Anh Nguyễn Văn Tân - Giám đốc Hợp tác xã Dịch vụ sản xuất và Tiêu thụ rau an toàn Túy Loan.

Khi nông dân trở thành “hướng dẫn viên du lịch”

Hàng ngày, tại vườn rau Túy Loan ríu rít tiếng cười nói của các du khách, đặc biệt ngày cuối tuần chúng ta sẽ thấy rất nhiều em ở mọi cấp học đến tham quan, trải nghiệm. Các em được các bác nông dân cho xem cuốc đất, gieo hạt mầm rau, thu hoạch rau, mô tả sự phát triển của các loại rau...

Được biết, HTX Dịch vụ sản xuất và Tiêu thụ rau an toàn Túy Loan được thành lập vào năm 2011 với số lượng thành viên hiện tại là 40 hộ, sản xuất trên tổng diện tích 8 ha.

Người nông dân được tập huấn kỹ thuật sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, PGS, hữu cơ,...

Là một trong những người trẻ trở về làng với khát khao phát triển du lịch HTX, anh Nguyễn Văn Tân, Giám đốc HTX cho biết, bên cạnh hoạt động cung ứng dịch vụ đầu vào và đầu ra cho thành viên HTX, HTX đã đề xuất UBND huyện hỗ trợ xây dựng khu tiếp đón khách tại vùng rau, tổ chức sản xuất hướng the hữu cơ, kết hợp sinh thái tại vùng rau, trồng cây xanh tạo bóng mát, những loại cây ăn quả địa phương và mỗi năm tiếp đón khoảng hơn 10.000 lượt du khách là cán bộ, nông dân về tham qua học tập mô hình và các cháu học sinh đến tham quan trải nghiệm trồng rau tại HTX.

Sau khi cơ cấu lại đội ngũ nhân sự, cùng với sự bồi dưỡng về năng lực quản lý và khả năng kết nối thị trường cho đội ngũ lãnh đạo HTX, tận dụng lợi thế gần đường quốc lộ và làng nghề truyền thống, Hội đồng Quản trị HTX đã mạnh dạn phát triển các loại hình dịch vụ, gắn liền sản xuất nông nghiệp an toàn với du lịch sinh thái. Hàng năm, HTX tổ chức các tour du lịch trải nghiệm cho khoảng 5.000 học sinh, sinh viên đến thăm quan thực tế tại các vườn rau của HTX. Tại đây, các em được tìm hiểu về các loại rau, quả và mô hình sản xuất nông nghiệp an toàn, đồng thời được trực tiếp thực hành trồng và chăm sóc rau. “Bước đầu, chương trình đã nhận được sự hưởng ứng tích cực từ các nhà trường và đơn vị lữ hành”, anh Nguyễn Văn Tân, Giám đốc HTX Túy Loan chia sẻ.

Việc trực tiếp trải nghiệm mô hình đã giúp tạo dựng niềm tin cho các trường học, phụ huynh và khách hàng, từ đó lan tỏa uy tín và chất lượng sản phẩm đến đông đảo người tiêu dùng hơn. “Du lịch sinh thái đã tạo đòn bẩy về phát triển kinh tế, giúp các thành viên HTX yên tâm hơn về đầu ra và mạnh dạn đầu tư, sản xuất thêm nhiều loại sản phẩm chất lượng cao”, anh Tân cho biết.

Bà Nguyễn Thị Tời, nông dân kiếm hướng dẫn viên tại HTX chia sẻ: “Các cháu học sinh được giới thiệu về các loại rau quả mà mình được học ở trường, cách trồng và chăm sóc cho mỗi loại rau, từ đó biết quý trọng những gì các cháu đang được ăn mỗi ngày”.

Hệ thống thủy canh phục vụ cho khách tham quan ở HTX.

Nhằm phát triển dịch vụ du lịch trải nghiệm, theo anh Tân, HTX đã có kế hoạch đầu tư nhiều hạng mục khai thác tối đa tiềm năng này. Cụ thể, khu trồng vườn cây ăn quả học tập trải nghiệm, tổ chức các trò chơi dân gian, cắm trại diện tích 1.000m2, khu trồng hoa để check-in gần bờ sông, khu câu cá ven sông và trên ruộng lúa, xây dựng cầu tàu cập bến tuyến sông để đón khách đường thủy nối với tuyến đi bộ lên các khu dịch vụ tham quan trải nghiệm điểm dừng chân và kết nối với khu di tích khu nhà cổ Thái Lan, kết nối với làng nghề bánh tráng Túy Loan.

Gắn liền sản xuất và du lịch sinh thái

Thành công của HTX Túy Loan cho thấy, để phát triển sản xuất, mỗi HTX cần chủ động trong quá trình ứng dụng khoa học – kỹ thuật, tập huấn nâng cao chất lượng nhân lực, tìm kiếm các nguồn lực hỗ trợ từ cơ quan chức năng, địa phương. Bên cạnh tự phát huy nội lực, các HTX cũng rất cần các chính sách hỗ trợ nhanh, mạnh, thiết thực hơn từ các cấp quản lý.

Được biết, hiện tại hợp tác xã đang có khoảng 500m2 đất áp dụng hệ thống thủy canh, là mô hình chủ yếu cho khách tham quan và trải nghiệm. Hoạt động trồng trọt của người dân cũng được cơ giới hóa, chỉ phải bỏ công ươm giống, đặt lên giàn, dọn vệ sinh và kiểm tra nồng độ chất dinh dưỡng trong nước. Người nông dân hầu như không phải làm đất, làm cỏ thường xuyên. Mô hình này cho năng suất hơn so với khi trồng đất và cây cũng đỡ sâu bệnh hơn.

Bên cạnh đó, người dân ở HTX cũng được tập huấn và áp dụng các kỹ thuật sản xuất sản phẩm theo tiêu chuẩn VietGAP, PGS, hữu cơ,... từ việc bón phân, sử dụng thuốc bảo vệ như thế nào là đúng, đến việc ghi nhật ký như thế nào. Sản phẩm của Hợp tác xã được thành phố công nhận là sản phẩm OCOP đạt tiêu chuẩn rau ăn lá 3 sao; rau ăn quả 4 sao.

Học sinh tham quan trải nghiệm du lịch xanh tại HTX Túy Loan.

Hiện tại, hợp tác xã cung cấp cho khoảng 12 đơn vị cửa hàng, trường học, siêu thị. Vì đặc thù sản phẩm rau sạch, chỉ bảo quản được trong 3 ngày nên việc bán trên sàn thương mại điện tử cũng gặp khó khăn. Anh Tân chia sẻ, tương lai người dân sẽ phát triển sản phẩm chế biến sâu để đảm bảo sự tiện lợi và thời gian bảo quản lâu.

Đặc biệt, từ cuối năm 2018 đến nay, HTX đã chuyển hướng trồng rau sạch kết hợp du lịch trải nghiệm. Tuy nhiên, mô hình du lịch trải nghiệm vẫn gặp một số khó khăn và được người dân ở đây cải thiện qua mỗi năm. Khó khăn về đường đi vào HTX cũng đã được giải quyết, khi đường đi này mới được cải tạo, thuận tiện hơn cho xe của các đoàn tham quan di chuyển. Các cơ sở hạ tầng cũng đang được xây dựng và phát triển phù hợp với hoạt động tại vườn, mang lại trải nghiệm tốt hơn cho khách tham quan.

Dự kiến đến năm 2025, 8 mô hình trải nghiệm làng nghề truyền thống sẽ được đưa vào hoạt động. Nhà làm việc mới được xây giống nhà sàn với tầng trên là nơi làm việc và tầng dưới là vườn trái cây, bãi cỏ để khách tham quan ăn uống, vui chơi các trò chơi dân gian và trải nghiệm các nghề truyền thống của huyện Hòa Vang.

“Thời 4.0, người dân tiếp thu, ứng dụng cơ giới hóa rất nhanh và tay nghề của họ cũng cao hơn so với trước đây. Họ không trồng trọt theo tiêu chí chủ quan là “trồng tới đâu hay tới đó”, mà họ nắm rất rõ kỹ thuật và cả giá thị trường” - Anh Tân chia sẻ.

Ông Tôn Thất Uyên, Phó Chủ tịch Liên minh HTX TP. Đà Nẵng cho biết, HTX rau Túy Loan là mô hình tiêu biểu trong ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất nông nghiệp, có vai trò quan trọng trong việc liên kết tiêu thụ sản phẩm rau, củ, quả cho bà con nông dân huyện Hòa Vang.

Thời gian tới, HTX Túy Loan được thành phố lựa chọn là HTX điểm để Đà Nẵng tập trung đầu tư, có chính sách hỗ trợ về máy móc, trang thiết bị để phát triển theo đúng định hướng xây dựng nông nghiệp xanh, nông nghiệp đô thị, sinh thái.