góp phần nâng cao giá trị sản phẩm, khai thác lợi thế địa phương, thúc đẩy kinh tế nông thôn và tăng thu nhập cho người dân.

Dù đạt nhiều kết quả tích cực, việc phát triển các sản phẩm nông sản trên địa bàn vẫn còn những hạn chế, vì thế cần có các giải pháp thiết thực để phát triển bền vững. Thời gian tới, ngành nông nghiệp tiếp tục tăng cường công tác tuyên truyền, chuyển giao tiến bộ khoa học công nghệ trong sản xuất, nhất là quy trình canh tác bền vững nhằm nâng cao chất lượng giá trị cho các sản phẩm nông sản. Trên cơ sở quy hoạch vùng của địa phương, tiến hành khảo sát, đánh giá, đề xuất bổ sung các sản phẩm có tiềm năng lớn của tỉnh, huyện.

Đẩy mạnh công tác quy hoạch, tích tụ ruộng đất để hình thành vùng nguyên liệu tập trung, quy mô lớn. Tăng cường ứng dụng chuyển đổi số trong tổ chức, chỉ đạo sản xuất, chế biến và tiêu thụ nông sản; cấp mã số vùng trồng; phát triển, mở rộng vùng nguyên liệu đạt chuẩn hữu cơ, GACP, GAP và các chứng nhận tương đương.

Nâng cao chất lượng và năng suất các sản phẩm nông sản trên cơ sở ứng dụng đồng bộ khoa học công nghệ. Khuyến khích phát triển nông nghiệp hữu cơ, sản xuất các sản phẩm nông sản sạch, an toàn cho sức khỏe người tiêu dùng. Xây dựng các chuỗi liên kết sản xuất từ khâu sản xuất đến tiêu thụ, kết nối nông dân với doanh nghiệp, tạo đầu ra ổn định cho nông sản; giới thiệu, kêu gọi và hỗ trợ doanh nghiệp đến tìm hiểu, đầu tư sản xuất, chế biến, tiêu thụ nông sản trên địa bàn.

Ngành nông nghiệp tiếp tục rà soát, nghiên cứu, tham mưu UBND tỉnh sửa đổi, ban hành các chính sách mới, đặc thù nhằm tăng cường đầu tư cho phát triển nông nghiệp, nông thôn, đặc biệt là đầu tư vào nghiên cứu, ứng dụng khoa học công nghệ, hoàn thiện cơ sở hạ tầng phục vụ sản xuất - chế biến nông sản... Đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực chế biến và tiêu thụ nông sản.