Về xã Tân Lược hôm nay, ít ai quên được tiền thân của vùng đất này là xã Tân Hưng cũ-nơi từ lâu đã đóng đinh thương hiệu “vương quốc dưa hấu Tết” của tỉnh Vĩnh Long. Sau khi thực hiện các chủ trương về sắp xếp đơn vị hành chính, xã Tân Lược hôm nay không chỉ kế thừa truyền thống canh tác lâu đời, mà còn vươn mình mạnh mẽ, trở thành vùng chuyên canh rau màu trọng điểm, đặc biệt là dưa hấu phục vụ thị trường Tết Nguyên đán.

Khi "đất lành" nở hoa

Trên những cánh đồng bằng phẳng, màu xanh thẫm của lá dưa trải dài tít tắp, điểm xuyết là những quả dưa tròn trịa, căng mọng đang chờ ngày về phố. Theo ghi nhận của chúng tôi, năm nay thời tiết tương đối thuận lợi, kết hợp với kinh nghiệm thâm canh dày dặn của bà con, chất lượng dưa hấu Tân Lược đạt mức rất cao, mẫu mã đẹp, đáp ứng nhu cầu khắt khe của thị trường từ miền tây đến Thành phố Hồ Chí Minh và miền Đông Nam Bộ.

Theo báo cáo của ngành nông nghiệp địa phương, năm nay, toàn xã Tân Lược có tổng diện tích xuống giống dưa hấu phục vụ Tết đạt 292,8ha. Đây là con số ấn tượng, cho thấy sự ổn định và niềm tin của người dân vào cây dưa hấu trong cơ cấu cây trồng vụ Đông Xuân.

Để có cái nhìn chi tiết về sự thành công của vụ mùa năm nay, chúng ta cần nhìn vào cơ cấu chủng loại mà bà con nông dân Tân Lược đã lựa chọn. Không còn độc canh một loại, nông dân đã biết đa dạng hóa sản phẩm để phù hợp với thị hiếu người tiêu dùng. Trong tổng diện tích gần 300ha, dưa trái tròn chiếm ưu thế tuyệt đối với 244ha. Đây là loại dưa chủ lực được thị trường ưa chuộng để trưng bày trên bàn thờ gia tiên trong những ngày Tết.

Cụ thể, dưa tròn xanh có diện tích lớn nhất với 232ha. Với kỹ thuật canh tác kỹ lưỡng, năng suất dưa tròn xanh đạt từ 50 đến 60 tấn/ha. Với mức giá dao động từ 5.000 đến 6.500 đồng/kg, mỗi héc-ta dưa mang về nguồn thu nhập đáng mơ ước từ 250 đến 350 triệu đồng.

Dưa tròn vàng, dù diện tích khiêm tốn hơn với 12ha, nhưng loại dưa này lại có giá trị thẩm mỹ cao, tượng trưng cho tài lộc. Năng suất đạt từ 50 đến 55 tấn/ha, giá bán tương đương dưa xanh, mang lại nguồn thu ổn định từ 250 đến 350 triệu đồng/ha.

Bên cạnh đó, dưa trái dài cũng giữ vị thế quan trọng với 48,8ha. Dù năng suất thấp hơn một chút (đạt từ 40 đến 50 tấn/ha) nhưng bù lại, giá dưa dài luôn ở mức cao, từ 6.500 đến 7.000 đồng/kg. Do đó, thu nhập từ dưa dài vẫn đạt từ 260 đến 350 triệu đồng/ha.

Niềm vui của người gieo hạt

Dưới cái nắng vàng hanh hao của những ngày giáp Tết, lau vội những giọt mồ hôi trên trán, ông Nguyễn Tâm Trí - một lão nông có hơn 20 năm kinh nghiệm trồng dưa tại địa phương, phấn khởi chia sẻ: “Trồng dưa hấu Tết cực thì có cực, nhưng nhìn thành quả năm nay thì bao nhiêu mệt mỏi tan biến hết.

Năm nay gia đình tôi trồng 14 công dưa hấu (1 công bằng 1.000m²) đạt năng suất gần 90%. Trung bình mỗi công thu nhập khoảng 36 triệu đồng. Sau khi trừ hết chi phí phân bón, cây giống và công chăm sóc, tôi còn lời chắc tay khoảng 16 triệu đồng/công. Với 14 công dưa này, Tết này gia đình tôi có thể mua sắm sung túc và sửa sang lại nhà cửa”.

Cũng giống như ông Tám, hầu hết các hộ nông dân tại Tân Lược đều đang sống trong những ngày hội thực sự. Tỷ lệ hộ dân đạt năng suất cao, đạt khoảng 90%. Đây là minh chứng rõ nét cho sự chuyển dịch đúng đắn từ tư duy “sản xuất nông nghiệp” sang “kinh tế nông nghiệp”, nơi người dân quan tâm đến chất lượng và giá trị gia tăng trên cùng một đơn vị diện tích.

Sự thành công của “vương quốc” dưa hấu Tân Lược không chỉ đến từ sự cần cù của bà con nông dân, mà còn có dấu ấn đậm nét của công tác quản lý và định hướng từ chính quyền xã.

Ông Trần Văn Út, Bí thư kiêm trưởng ấp Hưng Nghĩa, xã Tân Lược, tỉnh Vĩnh Long, cho biết: “Chỉ tính riêng ấp đã có 170ha dưa hấu, đa phần nông dân trồng dưa đều trúng mùa và được giá nhờ kỹ thuật chăm sóc có kinh nghiệm và thời tiết thuận lợi. Nông dân năm nay có cái tết ấm no, hạnh phúc”.

Trao đổi với chúng tôi, lãnh đạo Ủy ban nhân dân xã Tân Lược cho biết: “Năm nay, xác định cây dưa hấu Tết là mũi nhọn kinh tế để bà con vui xuân đón Tết, Đảng ủy và Ủy ban nhân dân xã đã chỉ đạo sát sao ngay từ đầu vụ. Chúng tôi phối hợp với ngành nông nghiệp tổ chức các lớp tập huấn kỹ thuật, hướng dẫn bà con cách phòng trừ sâu bệnh bằng biện pháp sinh học để bảo đảm an toàn thực phẩm.

Với diện tích 292,8ha xuống giống đồng bộ, xã cũng đã chủ động làm việc với các thương lái, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho khâu lưu thông, vận chuyển dưa từ ruộng đến nơi tiêu thụ. Mục tiêu của chúng tôi không chỉ là trúng mùa mà còn phải bảo đảm người dân không bị ép giá, giữ vững thương hiệu dưa hấu Tân Lược-Bình Tân trên thị trường.

Bài toán kinh tế từ cây dưa hấu đã đem lại câu trả lời thỏa đáng cho người dân Tân Lược. Mức lợi nhuận trung bình 16 triệu đồng/công dưa là một con số “vàng” đối với sản xuất nông nghiệp ngắn ngày. Điều này không chỉ giúp xóa đói giảm nghèo, mà còn thúc đẩy quá trình xây dựng nông thôn mới nâng cao của xã.

Nhìn vào những khuôn mặt rạng rỡ, những đôi tay chai sần nhưng đầy nghị lực của bà con nơi đây, chúng ta tin rằng, một mùa xuân ấm no, hạnh phúc đang hiện hữu rất gần trên vùng đất Vĩnh Long kiên cường và giàu sức sáng tạo. Trúng mùa dưa hấu không chỉ là thắng lợi về kinh tế, mà còn là sự khẳng định về niềm tin của người nông dân vào sự lãnh đạo của Đảng, Nhà nước và ý chí vươn lên làm giàu chính đáng trên mảnh đất quê hương.