Sử dụng không gian trong nhà, như căn hộ, nhà ở chung cư trên các ban công, cửa sổ, cầu thang để trồng rau, hoa, rau quả hoặc cây gia vị... - Ảnh minh họa.

Với bài viết này, chúng tôi chỉ xin nêu một số khía cạnh sản xuất trồng trọt theo phương pháp hữu cơ ở khu dân cư đô thị.

Một số hình thức trồng cây trong khu dân cư đô thị hiện nay như:

-Trồng cây trong nhà: Sử dụng không gian trong nhà, như căn hộ, nhà ở chung cư trên các ban công, cửa sổ, cầu thang để trồng rau, hoa, rau quả hoặc cây gia vị... Trong trường hợp này ngoài việc sử dụng phân bón và nước sạch tưới cho cây, công nghệ sử dụng đèn LED cũng được sử dụng làm tăng sáng với bước sóng thích hợp để tối ưu hóa năng suất.

-Trồng cây trên sân thượng: Tận dụng không gian mái, trần nhà của các tòa nhà trong thành phố để trồng rau, hoa hoặc các loại cây khác. Mô hình này giúp tận dụng diện tích có sẵn, vừa cải thiện không gian xanh cho gia đình đồng thời góp phần làm xanh thêm cho thành phố.

-Trồng cây trong các thùng chứa: Sử dụng các thùng chứa, chậu, túi trồng cây để trồng rau hoa các loại tại các không gian nhỏ hẹp như ban công, hiên nhà hoặc các khu vực công cộng trong đô thị.

Tận dụng không gian mái, trần nhà của các tòa nhà trong thành phố để trồng rau, hoa hoặc các loại cây khác - Ảnh minh họa.

Đây là các hình thức canh tác phổ biến tạo không gian xanh tươi mát giúp cư dân đô thị thân thiện gần gũi với thiên nhiên, cải thiện môi trường sống tạo tâm lý được thư giãn thoải mái hơn sau những giờ làm việc, nhất lả được tận hưởng các tác phẩm hoa, cây cảnh, các loại nông sản sạch, an toàn, là thành quả do chính mình làm ra.

Kết quả khảo sát đánh giá thị trường phân bón hàng năm của Công ty Bình Điền Mekong, một công ty thành viên của Công ty cổ phần phân bón Bình Điền cho rau, hoa cây cảnh tại Tp. Hồ Chí Minh cho thấy một điều đáng mừng là người dân đô thị phần lớn đều có ý thức rất rõ cần phải sử dụng các vật tư để trồng cây như đất, phân bón và thuốc phòng trừ sâu bệnh có nguồn gốc tin cậy và an toàn. Cụ thể đối với đất, giá thể trồng cây, các hộ gia đình đều muốn mua các loại đất và giá thể đã được xử lý sinh học, thân thiện với không gian sống của mình, đây cũng là điều đáng mừng, vì như vậy người dân đô thị đã và đang áp dụng gần đúng một tiêu chuẩn của Việt Nam cũng như thế giới đang áp dụng trong sản xuất nông nghiệp hữu cơ.

Tất cả các sản phẩm trên đều an toàn với người và môi trường, nhất là môi trường sống của cư dân đô thị - Ảnh minh họa.

Hệ thống các công ty của Bình Điền -Đầu Trâu cũng đã tham gia tích cực vào sản xuất nông nghiệp đô thị bằng cách cung cấp các sản phẩm có nguồn gốc sinh học như Đầu Trâu Bio Canxi có tác dụng cân bằng pH, cung cấp canxi, vi khoáng cần thiết và vi sinh vật có lợi cho đất; phân bón HCMK 8, ngoài các chất dinh dưỡng đạm, lân và kali có trong phân hữu cơ, phân còn cung cấp hệ vi sinh vật có lợi cho đất, đối kháng với vi khuẩn và nấm gây hại trong đất; Đạm cá là loại phân bón được thủy phân từ cá có hàm lượng dinh dưỡng dễ tiêu cao, các acid amin cung cấp trực tiếp cho cây, giúp cây phát triển nhanh. Tất cả các sản phẩm trên đều an toàn với người và môi trường, nhất là môi trường sống của cư dân đô thị.

Đối với việc phòng trừ sâu bệnh, ngoài việc xử lý nấm bệnh trong đất bằng các chế phẩm sinh học, khi cây trồng xuất hiện một số loại sâu ăn lá, đục quả họ đã biết sử dụng các loại thuốc có nguồn gốc sinh học để phòng trừ, hoặc nếu quy mô nhỏ thì có thể bắt sâu bằng thủ công trong quá trình chăm sóc cũng là một biện pháp thường được áp dụng trong khuôn viên gia đình.

Xin nêu một vườn rau hữu cơ điển hình trên sân thượng rất có hiệu quả của gia đình chị Hoàng Thị Hà, ngụ tại 243 Lê Đình Cẩn- KP5- P Tân Tạo- Q Bình Tân, Tp. Hồ Chí Minh. Trong mô hình của gia đình, nhờ có kiến thức về nông nghiệp nên các khâu từ xử lý đất đến các vật liệu hữu cơ thành phân bón thông qua phương pháp ủ nóng có bổ sung men vi sinh đã làm lên một vườn rau xanh tốt quanh năm với đủ các loại rau và hoa, mùa nào thức đó, ăn không kịp còn có sản phẩm để chia sẻ cho hàng xóm bạn bè.

Qua mô hình của gia đình chị Hoàng Thị Hà (gần 200 m2 trên sân thượng) cho chúng ta thấy một hình ảnh của nông nghiệp hữu cơ đã và đang hiện hữu rõ nét giữa lòng đô thị.

Vợ chồng chị Hoàng Thị Hà rất vui bên vườn rau hữu cơ của gia đình.

Thực ra, sản xuất nông nghiệp theo tiêu chuẩn hữu cơ không có nhiều khó khăn, chúng ta chỉ cần chọn đất, phân bón và các chế phẩm hoặc thuốc bảo vệ thực vật không có nguồn gốc hóa học, sử dụng các nguồn hữu cơ, hữu cơ sinh học, các khoáng thiên nhiên không có các yếu tố độc hại, không sử dụng các giống chuyển gen, các chất kích thích sinh trưởng và thuốc trừ sâu có nguồn gốc hóa học … là có thể sản xuất ra các nông sản hữu cơ rồi. Tuy nhiên để sản xuất nông sản hữu cơ theo một tiêu chuẩn nào đó (ví dụ như TCVN 11041-2: 2017 cho trồng trọt hữu cơ hoặc TCVN 11041-13:2023 cho trồng cây trong nhà màng và thùng chứa) lại là câu chuyện khác.

Tóm lại, nông nghiệp hữu cơ trong các đô thị lớn như Tp. Hồ Chí Minh và các thành phố khác đang là một xu hướng phát triển đầy hứa hẹn, giúp cải thiện môi trường sống và cung cấp lượng không nhỏ thực phẩm an toàn, thực phẩm hữu cơ bổ sung cho nhu cầu của cư dân đô thị. Mặc dù nông nghiệp hữu cơ còn có những thách thức nhất định, nhưng với sự phát triển của xã hội, sự vào cuộc của các công ty phân bón sản xuất ra các loại phân bón hữu cơ, hữu cơ sinh học, thuốc trừ sâu sinh học… đạt chuẩn cho sản xuất hữu cơ chất lượng cao, nông nghiệp hữu cơ trong lòng đô thị chắc chắn sẽ trở thành một phần quan trọng của các thành phố xanh, thành phố thông minh và bền vững trong tương lai.